Station Luik-Guillemins

spoorwegstation in België

Station Luik-Guillemins (Frans: Liège-Guillemins) is een spoorwegstation in de stad Luik. Het station ligt op het einde van verschillende spoorlijnen. In reizigersaantallen is dit het op tien na drukste station in België en het op twee na drukste station van Wallonië, na Ottignies en Namen (reizigerstelling 2019).

NMBS Naambord Luik-Guillemins.png
Het station in 2021
Opening 1 mei 1842
Telegrafische code FL
Lijn(en) 34 - 36 - 37 - 125 (- HSL 2 - HSL 3)
Reizigerstellingen[1]
  •  Weekdag
  •  Zaterdag
  •  Zondag
(2019)
17.931
12.964
11.376
Beheerder NMBS
Architectuur
Aantal perrons 9
Ligging
Coördinaten 50° 37′ NB, 5° 34′ OL
Externe link  Stationsinformatie NMBS
Station Luik-Guillemins (Belgisch spoorwegstation)
Station Luik-Guillemins
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Binnenkant van het station in 2013
Voorkant van het station in 2009
Perrons 6 en 7 in 2012
Spoor 4 en 5 in 2022

Het station is genoemd naar de wijk Guillemins, waarin het ligt. Deze wijk is op zijn beurt weer genoemd naar de kloosterorde van de Wilhelmieten, die daar in 1287 een klooster stichtte.

VoorgeschiedenisBewerken

Reeds in 1838, drie jaar na de opening van de allereerste Belgische spoorlijn van Brussel naar Mechelen, wordt de spoorlijn Mechelen-Aken doorgetrokken tot het Station Ans, dat aanvankelijk « Liège-Supérieur » heette. Na voltooiing van de Hellende Vlakken van Luik bereikte de trein vanaf 1842 de vallei van Luik zelf, waar een eerste houten stationnetje werd gebouwd op de plaats van een voormalig klooster van de Wilhelmieten.

In 1864 werd een nieuw station in belle-époquestijl geopend, dat werd uitgebreid in 1881-1882, en vooral in 1905 ter gelegenheid van de Wereldtentoonstelling van 1905. De site van Guillemins ligt enigszins buiten het centrum, maar werd om technische redenen verkozen boven de lokale voorkeur voor de site van de Place Saint-Lambert. Het station werd herbouwd in 1958, alweer naar aanleiding van een wereldtentoonstelling, ditmaal Expo 58 in Brussel.

Het station in de 21e eeuwBewerken

Tegen 2000 werd duidelijk dat de hogesnelheidstreinen een specifieke infrastructuur vergden, met even grote investeringen in de sporen als in de stations. Langs de hogesnelheidslijn tussen Brussel en Keulen (HSL 2 tussen Leuven en Luik en HSL 3 tussen Luik en Keulen) is Luik een belangrijk hsl-station.

Het oude station voldeed niet meer: de perrons waren te smal en gebogen en de gehele stationsomgeving had een armoedige uitstraling. De gebogen perrons waren ongunstig om reizigers te laten in- en uitstappen. Verder ontbrak het er aan elke vorm van luxe en was het station ronduit krap voor de passagiersstromen. Bovendien beperkten de vele spoorwissels de aankomst- en vertreksnelheid. De komst van de hsl-treinen is aangegrepen om het station naar de huidige standaards op te waarderen en de stopplaats circa 100 m te verplaatsen.

Na een internationale wedstrijd werd het project van de bekende architect Santiago Calatrava gekozen. Calatrava's ontwerpen hebben de naam spraakmakend te zijn en eerder heeft hij stations ontworpen. Zo ontwierp hij het Stadelhofen-station te Zürich, het station van Luzern, het station Lyon-Saint-Exupéry TGV, het intermodaal station Oriente in Lissabon en het PATH-station in New York.

Het station is gemaakt van staal, glas, wit beton en Belgische blauwe hardsteen, en beschikt over een monumentale overkapping van 160 m lang en 35 m hoog. De datum van de oplevering was oorspronkelijk gepland voor april 2006. Uiteindelijk vond de feestelijke opening van het station plaats op vrijdag 18 september 2009.

In 2011 rees kritiek op het ontbreken van zitbanken op de perrons. Die zouden volgens de architect niet stroken met zijn artistiek concept.[2] Intussen staan er wel enkele losse zitbanken op de perrons, met uitzondering van het eerste perron.

Diensten en faciliteitenBewerken

In de centrale doorgang zijn aan de zijkanten winkels, eetgelegenheden, een gecombineerd VVV-kantoor en stad- en streekvervoer-loket. Bij de ingang aan de linkerkant zijn de loketten. Aan de rechterkant is een groot kwaliteitsrestaurant dat door veel niet-reizigers gebruikt wordt en in de avond druk bezet is.

