Hoofdmenu openen

Assenede

gemeente in Oost-Vlaanderen, België

Assenede is een gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente ligt in de regio Meetjesland, is samengesteld uit vier deelgemeenten en telt in totaal zo'n 14.000 inwoners, die Assenedenaars[1] worden genoemd.

Assenede
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Assenede Wapen van Assenede
(Details) (Details)
Assenede
Assenede
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Arrondissement Eeklo
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
87,22 km² (2011)
88,85%
5,21%
5,94%
Coördinaten 51° 14' NB, 3° 45' OL
Bevolking (Bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
14.200 (01/01/2018)
49,77%
50,23%
162,81 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
19,14%
62,05%
18,81%
Buitenlanders 3,77% (01/01/2018)
Politiek en bestuur
Burgemeester Philippe De Coninck
Bestuur Samenplus
Zetels
Samenplus
CD&V
Vlaams Belang
23
13
9
1
Economie
Gemiddeld inkomen 17.088 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 5,22% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
9960
9961
9968
9968
Deelgemeente
Assenede
Boekhoute
Bassevelde
Oosteeklo
Zonenummer 09
NIS-code 43002
Politiezone Assenede - Evergem
Hulpverleningszone Centrum
Website www.assenede.be
Detailkaart
MnpAssenedeLocation1.png
ligging binnen het arrondissement Eeklo
in de provincie Oost-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België
Sint-Petrus en Martinuskerk

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Assenede (Latijn: Hasnetha)[2] blijkt in veelvuldig onderzoek een van de oudste gemeenten van Vlaanderen te zijn, met reeds geschiedkundige vermeldingen in de tiende eeuw.[bron?]

Plaatselijk historisch onderzoek werd en wordt verricht door de lokale heemkundekring De Twee Ambachten. Etymologisch bestaat over de herkomst van de naam "Assenede" geen consensus. Bepaalde bronnen opperen dat de naam "essen aan de Ede" betekent.[bron?] De es is een (kleine en waterminnende) boomsoort - de Ede zou een toenmalige middelgrote beek zijn geweest die er heden ten dage niet meer voorkomt, althans niet onder die naam.

In de volksmond wordt Assenede als "Asnee" uitgesproken, wat bij mondelinge communicatie tot verwarring kan leiden met het Leiedorp Afsnee bij Gent, waar het verder niets mee te maken heeft.

Overigens heeft het dorp nog een authentiek dialect dat echter tanend is. Het wordt gekenmerkt door karakteristieke verschillen met zelfs de meest nabije buurgemeenten, en is ook voor provinciegenoten soms moeilijk verstaanbaar.

GeografieBewerken

KernenBewerken

TabelBewerken

# Naam Oppervlakte
km²
Bevolking
(01/04/2006)
I Assenede 32,18 5846
II Boekhoute 16,27 2029
III Bassevelde 21,94 2972
IV Oosteeklo 16,82 2707
Bron: Gemeente Assenede

KaartBewerken

 

DemografieBewerken

Demografische ontwikkelingBewerken

 
  • Bron:NIS, www.meetjesland.be en gemeente Assenede - Opm:1806 t/m 1991=volkstellingen; 1977, 2002, 2008=inwoneraantal op 1 januari; 2006=inwoneraantal op 1 april
  • 1977: aanhechting van Bassevelde, Boekhoute en Oosteeklo

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeenteBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

 
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

BurgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
1944 - 1970 Emiel Van Hoorebeke
1971 - 1976 Paul Christiaen (PVV / VLD)
1977 - 1982 Edgard Stockman (CVP)
1983 - 2000 Daniël Nuytinck (CVP)
2001 - heden Philippe De Coninck (VLD / Open Vld)

GeschiedenisBewerken

Legislatuur 2001 - 2006Bewerken

Bij de Gemeenteraadsverkiezingen van 2000 trokken VLD, ODA en de Volksunie als kartel naar de kiezer onder de naam Samen.[3][4] Het kartel Samen behaalde een absolute meerderheid, maar vormde een coalitie met de SP en Agalev.[5] Burgemeester werd Philippe De Coninck (VLD).

Legislatuur 2007 - 2012Bewerken

Het kartel Samen werd uitgebreid met sp.a, Spirit en Groen! en trok naar de kiezer onder de naam SamenPlus bij de Gemeenteraadsverkiezingen van 2006.[3][5] Het kartel SamenPlus behaalde een absolute meerderheid met 13 van de 23 zetels.[6] Burgemeester bleef Philippe De Coninck.

