Station Gent-Sint-Pieters

spoorwegstation in België

Station Gent-Sint-Pieters is het belangrijkste spoorwegstation van de stad Gent en het op drie na drukste station van België, na de Brusselse stations Zuid, Centraal en Noord (cijfers van 2014 en 2015).[2][3] Het werd in 1912 gebouwd ten zuiden van het oude stadscentrum ter voorbereiding van de wereldtentoonstelling van 1913. Het station heeft twaalf sporen en zes perrons, die tegen ten vroegste 2025 integraal vernieuwd zullen zijn in het kader van het Project Gent-Sint-Pieters. Er zijn ook vijf tramperrons gelegen aan het station, bediend door de drie lijnen van de Gentse tram. Het aantal reizigers is de laatste jaren sterk gegroeid; dagelijks maken ongeveer 56.000 reizigers gebruik van het station.

(NMBS) Naambord Gent-Sint-Pieters.png
Station Gent-Sint-Pieters
Opening 1912
Sluiting 1992 (goederen)
Telegrafische code FGSP
Lijn(en) 50 - 50A - 50E - 55 - 75
Reizigerstellingen[1]
  •  Weekdag
  •  Zaterdag
  •  Zondag
(2019)
55.325
25.486
20.416
Beheerder NMBS
Architectuur
Architect(en)  Louis Cloquet
Stijlperiode Eclecticisme
Aantal sporen 12
Aantal perrons 6 (eilandperrons)
Ligging
Coördinaten 51° 2′ NB, 3° 43′ OL
Externe link  Stationsinformatie NMBS
Station Gent-Sint-Pieters (Belgisch spoorwegstation)
Station Gent-Sint-Pieters
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

GeschiedenisBewerken

Reeds op het eind van de jaren 1830 werd het gebied ten zuiden van Gent in oost-westrichting doorsneden door de spoorlijn Brussel-Oostende. Het eerste station in de stad werd het Station Gent-Zuid, een kopstation in het stadscentrum. Op de lijn Brussel-Oostende werd op 3 september 1881 een kleine halte ingericht ten zuiden van de stad, het zogenaamde "Klein Sint-Pietersstation", een doorgangsstation enkele honderden meter oostwaarts van het latere Sint-Pietersstation, ter hoogte van het huidige Parkplein.[4]

Begin 20ste eeuw werden plannen opgemaakt om dit gebied van de wijk Sint-Pieters-Aaigem ten zuiden van de historische stadskern te verstedelijken en ook een nieuw station werd hier gepland. Deze urbanisatie werden wat vooruitgeschoven met het oog op de Gentse Wereldtentoonstelling van 1913, wat ook de ontwikkeling van het nieuwe station stimuleerde. De opdracht tot ontwerpen van het station werd toegekend aan ingenieur Louis Cloquet rond 1908. Hij gaf het station een monumentaal voorkomen. Het station werd in lengterichting gebouwd langs de sporen van 1910 tot 1912. De voorgevel werd in noordelijke richting naar het nieuwe stationsplein (Koningin Maria Hendrikaplein) georiënteerd dat in 1912-1913 werd aangelegd. De sporen kwamen nu op een verhoogde berm om de waterwegen te overbruggen en overwegen te vermijden.

ToekomstBewerken

  Zie Project Gent-Sint-Pieters voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In het najaar van 2006 werd van start gegaan met het Project Gent-Sint-Pieters dat het station en zijn hele omgeving grondig zal veranderen en vernieuwen. Na de voorbereidende werken, die zich voornamelijk situeerden in de straten rondom het stationscomplex, konden in november 2010 de eigenlijke stationswerken aanvatten. Tegen 2025 zullen alle sporen en perrons integraal vernieuwd zijn en is er een grote, open ruimte onder het sporencomplex.

