Hoofdmenu openen

De afstandloop van 100 meter is de kortste sprintwedstrijd die door senioren op een outdoor-baan gelopen wordt. Dit onderdeel wordt ook wel het koningsnummer van de atletiek genoemd.

100 meter
Start van de finale 100 m op de OS in 2012, Londen
Start van de finale 100 m op de OS in 2012, Londen
Algemene gegevens
Organisatie Vlag van België België: KBAB
Vlag van Nederland Nederland: Atletiekunie
Vlag van Suriname Suriname: SAB
Mondiaal: IAAF
Categorie Hardlopen
Locatie Atletiekbaan
Competities / Kampioenschappen
Kampioenschappen BK / NK / EK / WK / OS
Diamond League
World Challenge
Kampioenen
Gold medal blank.svg Belgisch
10,61 Kobe Vleminckx
11,61 Manon Depuydt
Gold medal blank.svg Nederlands
10,35 Hensley Paulina
11,33 Dafne Schippers
Gold medal world centered-2.svg Wereld
9,76 Christian Coleman
10,71 Shelly-Ann Fraser-Pryce
Gold medal olympic.svg Olympisch
9,81 Usain Bolt
10,71 Elaine Thompson
Records
Vlag van België record 10,02 Ronald Desruelles
11,04 Kim Gevaert
Vlag van Nederland record 9,91 Churandy Martina
10,81 Dafne Schippers
Europees record 9,86 Francis Obikwelu
10,73 Christine Arron
Wereldrecord 9,58 Usain Bolt
10,49 Florence Griffith-Joyner
Verwante sporten
Disciplines 60m
200m
400m
800m
1000m
1500m
3000m
5000m
10000m
100km
Halve marathon
Marathon
4 x 100m
4 x 200m
4 x 400m
4 x 800m
4 x 1500m
Zweedse estafette
Veldlopen
Verwante sporten Snelwandelen
Hordelopen
Triatlon
Duatlon
Laatst bijgewerkt op: 15 oktober 2019
Portaal  Portaalicoon   Sport
Atletiek

In de 18e en 19e eeuw ontstonden op de Britse universiteiten wedstrijden die de voorlopers van de huidige atletiekwedstrijden waren. Springnummers en loopnummers waren toen al algemeen bekend onder de studenten. Aangezien men in Groot-Brittannië een ander meetsysteem hanteert, was de korte sprint daar geen 100 meter, maar 100 yard (91,4 meter). Toen ook de Fransen zich meer in atletiek gingen interesseren, wilde men een sprintafstand volgens het Europese meetsysteem. De 100 yard werd in 110 yard (100,54 meter) veranderd. Uiteindelijk werd besloten om er op de Olympische Spelen 100 meter van te maken. De Britten hielden nog een poos beide systemen aan, maar kozen uiteindelijk toch voor de 100 meter.

Indeling 100 mBewerken

De 100 meter is een zeer korte afstand, wat niet wegneemt dat dit onderdeel een ingewikkelde indeling kent. De wijze waarop een bepaalde fase wordt ingezet, kan bepalend zijn voor winst of verlies.

  • Fase 1 'De start'

De start is van essentieel belang bij een korte sprintafstand. De gemiddelde reactietijden zijn hier beduidend korter dan bij een 200 of 400 m en dat is ook psychologisch verklaarbaar. Hoe korter de sprintafstand, des te sneller moet de atleet reageren om goed te lopen. Sommige sprinters reageren sneller dan de vastgestelde 0,100 seconde-grens van een valse start. Mannen reageren in het algemeen sneller dan vrouwen, hoewel onder anderen Florence Griffith-Joyner hierop een uitzondering vormde.

  • Fase 2 'De versnelling'

In deze fase wint de sprinter snel aan snelheid, van 0 m/s naar 10 m/s. Hij doet dat door middel van kleine snelle passen. Naarmate de versnelling minder hard toeneemt, zal de atleet zijn pas vergroten. Deze fase eindigt afhankelijk van de sprinter tussen de 40 en 70 meter.

  • Fase 3 'De topsnelheid'

In deze fase is de sprinter op zijn topsnelheid. Meestal wordt deze na zo'n 40 à 70 meter bereikt. Mannen halen tot 12 m/s (43,2 km/u), vrouwen halen tot 10,5 m/s (37,8 km/u).

  • Fase 4 'De negatieve versnelling of vertraging'

Na enkele seconden topsnelheid houdt de atleet de snelheid niet meer vast en zal na 70-90 meter onvermijdelijk vertragen. Sommige atleten vertragen langzamer dan anderen, waardoor het lijkt of ze een eindsprint maken, maar dat is puur gezichtsbedrog. Om toch snelheid proberen te behouden, vergroot de atleet zijn pas.

  • Fase 5 'De finish'

Eén pas voor de finish brengt de sprinter de borst naar voren. De tijd wordt immers gemeten wanneer de torso (dus niet een arm of het hoofd) over de finish komt.

Top tien aller tijdenBewerken

Continentale recordsBewerken

Continent Geslacht Prestatie Atleet Land Datum Plaats
Afrika M 9,85 Olusoji Fasuba   NGR 12 mei 2006 Doha
V 10,78 Murielle Ahouré   CIV 11 juni 2016 Montverde
Noord- en
Midden-Amerika
M 9,58 (WR) Usain Bolt   JAM 16 augustus 2009 Berlijn
V 10,49 (WR) Florence Griffith-Joyner   USA 16 juli 1988 Indianapolis
Zuid-Amerika M 10,00 Robson da Silva   BRA 22 juli 1988 Mexico-Stad
V 10,91 Rosangela Santos   BRA 6 augustus 2017 Londen
Azië M 9,91 Femi Ogunode   QAT 4 juni 2015 Wuhan
V 10,79 Li Xuemei   CHN 18 oktober 1997 Shanghai
Europa M 9,86 Francis Obikwelu
Jimmy Vicaut
  POR
  FRA
22 augustus 2004
4 juli 2015
Athene
Parijs
V 10,73 Christine Arron   FRA 19 augustus 1998 Boedapest
Oceanië M 9,93 Patrick Johnson   AUS 5 mei 2003 Mito
V 11,11 Melissa Breen   AUS 9 februari 2014 Canberra

Bijgewerkt tot 29 juli 2018

Ontwikkeling 100 m-wereldrecordBewerken

MannenBewerken

 
Ontwikkeling van het 100 m-wereldrecord bij de mannen
Tijd Atleet Land Datum Plaats
10,6 Don Lippincott   Verenigde Staten 6 juli 1912 Stockholm
10,4 Charles Paddock   Verenigde Staten 23 april 1921 Redlands
10,31 Percy Williams   Canada 9 augustus 1930 Toronto
10,2 Jesse Owens   Verenigde Staten 20 juni 1936 Chicago
10,1 Willie Williams   Verenigde Staten 3 augustus 1956 Berlijn
10,0 Armin Hary   West-Duitsland 21 juni 1960 Zürich
9,952 Jim Hines   Verenigde Staten 14 oktober 1968 Mexico-Stad
9,93 Calvin Smith   Verenigde Staten 3 juli 1983 Colorado Springs
9,923 Carl Lewis   Verenigde Staten 24 september 1988 Seoel
9,90 Leroy Burrell   Verenigde Staten 14 juni 1991 New York
9,86 Carl Lewis   Verenigde Staten 25 augustus 1991 Tokio
9,85 Leroy Burrell   Verenigde Staten 6 juli 1994 Lausanne
9,84 Donovan Bailey   Canada 27 juli 1996 Atlanta
9,79 Maurice Greene   Verenigde Staten 16 juni 1999 Athene
9,774 Asafa Powell   Jamaica 14 juni 2005 Athene
9,74 Asafa Powell   Jamaica 9 september 2007 Rieti
9,72 Usain Bolt   Jamaica 31 mei 2008 New York
9,69 Usain Bolt   Jamaica 16 augustus 2008 Peking
9,58 Usain Bolt   Jamaica 16 augustus 2009 Berlijn

1 Deze tijd werd door een aantal lopers geëvenaard, onder meer door de Nederlander Chris Berger.

2 Sinds 16 oktober 1968 was de gemiddelde snelheid van de wereldrecordhouders op de 100 m (uitgezonderd die van Leroy Burrell in de periode van 6 juli 1994 tot 23 juni 1996) lager geweest dan die van de wereldrecordhouders op de 200 m (Tommie Smith, Pietro Mennea en Michael Johnson). Totdat Usain Bolt er op de WK van 2009 in Berlijn op de 100 m 9,58 s en op de 200 m 19,19 s van maakte.