Legislatuur 2013 - 2018Bewerken

Naast het kartel SamenPlus en de nationale partijen CD&V, Vlaams Belang en N-VA kwamen er drie lokale eenmanslijsten op bij de Gemeenteraadsverkiezingen van 2012[7][8], met name Sterk Assenede (SA), Links en Fier (LeF) en Museum voor Constructieve Kunst (mus-coku, later herdoopt in PAK PIM[9]). Lijstrekkers waren Philippe De Coninck (SamenPlus), Trees Van Eykeren (CD&V), Guido Van de Veire (N-VA), Bart Van Dort (Vlaams Belang), Pim De Rudder (PAK PIM), voormalig Vlaams Belanger Luc Vermeire (SA)[10] en voormalig sp.a'er Alex Van Wynsberghe (LeF).[11] Het kartel SamenPlus behield haar absolute meerderheid[12] van 13 op 23 zetels. Burgemeester bleef Philippe De Coninck.

Legislatuur 2019 - 2024Bewerken

Naast het kartel SamenPlus was er bij de Gemeenteraadsverkiezingen van 2018 het CD&V-N-VA-kartel ANDERS[13][14], daarnaast had de kiezer de keuze tussen Vlaams Belang, Content Assnee, Echt Voor Assenede (EVA, later omgevormd tot AVE[15][16]) en Recht Vooruit[17]. Lijstrekkers waren Philippe De Coninck (SamenPlus), Trees Van Eykeren (Anders), Stijn Van Hamme (Vlaams Belang), Roeland Pauwels (Content Assnee), Christian Roels (Recht Vooruit) en Luc Vermeire (AVE). Het kartel SamenPlus behield haar absolute meerderheid van 13 op 23 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[18] 10-10-1982[18] 9-10-1988[18] 9-10-1994[18] 8-10-2000[18] 8-10-2006[19] 14-10-2012[20] 14-10-2018[21]
Stemmen / Zetels % 23 % 23 % 23 % 23 % 23 % 23 % 23 % 23
CVP1 / CD&V+N-VA2 / CD&V3 / ANDERS4 47,431 12 26,231 7 43,871 12 43,481 12 32,071 8 38,952 9 28,063 7 34,74 8
PVV1 / VLD2 / SAMEN3 / SamenPlus4 - - 18,591 4 17,012 4 48,613 12 51,364 13 45,844 13 48,74 13
Vlaams Belang - - - - - 9,68 1 5,52 0 11,5 2
SA1 / AVE2 - - - - - - 1,391 0 1,22 0
Content Assnee - - - - - - - 2,2 0
Recht Vooruit - - - - - - - 1,6 0
N-VA - - - - - - 16,27 3 -
PAK PIM - - - - - - 1,81 0 -
LeF - - - - - - 1,10 0 -
SP 13 2 13,14 3 20,03 5 10,86 2 11,44 2 - - -
AGALEV - 3,03 0 5,45 0 5,95 0 7,87 1 - - -
DORP - - - 9,35 2 - - - -
ODA - - - 13,35 3 - - - -
VU 11,61 2 14,04 3 12,07 2 - - - - -
GB 27,96 7 13,13 3 - - - - - -
CVA - 21,25 5 - - - - - -
AGB - 9,18 2 - - - - - -
Totaal stemmen 9341 9648 9865 9924 10061 10242 10323 10614
Opkomst % 96,07 94,66 94,79 96,07 93,61 94,3
Blanco en ongeldig % 2,59 3,86 4,14 4,32 4,43 3,93 4,04 5,1

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.

BezienswaardighedenBewerken

  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Assenede voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
 