De torenBewerken

Station Gent-Sint-Pieters heeft een karakteristieke uurwerktoren die asymmetrisch ten opzichte van de hoofdingang is geplaatst. Net zoals de toren van het oud postgebouw aan de Korenmarkt, dat door dezelfde architect (Louis Cloquet) werd ontworpen.

Men had in 1975 ontdekt dat de toren scheef stond. In 1999 werd bij de renovatie van het stationsgebouw opgemerkt dat de toren nog schever stond. Pas in 2005 werd het duidelijk hoe dramatisch de staat van de toren was: hij helde dertig centimeter over onder andere omdat de metalen steun binnenin kromgegroeid en volledig verroest was. Uiteraard was de toren niet meer water- en vochtbestendig. Ook de oude baksteen was niet meer vocht- en vorstbestendig, daarom werd besloten om de toren steen voor steen af te breken en weer op te bouwen in gewapend beton met een buitenzijde van bakstenen gemetseld die zo veel mogelijk lijken op de oorspronkelijke stenen. De nieuwe toren (kopie van de oude) werd tijdens de zomer van 2006 opgebouwd.

De halBewerken

 
Stationshal

De hal van het station is versierd met muur- en plafondschilderingen. De muurschilderingen tonen taferelen die verschillende Belgische steden moeten voorstellen; bezoekers aan de Wereldtentoonstelling van 1913 konden zo ook met de rest van België kennismaken. Het betreft onder meer Oostende, Antwerpen, Brussel, Brugge, Kortrijk, Oudenaarde, Ieper en Mechelen.

TreindienstBewerken

 
Dieseltreinstel reeks 41 in het station
 
Station Gent-Sint-Pieters, zicht van op perron 1

Vanuit Gent-Sint-Pieters lopen de spoorlijnen 50 naar Brussel-Noord, 50A naar Brussel-Zuid en Brugge en Oostende, en 75 naar Rijsel. Tevens vertrekken de treinen over de lijnen 58 naar Eeklo en 59 naar Antwerpen van dit station.

ThalysBewerken

Sinds 31 maart 2015 is de Thalys afgeschaft tussen Oostende en Brussel. Er werden veel te weinig passagiers vervoerd, waardoor de verliezen groot waren. Oostende kreeg in 1997 de Thalysverbinding omdat er in Wallonië ook één werd ingevoerd. Dit kwam door de wafelijzerpolitiek in België.[5]

NationaalBewerken

Gent is vanuit het Sint-Pietersstation verbonden met de volgende steden:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
IC 01 Intercity (NMBS) EupenLuik-GuilleminsBrussel-ZuidGent-Sint-PietersBruggeOostende
IC 02 Intercity (NMBS) OostendeGent-Sint-PietersAntwerpen-Centraal
IC 03 Intercity (NMBS) GenkLeuvenBrussel-ZuidGent-Sint-PietersBruggeBlankenberge
IC 04TER 19700 Intercity (NMBS/SNCF) Antwerpen-CentraalGent-Sint-PietersKortrijk – [ Lille Flandres ] / [ IeperPoperinge ] Rijd 1x/2u naar Lille-Flanders en wordt gesplitst in Kortrijk, rijdt wel 1x/u naar Poperinge.
IC 12 Intercity (NMBS) KortrijkGent-Sint-PietersBrussel-ZuidLuik-GuilleminsWelkenraedt Rijdt alleen op werkdagen.
IC 20 Intercity (NMBS) Gent-Sint-PietersAalstBrussel-Zuid – [ HasseltTongeren ] / [ Lokeren ] Rijdt in het weekend van Brussel-Noord naar Lokeren.
IC 21 Intercity (NMBS) Gent-Sint-PietersMechelenLeuven Rijdt niet in het weekend.
IC 23A Intercity (NMBS) Brussels Airport-ZaventemBrussel-ZuidGent-Sint-PietersBruggeKnokke
IC 28 Intercity (NMBS) Antwerpen-CentraalGent-Sint-PietersLichterveldeDe Panne Rijdt alleen op werkdagen.
IC 29 Intercity (NMBS) [ De Panne – ] Gent-Sint-PietersAalstBrussel-ZuidBrussels Airport-ZaventemLeuvenLanden Rijdt in het weekend tussen De Panne en Landen. Stopt in het weekend niet in Merelbeke en Melle.
L 550 L-trein (NMBS) MechelenDendermondeGent-Sint-PietersBrugge – [ Zeebrugge-Strand ] / [ Zeebrugge-Dorp ] 1x/u. Rijdt in het weekend niet tussen Mechelen en Gent-Sint-Pieters. Rijdt in het weekend en in de zomer dagelijks naar Zeebrugge-Strand.
L 850 L-trein (NMBS) MechelenDendermondeGent-Sint-PietersKortrijk Rijdt alleen in het weekend.
S 51 S-trein (NMBS) EekloGent-Sint-PietersOudenaardeRonse Rijdt in het weekend niet tussen Oudenaarde en Ronse.