SporenopstellingBewerken

Oorspronkelijk kwamen de sporen van het stadsspoor (lijn 34 uit Liers) uit de tunnel aan de noordkant van de lijn uit Brussel. Aan de oostkant van het station was er een spoortunnel waarmee de treinen Brussel-Verviers(-Aken) de andere vervoersstromen kruisen. De tunneluitgang is verplaatst naar de zuidkant van de Brussellijn (en hsl). Hierdoor is de spoortunnel aan de oostkant niet meer nodig daar de treinen van en naar Brussel-Verviers(-Aken) al aan de noordzijde rijden. Voor deze verbouwing stonden aan de oostelijke uitgang opdruklocs gereed. Deze standplaats is verhuisd naar de andere kant, richting Eupen/Duitsland.

LichterlocomotievenBewerken

Het station van Luik-Guillemins ligt aan het onderste uiteinde van de hellende vlakken van lijn 36. Sommige gesleepte treinen hebben moeite om op eigen kracht de steile helling naar Ans te beklimmen. De gesleepte massa, de beschikbare motorkracht of slechte adhesievoorwaarden maken het gebruik van een lichterlocomotief, ofwel opdruklocomotief, noodzakelijk. Dit is een locomotief die achteraan tegen de trein komt om deze richting Ans de helling op te duwen. De lichterlocomotief is in normale omstandigheden niet gekoppeld aan het opgedrukte konvooi zodat de trein niet hoeft af te remmen eens de helling overwonnen is, en de extra motorkracht niet meer nodig is. Op kilometerpunt 95.430 geeft de opgedrukte treinbestuurder via de boordradio de opdracht tot het beëindigen van het opdrukken. Daarop voert de lichterlocomotief een noodremming uit om van het konvooi los te komen, zodat er geen gevaar is opnieuw in contact te komen. Dit is noodzakelijk om het blokstelsel te respecteren: de lichterlocomotief mag in geen geval het niet-permissieve sein dat de inrit van Ans dekt in gesloten stand voorbijrijden. Na het opdrukken rijdt de locomotief weer los naar beneden om de dienst verder te zetten.

TreindienstBewerken

InternationaalBewerken

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
Thalys 9400 Thalys (SNCF/NMBS) Paris NordBrussel-ZuidLuik-GuilleminsAachen HbfKöln HbfDüsseldorf HbfDuisburg HbfEssen HbfBochum HbfDortmund Hbf Vijf treinen per dag. Enkele treinen verder naar Dortmund.
ICE 79 InterCityExpress (DB Fernverkehr) Brussel-ZuidBrussel-NoordLuik-GuilleminsAachen HbfKöln HbfFrankfurt (Main) Flughafen FernbahnhofFrankfurt (Main) Hbf Rijdt elke twee uur.
NJ 50425 Nightjet (ÖBB) Brussel-ZuidBrussel-NoordLuik-GuilleminsAachen HbfKöln HbfBonn-BeuelKoblenz HbfMainz HbfFrankfurt(M) Flughafen FernbfFrankfurt (Main) SüdNürnberg HbfRegensburg HbfPassau HbfWels HbfLinz HbfAmstettenSt.Pölten HbfWien MeidlingWien Hbf Drie keer per week.

