Hoofdmenu openen

Grouw (officieel, Fries: Grou) ligt in de gemeente Leeuwarden, in de Nederlandse provincie Friesland.

Grouw
Grou
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Grouw Wapen van Grouw
Details Details
Grouw (Friesland (hoofdbetekenis))
Grouw
Situering
Provincie Friesland
Gemeente Leeuwarden
Coördinaten 53° 6′ NB, 5° 50′ OL
Algemeen
Inwoners (2018) 5.715
Overig
Postcode 9000 (postbussen); 9001
Netnummer 0566
Belangrijke verkeersaders A32, N354
Foto's
Het voormalige raadhuis van Idaarderadeel
Het voormalige raadhuis van Idaarderadeel
Grouw en omgeveving vanuit de lucht
Grouw en omgeveving vanuit de lucht
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Het ligt ten zuiden van Leeuwarden, ten westen van Drachten, ten noorden van Heerenveen en ten noordoosten van Sneek. De dorpskern ligt ten westen van het Pikmeer en het Prinses Margrietkanaal en ten oosten van de A32 en de spoorlijn Zwolle-Leeuwarden. Het heeft een treinstation, station Grou-Jirnsum.

In 2018 telde het dorp 5715 inwoners. Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Gotum, Hofland en Zuiderend. Verder kent het onder meer het eiland De Burd, dat onder deel is van het Nationaal Park De Oude Venen. Het dorp heeft meerdere havens aan het Pikmeer en een haven op het eiland De Burd.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Grouw is in de vroege Middeleeuwen ontstaan op een terp. Het dorp was in eerste instantie gericht op de landbouw. Het dorp ontwikkelde zich vanaf 15e eeuw steeds meer op de handel en scheepvaart. Het dorp groeide daardoor flink. In de 19e eeuw nam het belang van de scheepvaart af maar dat werd goed opgevangen door de komst van goede verbinding over wegen en het spoor. In de loop van de 20ste eeuw richt het dorp zich steeds meer op de watersport en het toerisme.

De eerste vermelding van het dorp is zover bekend in 13e wanneer het als de Growe werd vermeld. In 1412 werd het vermeld als Grouwa, in 1474 als Grou en in 1504 als to grow. Meer dan waarschijnlijk wijst de plaatsnaam op een geul of groeve (Growe) waarbij de terp was gelegen. Deze zou dan Growe hebben geheten ook. Maar er wordt ook gedacht dat Growe verwijst naar het afgegraven of gegraven natuurlijk water. Men wijst hier naar de water Kromme en Rechte Grouw.

Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 was Grouw de hoofdplaats van de toenmalige gemeente Idaarderadeel, die toen opging in de nieuw gevormde gemeente Boornsterhem. Op 1 januari 2014 is deze gemeente opgeheven, waarop Grouw onderdeel is geworden van de gemeente Leeuwarden.

Tot 1989 was de officiële plaatsnaam Grouw, in dat jaar wijzigde de gemeente Boornsterhem (die toen al officieel Boarnsterhim heette) de naam in Grou. In de gemeente Leeuwarden zijn de Nederlandse plaatsnamen de officiële, behalve voor de plaatsen die werden overgenomen van de opgeheven gemeente Boornsterhem, waarbij de officiële status van de Friestalige namen werd gehandhaafd.

 
Huizen aan het Oerhaalpaad (2009)

Beschermd dorpsgezichtBewerken

Grouw telt twee beschermd dorpsgezichten: de kern en Oosterveld. Zie ook de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland. Verder zijn er in het dorp enkele tientallen rijksmonumenten.

KerkenBewerken

Het dorp heeft twee kerken. De oudste is Sint-Pieterkerk uit het begin van de 13e eeuw. De andere kerk, de Doopsgezinde kerk stamt uit de 17e eeuw.

MolensBewerken

Bij Grouw staan enkele molens. Ten noordoosten staat een maalvaardige paaltjasker uit 2001 en op het eiland staan de molens De Bird, De Borgmolen en de Haensmolen.

CultuurBewerken

Het dorp is bekend om de viering van Sint Piter op 21 februari in plaats van Sinterklaas op 5 december elders.[1]

Het dorp kent ook een aantal zangkoren, waaronder een dameskoor, Mingd Koar Grou en diverse popkoren.

Het Museum Hert fan Fryslân is een cultuurhistorisch museum. Het ander museum van het dorp ligt tussen Grouw en Wartena en is het Mineralogisch Museum dat in omgebouwde boerderij zit.

SportBewerken

Skûtsjesilen bij Grouw in het bioscoopjournaal van 3 augustus 1957
 
Beeld Drie zeilers van Karianne Krabbendam

Het dorp een flink aantal sportverenigingen. Zo gaat het onder meer om de voetbalvereniging GAVC, de atletiekvereniging Athleta, de volleybalvereniging, Grouw'64, de gymnastiekvereniging SSS, tennisvereniging TVG, de badmintonvereniging Raak 'm en diverse watersportverenigingen waar onder (wedstrijd)zeilvereniging KWV Frisia.

De eerste wedstrijd van de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen vindt elk jaar in Grouw plaats. In maart vind jaarlijks de Merenloop plaats.

Samen met de dorpen Akkrum, Roordahuizum en Wartena heeft het sinds 2012 de korfbalvereniging KV Mid-Fryslân.

KunstijsbaanBewerken

Op 23 december 2007 beleefde Grouw een sportprimeur met de opening van de eerste schaatsbaan van kunststof in de buitenlucht. Het zogeheten "Glice-ijs", dat werd bedacht door Eric Sinnema uit Oudkerk, zou volgens Sinnema niet te vergelijken zijn met kunststofijsbanen die in de Verenigde Staten voorkomen[2].

OnderwijsBewerken

 
Beeld De baanveger van Karianne Krabbendam
 
Verzetsmonument

Het dorp kent een drietal basisscholen, de christelijke Nijdjip, de openbare De Twa Fisken en de OSG Sevenwolden.

BevolkingsontwikkelingBewerken

1954 1959 1964 1969 1973 1990 1999
3453 3522 3880 4129 4600 5316 5472
2002 2004 2005 2006 2007 2008 2009
5731 5916 5875 5769 5737 5673 5634
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2018
5623 5646 5747 5757 5771 5733 5715

Geboren in GrouwBewerken

Overleden in GrouwBewerken

GalerijBewerken

Externe linkBewerken