Tijdens piekuren vertrekken sommige treinen uit Eeklo als S51 naar Geraardsbergen, vanaf Gent-Sint-Pieters draait hij dan als S52.

S 52 S-trein (NMBS) Gent-Sint-PietersZottegemGeraardsbergen
S 53 S-trein (NMBS) Gent-Sint-PietersGent-DampoortLokeren In het weekend wordt lijn S53 verlengd tot Antwerpen-Centraal, en vervangt daarmee lijn S34 van het Antwerpse S-netwerk.
P 7000/8000 Piekuurtrein (NMBS) [ OostendeBrugge – ] / [ De Panne – ] / [ PoperingeIeperKortrijk – ] Gent-Sint-PietersBrussel-ZuidSchaarbeek Twee treinen per dag per richting. Een trein op zondagavond vanaf De Panne.
P 7010/8010 Piekuurtrein (NMBS) [ Gent-Sint-Pieters – ] / [ Sint-NiklaasGent-Dampoort – ] Brussel-ZuidSchaarbeek Rijdt alleen op werkdagen. Een trein vanaf Sint-Niklaas.
P 7050/8050 Piekuurtrein (NMBS) BruggeGent-Sint-Pieters Rijdt alleen op werkdagen.
P 7960/8960 Piekuurtrein (NMBS) GeraardsbergenGent-Sint-PietersRonse Rijdt alleen op werkdagen.
7966/8966 en 7968/8968 stoppen enkel in Geraardsbergen, Lierde, Zottegem en Gent-St-Pieters
P 7970/8970 Piekuurtrein (NMBS) GeraardsbergenDenderleeuwGent-Sint-Pieters Rijdt alleen op werkdagen.
P 7990/8990 Piekuurtrein (NMBS) BruggeKortrijk Rijdt alleen op werkdagen.
P 7995/8995 Piekuurtrein (NMBS) [ De Panne – ] / [ Kortrijk – ] Gent-Sint-Pieters Rijdt alleen op werkdagen.

Het tweede belangrijkste station van de stad is Gent-Dampoort, gelegen in de Dampoortwijk. Dit station langs de spoorlijnen 58 en 59 wordt bediend door de IC Poperinge/Rijsel - Kortrijk - Gent - Antwerpen en Antwerpen - Gent - Brugge - Oostende. Ook de S-trein naar Eeklo stopt er, evenals die naar Antwerpen-Centraal.

ReizigerstellingenBewerken

De grafiek en tabel geven het gemiddeld aantal instappende reizigers weer op een week-, zater- en zondag.[6]

StreekvervoerBewerken

Voor de buurtspoorwegen was dit station het eindpunt voor alle tramlijnen, behalve de tram 'M' naar Merelbeke. Thans vertrekt een groot aantal streekbussen vanaf dit station. Tevens is het station een belangrijk knooppunt voor het stadsvervoer met vele tram- en buslijnen.

  Zie de categorie Gent-Sint-Pieters train station van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.