Voormalig gemeentehuis
  • Assenede is bekend als mosseldorp - in het centrum bevinden zich enkele gewaardeerde mosselrestaurants die tijdens het hoogseizoen op gasten van ver buiten de gemeentegrenzen mogen rekenen.
  • Op het grondgebied van Assenede liggen enkele kreken van het Meetjeslandse krekengebied, waaronder de Rode Geul en de Grote Geul. In het noorden heerst het polderlandschap met z'n vruchtbare kleigrond (dit was zee tot het zo'n 1000 jaar geleden werd ingepolderd). Het zuiden is van oudsher houtland, voornamelijk droge zandgrond. De gemeente kent van noord naar zuid een niveauverschil van om en bij de acht meter.
  • Het meest recente feit dat de gemeente op de kaart plaatste is een groot labyrint in maïs dat voor haar omvang een vermelding kreeg in het Guinness Book of Records.
  • In het dorpscentrum staat de Sint-Petrus en Martinuskerk. De kerk werd in de Tweede Wereldoorlog vernield maar heropgebouwd.
  • Op het marktplein staan enkele authentieke woningen. Assenede wist tot dusver de oude steegjes in haar centrum te conserveren, en er werden de afgelopen jaren inspanningen gedaan om verscheidene kerkwegels in ere te herstellen.
  • Het keurmerk van de gemeente maar op steeds minder wegen zichtbaar, is de kassei. De kassei geeft de dorpelingen ook hun bijnaam "kasseibijters".
  • De Lembeekse bossen

CultuurBewerken

LiterairBewerken

De oudste bekende uit Assenede afkomstige schrijver is Diederic van Assenede, auteur / vertaler van Floris ende Blancefloer. Recenter werden ook Marc Coene, Jan Bernard van Peene en Claude van de Berge hier geboren. Ook kunstfotograaf Hans de Greve (1963) publiceerde een viertal dichtbundels en trad diverse malen op tijdens de Nachten van de Poëzie in Muziekcentrum Vredenburg Utrecht (NL). Sinds het jaar 2000 woont André Caulier Jr. (1966) in Boekhoute, hij is er bekend als dichter. In 2005 werd een bibliofiele uitgave "De onverbiddelijke Liefde" opgenomen in de Nationale Bibliotheek te Brussel. In 2011 won hij de Zilveren Veer met zijn poëziebundel "Diabolis Aeternis" of De Eeuwige Duivel. Op 8 september 2012 verscheen zijn nieuwe solobundel "Diaboli Amoris", een ode aan de liefde. De presentatie vond plaats in de oude maalderij te Boekhoute. Deze dichter gaf reeds verschillende bloemlezingen in het Oud Gemeentehuis van Assenede. Hij werkt regelmatig samen met de Galerij van Pim De Rudder waar hij de inleidingen verzorgt voor de exposanten.

FestivalBewerken

Tot voor enkele jaren was Assenede driejaarlijks schouwtoneel van het multidisciplinaire en meerdaagse kunstenfestival A(rt)ssenede. Het festival bood lokaal en internationaal talent een podium voor muziek, poëzie en installatiekunst, maar de vzw hield om en bij de millenniumwissel op te bestaan. Ter vervanging werd het tweejaarlijks Jazzenede ingesteld, wat jazz-liefhebbers vanuit de volledige provincie weet te trekken. Tevens is er een jaarlijkse harley-dag waarbij jaarlijks meer dan 1.000 harley-rijders uit zowel binnen- als buitenland deelnemen.[bron?]

Schilderkunst en expositieBewerken

Pim De Rudder houdt op het marktplein een galerij open. Wim Ricourt is één der bekendste schilders van het dorp. Hij exposeert regelmatig in gerespecteerde galerijen, zowel in binnen- als buitenland. Ook Hans de Greve, die een nauwe band heeft met voormelde kunstenaars, is bekend als fotografisch kunstenaar. Verschillende van zijn fotoboeken werden gepubliceerd. Hij is gespecialiseerd in theater en concertfotografie, maar staat tevens bekend om zijn innemende fotoreportages. de Greve is eveneens een van de fotografen die verslag brengt van het Gentse Filmfestival.

MuziekBewerken

Debuutrock zette Assenede op de nationale muziekkaart. Het rockconcours voor aan de weg timmerende groepjes barstte zelfs zodanig uit zijn voegen dat op den duur Gent moest worden opgezocht om het onderdak te kunnen blijven bieden. Maar tegenwoordig stuurt Assenede ook zijn eigen zonen uit. Bruno de Bruxelles stond reeds op de planken van de AB met Afro Celt Sound System en maakt vanaf 2006 mooi weer met Lalalover. In 2018 wordt hij de vaste gitarist van dEUS. Sebastiaan "Omerson" Van Vooren verkent de wereld met zijn Pornorama en gewaardeerd drummer Frederik Van Den Berghe mocht Arno begeleiden op tournee.

Sinds 2003 maakt Jazzenede het mooie weer in Assenede. Een festival vol van Jazz, Roots en blues.

