Tweede Kamerverkiezingen 2002

De Tweede Kamerverkiezingen 2002 waren verkiezingen in Nederland voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Zij vonden plaats op 15 mei 2002.

Tweede Kamerverkiezingen 2002
Datum 15 mei 2002
Land Vlag van Nederland Nederland
Te verdelen zetels 150
Opkomst 79,06%
Resultaat
Grootste partij CDA
Nieuwe minister-president Jan Peter Balkenende
Begin regeerperiode Balkenende I
Tweede Kamerverkiezingen 2002
Opvolging verkiezingen
1998     2003
Portaal  Portaalicoon   Politiek

De verkiezingen werden gehouden als gevolg van de afloop van de zittingstermijn van de Tweede Kamer die gekozen was bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1998. Weliswaar diende het kabinet-Kok II op 16 april 2002 zijn ontslag in vanwege de conclusies van het NIOD-rapport over de Srebrenica-affaire, maar dit had geen effect meer op de datum van de al eerder uitgeschreven verkiezingen.

In de aanloop naar de verkiezingen was er een verkiezingsstrijd gaande tussen Ad Melkert, lijsttrekker van de PvdA, en Pim Fortuyn, aanvankelijk lijsttrekker van Leefbaar Nederland, vanaf februari 2002 voor zijn eigen lijst, Lijst Pim Fortuyn (LPF). In 2022 werd deze verkiezingsstrijd het onderwerp van het televisiedrama Het jaar van Fortuyn.

Deelnemende partijenBewerken

Aan deze verkiezingen namen de volgende partijen deel:

Lijst[1] Partij[2] Lijsttrekker Kieskringen
/19
1 Partij van de Arbeid (P.v.d.A.) Ad Melkert 19
2 VVD Hans Dijkstal 19
3 Christen Democratisch Appèl (CDA) Jan Peter Balkenende 19
4 Democraten 66 (D66) Thom de Graaf 19
5[3] GROENLINKS Paul Rosenmöller 19
6[3] SP (Socialistische Partij) Jan Marijnissen 19
7[4] Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) Bas van der Vlies 19
8 VERENIGDE SENIOREN PARTIJ Anneke Smit-Boersma 19
9 Nieuwe Midden Partij (NMP) Jos Bron 17[5]
10 Partij van de Toekomst (PvdT) Johan Vlemmix 17[6]
11 Vrije Indische Partij & OUDERENUNIE Rob Koop 16[7]
12[4] ChristenUnie Kars Veling 19
13 DUURZAAM NEDERLAND Seyfi Özgüzel 19
14 LEEFBAAR NEDERLAND Fred Teeven 19
15 Lijst Pim Fortuyn Pim Fortuyn 19
17 Republikeinse Volkspartij RVP J. Gouweloos 1[8]

UitslagBewerken

Opkomst en kiesdelerBewerken

1998 2002
# stemmen % # stemmen %
Kiesgerechtigden [9]11.755.132 12.035.935
Niet opgekomen 3.132.910 26,65[10] 2.520.709 20,94[10]
Opkomst 8.622.222 73,35[10] 9.515.226 79,06[10]
Blanco/ongeldige stemmen 14.435 0,17[11] 14.074 0,15[11]
Geldige stemmen 8.607.787 99,83[11] 9.501.152 99,85[11]
Kiesdeler 57.385 - 63.341 -

Verkiezingsuitslag naar partijBewerken

De uitslag liet grote verschuivingen zien, die sterk beïnvloed waren door de moord op Pim Fortuyn, die op 6 mei, negen dagen voor de verkiezingen, had plaatsgevonden. De LPF behaalde 26 zetels, terwijl de Partij van de Arbeid terugviel van 45 naar 23 zetels, een destijds historisch lage score. Ook de VVD en D66 verloren fors, terwijl het CDA 14 zetels won en de grootste partij werd. Andere winnaars waren nieuwkomer Leefbaar Nederland (2 zetels) en de Socialistische Partij (van 5 naar 9). De ChristenUnie (in 2000 ontstaan uit een fusie van RPF en GPV), de SGP en GroenLinks verloren alle één zetel, hoewel de twee laatste partijen meer stemmen behaalden dan in de voorgaande verkiezingen. De opkomst bij deze verkiezingen was echter bijzonder hoog: er brachten circa 850.000 meer mensen hun stem uit dan in 1998.

Partij 1998 2002 verschil Zetelverdeling (grafisch)
# stemmen %[12] zetels # stemmen %[12] zetels % zetels
CDA 1.581.053 18,37 29 2.653.723 27,93 43 +9,56 +14   
1998
         


2002
          


LPF - - - 1.614.801 17,00 26 +17,00   +26   
VVD 2.124.971 24,69 38 1.466.722 15,44 24  -9,25 -14  
PvdA 2.494.555 28,98 45 1.436.023 15,11 23 -13,87  -22  
GroenLinks    625.968   7,27 11    660.692   6,95 10  -0,32 -1 
SP    303.703   3,53  5    560.447   5,90  9 +2,37 +4  
D66    773.497   8,99 14    484.317   5,10  7  -3,89 -7 
RPF[13]    174.593   2,03  3
GPV[13]    108.724   1,26  2
CU[13] - - -    240.953   2,54  4
subtotaal    283.317   3,29  5    240.953   2,54  4  -0,75 -1 
SGP    153.583   1,78  3    163.562   1,72  2  -0,06 -1 
LN - - -    153.055   1,61  2 +1,61 +2  
VSP - - -      39.005   0,41  0 +0,41 0
VIP/OU[14]        7.225   0,08  0      10.033   0,11  0 +0,03 0
DN - - -        9.058   0,10  0 +0,10 0
PvdT - - -        6.393   0,07  0 +0,07 0
NMP      23.512   0,27  0        2.305   0,02  0  -0,25 0
RVP - - -            63   0,00  0 +0,00 0
overige partijen in 1998    236.403   2,75  0 - - -  -2,75 0
Totaal 8.607.787 100,00 150 9.501.152 100,00 150 0 0

Gekozen ledenBewerken

  Zie Samenstelling Tweede Kamer 2002-2003 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

KabinetsformatieBewerken

  Zie Kabinetsformatie Nederland 2002 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.