Hoofdmenu openen

Wijtgaard

nederzetting in Leeuwarden, Nederland

Wijtgaard (officieel, Fries: Wytgaard [wiet·gaard]) is een dorp in de gemeente Leeuwarden, in de Nederlandse provincie Friesland.

Wijtgaard
Wytgaard
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Wijtgaard Wapen van Wijtgaard
Details Details
Wijtgaard (Friesland (hoofdbetekenis))
Wijtgaard
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
Gemeente Vlag Leeuwarden Leeuwarden
Coördinaten 53° 8′ NB, 5° 47′ OL
Algemeen
Inwoners (BAG, 2019) 575[1]
Overig
Postcode 9089
Netnummer 058
Woonplaatscode 1206
Belangrijke verkeersaders A32
Foto's
Wijtgaard
Wijtgaard
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Het ligt ten noordoosten van Grouw, ten noorden van Roordahuizum en ten zuiden van de stad Leeuwarden. Het dorpsgebied ligt tussen de Zwette en A32 en door het door het dorpsgebied stroomt de Wijtgaardstervaart.

In 2019 telde het dorp 575 inwoners. Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Baardburen en Noordend.

GeschiedenisBewerken

In het gebied dat tot ongeveer in de 13e eeuw gelegen was aan de rand van de voormalige Middelzee, is in de 17e eeuw een buurtschap ontstaan in een rooms-katholieke enclave ten westen van het protestantse dorp Wirdum. Het gebied werd in 1485 vermeld als Wytghardera ny land. Mogelijk verwijst dat naar een klooster dat er gestaan zou hebben, ook wel verklaard als De witte gaarde.

In 1511 werd het vermeld als Wijtgaerdt en in 1543 als Uuytgaerd. Er zou dan al wel sprake zijn van bewoning maar een echte kern ontbrak. Deze kwam er dus in de 17e eeuw. In 1718 werd het vermeld als Wytgaard. De buurtschap bestond uit twee kernbuurten en die zijn uiteindelijk met elkaar vergroeid. Langzaam werd het zo een dorp. Voor de gemeentelijke herindelingen in 1944 behoorde het tot de gemeente Leeuwarderadeel. In 1957 werd het dorp zelfstandig, toen het zich officieel losmaakte van Wirdum.

Wapen van WijtgaardBewerken

"In goud een versmalde golvende paal van azuur, rechts vergezeld van een adelaarskop en een kam, links van drie schuinlinks geplaatste spijkers met de punt naar beneden gericht, alles van sabel."

Het wapen is opgebouwd uit een voorstelling van een riviertje, Wijtgaard had vroeger een haventje aan de Middelzee. De adelaarskop komt uit de familiewapens van Feytsma, Jeltinga en Sytzama, die in het dorp belangrijk waren. De kam komt uit de wapens van de geslachten Cammingha en Camstra, die eveneens states in het dorp bewoonden. De spijkers zijn ontleend aan het kruis van Christus, aangezien in het dorp een documentatiecentrum voor katholiek Friesland was gevestigd.

SportBewerken

Sinds 1923 kent het de kaatsvereniging Mei elkoar Nij Libben. Sinds 1965 kent het gezamenlijk met de dorpen Wirdum en Swichum de voetbalvereniging WWS. In 1987 werd in Wijtgaard ook nog een kleine eigen voetbalvereniging opgericht, Oant No Ta geheten. Verder kent het dorp sinds 1971 een Volleybal- en trimvereniging.

CultuurBewerken

Sinds 1919 kent het dorp de toneelvereniging Lyts Mar Krigel, verder kent het dorp een aantal koren, zoals een shantykoor en pop en musicalkoor.

OnderwijsBewerken

Het heeft een eigen basisschool, de Teake Jan Roordaschool. Deze zit sinds 2015 samen met kinderopvangcentrum in het Kindcentrum Wytgaard.

BevolkingsontwikkelingBewerken

  • 2018: 565
  • 2005: 626
  • 2003: 594
  • 2000: 545
  • 1999: 533

Bekende (ex-)inwonersBewerken

Schaatser Rein Jonker kwam uit Wijtgaard en de kunstschilder Jaring Walta had een tijdje een bedrijf in Wijtgaard.

Geboren in WijtgaardBewerken

Overleden in WijtgaardBewerken

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken