15 kilometer (atletiek)

De 15 kilometer (15 km) is een door de World Athletics erkende afstand die als wegwedstrijd wordt gelopen en behoort tot de groep lange afstanden. Op de meeste wegwedstrijden bevindt zich rond het 5- en 10-kilometerpunt een drankpost en een tijdwaarneming.

15 kilometer
Wereldrecords
Mannen 41.05 Joshua Cheptegei
Vrouwen 45.40 Joyciline Jepkosgei
Europese records
Mannen 42.39 Jon Brown
Vrouwen 46.59 Lornah Kiplagat
Nederlandse records
Mannen 43.13 Khalid Choukoud
Vrouwen 46.59 Lornah Kiplagat
Portaal  Portaalicoon   Atletiek

Het wereldrecord van 41.05 bij de mannen is sinds 18 november 2018 in handen van Joshua Cheptegei, gelopen tijdens de Zevenheuvelenloop in Nijmegen. Hij is de laatste officiële wereldrecordhouder op deze afstand, want per 1 november 2021 is dit onderdeel door World Athletics uit de lijst met officiële wereldrecords verwijderd. Sindsdien gelden de op deze afstand van de wegatletiek geleverde prestaties, voor zover het een evenaring of verbetering van genoemd wereldrecord betreft, alleen nog als beste wereldprestatie. Jacob Kiplimo, landgenoot van Cheptegei, evenaarde diens record op 19 november 2023, eveneens tijdens de Zevenheuvelenloop. Letesenbet Gidey bracht op 17 november 2019 bij hetzelfde evenement het wereldrecord bij de vrouwen naar 44.20. Zij is bij de vrouwen de laatste officiële recordhoudster.

15 km-wedstrijden bewerken

De bekendste 15 km-wedstrijd in Nederland is de Zevenheuvelenloop in Nijmegen. Het is een van de sterkst bezette 15 km-wedstrijden ter wereld. Andere grote 15 km-wedstrijden in Nederland zijn:

In Brazilië vindt jaarlijks de São Silvestre plaats en in de Verenigde Staten de Utica Boilermaker.

Snelste Nederlandse lopers bewerken

# naam tijd wedstrijd jaar
1 Khalid Choukoud 43.13[1] Tilburg Ten Miles 2019
2 Richard Douma 43.18 Zevenheuvelenloop 2022
3 Mike Foppen 43.21 Zevenheuvelenloop 2022
4 Abdi Nageeye 43.29[2] Tilburg Ten Miles 2015
5 Marco Gielen 43.38 Zevenheuvelenloop 1999
6 Kamiel Maase 43.41 Zevenheuvelenloop 2002
7 Greg van Hest 43.45 Bruggenloop 2001
7 Mohamed Ali 43.45[3] Dam tot Damloop 2019
8 Luc Krotwaar 43.48 Zevenheuvelenloop 2001
9 Stan Niesten 43.58[4] Dam tot Damloop 2022
9 Filmon Tesfu 43.58 Zevenheuvelenloop 2022
10 Bart van Nunen 44.03 Citylauf Dresden 2021

Marti ten Kate liep in 1991 tijdens de Dam tot Damloop een tijd van 46.06 over 16,1 km. De tijd op het 15 kilometerpunt is niet geregistreerd, maar lag rond de 43 minuten, waarmee hij eveneens tot de snelste Nederlandse lopers behoort.

Beste Nederlandse jaarprestaties bewerken

jaar naam tijd
2023 Khalid Choukoud 43.32[5]
2022 Richard Douma 43.18
2021 Bart van Nunen 44.03[6]
2020 Stan Niesten 44.41 *
2019 Khalid Choukoud 43.13
2018 Mohamed Ali 44.29
2017 Khalid Choukoud 44.47
2016 Abdi Nageeye 43.45
2015 Abdi Nageeye 43.29
2014 Khalid Choukoud 43.38
2013 Jesper van der Wielen 44.33
2012 Abdi Nageeye 44.13
2011 Patrick Stitzinger 44.28
2010 Koen Raymaekers 44.52
2009 Patrick Stitzinger 45.51
2008 Dennis Licht 44.08
2007 Sander Schutgens 46.14
2006 Kamiel Maase 44.06
2005 Jeroen van Damme 44.38
2004 Marco Gielen 44.15
2003 Marco Gielen 44.13
2002 Kamiel Maase 43.41
2001 Greg van Hest 43.45

* Tussentijd tijdens CPC-loop

Bijgewerkt tot 1 april 2021

Beste 10 wereldprestaties mannen bewerken

# naam land tijd
1. Joshua Cheptegei   41.05
Jacob Kiplimo   41.05
3. Leonard Patrick Komon   41.13
4. Felix Limo   41.29
Deriba Merga   41.29
6. Haile Gebrselassie   41.38
Sileshi Sihine   41.38
8. Stephen Kissa   41.49
9. Edwin Kiptoo   41.51
10. Rhonex Kipruto   41.53

Bijgewerkt tot 19 november 2023

Beste 10 wereldprestaties vrouwen bewerken

# naam land tijd
1. Letesenbet Gidey   44.20
2. Joyciline Jepkosgei   45.37
3. Florence Kiplagat   46.14
4. Tirunesh Dibaba   46.28
5. Eveline Chirchir   46.33
6. Zeineba Yimer   46.52
7. Elana Meyer   46.57
Mestawet Tufa   46.57
9. Lornah Kiplagat   46.59
Priscah Jeptoo   46.59

Bijgewerkt tot 19 november 2023

Beste Europese prestaties vrouwen bewerken

# naam land tijd
1 Lornah Kiplagat   46.59
2 Constantina Diță   47.10
3 Ingrid Kristiansen   47.17
4 Paula Radcliffe   47.29
5 Susan Krumins-Kuijken   47.41
6 Liz McColgan   47.43
7 Grete Waitz   47.52
8 Hilda Kibet   48.03