Daarnaast is Assenede ook gekend als locatie voor het jaarlijkse rockabillyday festival dat plaatsvond op de terreinen van Stoepe. Sinds 2013 is er zelfs een rockabilly kroegentocht in het centrum van Assenede in het laatste weekend van augustus.

TheaterBewerken

Er is eveneens een bloeiend lokaal amateurtoneelleven in Assenede, met twee gezelschappen: "N.A.T." of "Nieuw Asseneeds Toneel" onder de vleugels van de socialistische zuil - "Floris ende Blancefloer" onder die van de katholieke zuil. Er werd ook voor verschillende gelegendheden samengewerkt voor grote toneelvoorstellingen in open lucht zoals onder andere "de heks van Assenede" en het veel recentere "Bouchaute, het vooronder van de zee".

CarnavalBewerken

Het dorp heeft een rijke carnavalstraditie, niet constant, met magere jaren, maar ook met tussenpozen van florissante dynamiek, maar op zijn hoogtepunten met edities die feestvierders en kijklustigen lokken tot uit Gent.

UitgaanslevenBewerken

Een van oudsher behoorlijk hoge concentratie cafés en herbergen zal hier niet vreemd aan zijn, al is deze dichtheid de laatste decennia wel zienderogen gedaald. Terwijl er vroeger in bijvoorbeeld de Staakstraat nog meer dan 20 cafés waren is er heden ten dage geen enkele ervan open gebleven en waar in het centrum tot over 10 jaar nog meer dan 8 druk bezochte cafés waren blijven er momenteel slechts 3 over.

MobiliteitBewerken

Zijn relatief isolement vindt oorzaak in het geringe aantal openbaar vervoerverbindingen met Gent en Brussel, een factor voor continue emigratie van jong-volwassenen, die na hun hogere studies in Gent, bij ontstentenis van voldoende banen voor hoger gekwalificeerden, niet meer terugkeren naar hun dorp om er zich te vestigen. Sinds enkele jaren is er wel een rechtstreekse regelmatige busverbinding met het centrum van Gent (De Lijn, lijn 52) en Assenede wordt doormidden gesneden door de expresweg N49 (onderdeel van de E34). Natuurliefhebbers vinden dat deze weg het landelijke karakter van het Meetjesland heeft kapotgemaakt. De lokale economie is echter blij met de ontsluiting die deze weg heeft gebracht.

EconomieBewerken

Assenede heeft in zijn geschiedenis vier brouwerijen gekend; brouwerij Cruyl, Van Hoorebeke, Van Overbeke en De Rudder. Het Breughel-bier van brouwerij Cruyl genoot enige regionale bekendheid. In de jaren tachtig werd het eenmalig herbrouwen door brouwerij Bios uit het naburige Ertvelde. Op heden is het brouwersambacht bijna volledig verdwenen uit het dorp. De doodsteek was vooral de opeising van de koperen ketels van de brouwerijen door de Duitsers tijden de Tweede Wereldoorlog, toen jacht op koper werd gemaakt voor de vervaardiging van kogels en granaten. Er is sinds een paar jaar terug een kleine ambachtelijke brouwerij in deelgemeente Oosteeklo. Deze brouwerij met de naam Den Tseut, verwijzend naar de spotnaam van de Oosteeklonaren, geniet een redelijk succes. De belangrijkste werkgever voor Assenede en het achterland is sinds tientallen jaren het autobekledingsbedrijf ECA. Ook bij SIDMAR (Arcelor Mittal) in het nabijgelegen Zelzate werken veel Asseneedse arbeiders.

SportBewerken

De vrouwen van de plaatselijke voetbalclub Assenede speelden jaren in de hoogste nationale afdeling. Het Asseneedse volleybal deed het ook jarenlang zeer goed aan de top, maar is wegens verscheidene problemen teruggevallen tot een veel lagere competitie.

Enkele jaren terug kwam er een fusie tussen de voetbalclub Assenede en die uit zijn buurgemeente Boekhoute. Het nieuwbakken "Assenede-Boekhoute" ging van start in 2e provinciale (de competitie waar FC Assenede speelde). Begin 2007 besliste Boekhoute echter om zich opnieuw te scheiden van Assenede. Ze herbegonnen in 4e provinciale als VC Boekhoute. FC Assenede zakte na een teleurstellend seizoen in 2008 van tweede naar derde provinciale.

Bekende (ex-)inwonersBewerken

Externe linkBewerken