3 Ben Johnson finishte hier als eerste in 9,79, maar werd positief bevonden in de dopingcontrole.

4 Powell liep deze tijd op 11 juni 2006 in Gateshead (GB) en in augustus 2006 tijdens de Golden League wedstrijd in Zürich (CH) opnieuw. Justin Gatlin evenaarde dit record op 12 mei 2006 in Doha, Qatar. Nadien werd zijn tijd van de tabellen gehaald wegens dopinggebruik.

VrouwenBewerken

Tijd Atleet Land Datum plaats
Handgeklokte tijden
12,8 Mary Lines   Verenigd Koninkrijk 20 augustus 1922 Parijs
12,7 Emmy Haux   Duitsland 21 mei 1923
12,4 Leni Schmidt   Duitsland 30 augustus 1925
12,2 Leni Junker   Duitsland 13 september 1925
12,1 Gertrud Gladitsch   Duitsland 3 juli 1927 Stuttgart
12,0 Betty Robinson   Verenigde Staten 2 juni 1928 Chicago
11,9 Tollien Schuurman   Nederland 5 juni 1932 Haarlem
11,9 Stanisława Walasiewicz   Polen 1 augustus 1932 Los Angeles
11,8 Stanisława Walasiewicz   Polen 17 september 1933 Poznań
11,7 Stanisława Walasiewicz   Polen 26 augustus 1934 Warschau
11,6 Helen Stephens   Verenigde Staten 8 juni 1935 Kansas City
11,6 Stanisława Walasiewicz   Polen 1 augustus 1937 Berlijn
11,5 Helen Stephens   Verenigde Staten 10 augustus 1936 Dresden
11,5 Fanny Blankers-Koen   Nederland 13 juni 1948 Amsterdam
11,4 Marjorie Jackson   Australië 4 oktober 1952 Gifu
11,3 Shirley Strickland   Australië 4 augustus 1955 Warschau
11,2 Wilma Rudolph   Verenigde Staten 19 juli 1961 Stuttgart
11,1 Irena Kirszenstein   Polen 9 juli 1965 Praag
11,0 Wyomia Tyus   Verenigde Staten 15 oktober 1968 Mexico-Stad
Elektronisch geklokte tijden
11,08 Wyomia Tyus   Verenigde Staten 15 oktober 1968 Mexico-Stad
11,071 Renate Stecher   DDR 2 september 1972 München
11,04 Inge Helten   West-Duitsland 13 juni 1976 Fürth
11,01 Annegret Richter   West-Duitsland 25 juli 1976 Montreal
10,881 Marlies Oelsner   DDR 1 juli 1977 Dresden
10,871 Ljoedmila Kondratjeva   Sovjet-Unie 3 juni 1980 Leningrad
10,811 Marlies Göhr   DDR 8 juni 1983 Oost-Berlijn
10,79 Evelyn Ashford   Verenigde Staten 3 juli 1983 Colorado Springs
10,76 Evelyn Ashford   Verenigde Staten 22 augustus 1984 Zürich
10,491 Florence Griffith-Joyner   Verenigde Staten 16 juli 1988 Indianapolis

1 Over dopinggebruik werd alom gespeculeerd, maar dit is nooit aangetoond.

Ontwikkeling 100 m-Europees RecordBewerken

Mannen

Tijd Atleet Land Datum Plaats
10,07 Valeri Borzov   Sovjet-Unie 31 augustus 1972 München
10,01 Pietro Mennea   Italië 4 september 1979 Mexico-Stad
10,00 Marian Woronin   Polen 9 juni 1984 Warschau
9,871 Linford Christie   Verenigd Koninkrijk 15 augustus 1993 Stuttgart
9,86 Francis Obikwelu   Portugal 22 augustus 2004 Athene

1 Dwain Chambers evenaarde het record, maar die tijd werd geschrapt wegens dopinggebruik.

NederlandBewerken

BelgiëBewerken

Nederlandse AntillenBewerken

Antilliaanse 100 m-lopers