NationaalBewerken

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
IC 01 Intercity (NMBS) EupenLuik-GuilleminsBrussel-ZuidGent-Sint-PietersBruggeOostende
IC 09 Intercity (NMBS) Antwerpen-CentraalAarschot – [ Leuven – ] HasseltLuik-Guillemins Rijdt in het weekend Antwerpen-Centraal - Luik-Guillemins.
IC 12 Intercity (NMBS) [ OostendeBrugge – ] KortrijkGent-Sint-PietersBrussel-ZuidLuik-GuilleminsWelkenraedt Rijdt alleen op werkdagen. Eerste en laatste ritten van/naar Oostende.
IC 14 Intercity (NMBS) QuiévrainBergenBrussel-ZuidLeuvenLuik-Guillemins Rijdt alleen op werkdagen.
IC 18 Intercity (NMBS) [ DoornikAat – ] Brussel-ZuidNamenLuik-GuilleminsLuik-Sint-Lambertus Rijdt alleen op werkdagen. Rijdt in de spits verder naar Doornik.
IC 25 Intercity (NMBS) MoeskroenDoornikBergenCharleroi-ZuidNamenLuik-GuilleminsHerstalLiers Rijdt in het weekend tussen Moeskroen en Liers.
IC 33 Intercity (NMBS / CFL) LiersLuik-GuilleminsGouvyLuxemburg Rijdt in het weekend 1×/2u. tussen Liers - Luxemburg.
L 4950 L-trein (NMBS) Luik-GuilleminsHoeiNamen
L 5550 L-trein (NMBS) LiersLuik-GuilleminsRivageMarloie
S 41 S-trein Luik (NMBS) Luik-Sint-LambertusLuik-GuilleminsAngleurVerviers-CentraalWelkenraedtEupen Rijdt in het weekend Herstal - Verviers-Centraal
S 42 S-trein Luik (NMBS) LiersLuik-GuilleminsFlémalle-Haute
S 43 5300 S-trein Luik (NMBS) MaastrichtWezetLuik-GuilleminsTongerenDiepenbeekHasselt Rijdt in het weekend niet tussen Luik-Guillemins en Hasselt.
S 44 S-trein Luik (NMBS) LandenBorgwormMomalleLuik-GuilleminsFlémalle-Haute Rijdt in het weekend Landen - Luik-Guillemins.
P 7375 Piekuurtrein (NMBS) LandenLuik-Guillemins Rijdt alleen op werkdagen.
P 7400/8400 Piekuurtrein (NMBS) Luik-GuilleminsLeuvenBrussel-Zuid Rijdt alleen op werkdagen.
P 7440/8440 Piekuurtrein (NMBS) WezetLuik-GuilleminsBrussel-Zuid's-Gravenbrakel Rijdt alleen op werkdagen, 1 rit verder naar 's-Gravenbrakel.
P 7450/8450 Piekuurtrein (NMBS) WelkenraedtVerviers-CentraalLuik-GuilleminsHerstal Rijdt alleen op werkdagen.
P 7460/8460 Piekuurtrein (NMBS) StatteLuik-Guillemins Rijdt alleen op werkdagen.
P 7480/8480 Piekuurtrein (NMBS) [ HoeiNamen ] / [ HerstalLuik-Sint-LambertusLuik-Guillemins – [ RivageGouvy ] / [ Statte ] ] Rijdt alleen op werkdagen. Een trein vanuit Herstal naar Gouvy.
Twee treinen per richting tussen Hoei en Namen.
P 7490/8490 Piekuurtrein (NMBS) BorgwormLuik-Guillemins Rijdt alleen op werkdagen.
P 7670/8670 Piekuurtrein (NMBS) [ NamenSart-Bernard ] / [ Rochefort-Jemelle – [ Libramont ] / [ RivageLuik-GuilleminsLuik-Sint-Lambertus ] ] Rijdt alleen op werkdagen.
P 8410 Piekuurtrein (NMBS) Luik-GuilleminsWezet Rijdt alleen op werkdagen.
ICT 6945 Toeristentrein (NMBS) LiersLuik-GuilleminsRivageMarloie Rijdt in juli en augustus.

Oorspronkelijk zou vanaf december 2018 de Drielandentrein van Aken naar Maastricht ook een verbinding hebben met Luik-Guillemins, maar de treinen van de Arriva zijn nog niet in België geregistreerd.[3] Vanaf 27 januari 2019 tot nader order rijden de treinen enkel tussen Aken en Maastricht.

FotogalerijBewerken

ReizigerstellingenBewerken

De grafiek en tabel geven het gemiddeld aantal instappende reizigers weer op een week-, zater- en zondag.[4]

Tabel: aantal instappende reizigers station Luik-Guillemins
Weekdag Zaterdag Zondag
1977 15 651 6 540 6 217
1978 14 036 6 671 5 766
1979 15 342 5 906 5 781
1980 14 770 6 756 6 331
1981 15 244 6 866 6 232
1982 14 783 7 091 6 214
1983 14 717 5 744 5 021
1984 14 475 6 303 5 376
1985 14 191 6 316 7 075
1986 12 844 5 774 5 872
1987 14 424 5 917 6 386
1988 14 525 7 178 7 310
1989 13 332 5 961 6 528
1990 12 068 6 804 7 173
1991 13 855 6 711 6 812
1992 14 810 7 222 7 503
1993 13 251 6 428 6 286
1994 16 418 7 472 6 585
1995 12 626 5 512 5 793
1996 13 333 6 435 6 064
1997 13 440 5 548 5 336
1998 13 210 6 572 6 948
1999 14 392 6 414 6 088
2000 15 925 7 958 7 056
2001 11 669 5 576 5 118
2002 14 063 6 202 6 210
2003 13 819 7 096 7 105
2004 13 130 7 466 6 177
2005 16 794 9 428 8 748
2006 16 046 8 952 8 284
2007 13 463 8 186 7 428
2008 - - -
2009 15 153 7 590 7 508
2010 - - -
2011 - - -
2012 16 807 9 182 9 860
2013 16 800 8 237 7 619
2014 17 467 8 623 7 731
2015 17 124 8 726 7 994
2016 17 750 8 988 8 212
2017 17 735 8 414 8 480
2018 17 843 9 758 8 519
2019 17 931 12 964 11 376
2020 10 938 6 442 6 547

TariefzoneBewerken

Bij zowel het binnenlandse als het SCIC-NRT-tarief behoren tot één tariefzone: Angleur, Bressoux, Chênée, Luik-Guillemins, Luik-Carré, Luik-Sint-Lambertus, en Sclessin.[5][6]


TriviaBewerken

  • Oorspronkelijk was het de bedoeling dat het nieuwe station Luik-Limburg zou heten, om de historische band tussen Luik en Limburg te benadrukken. De Luikenaars reageerden echter weinig enthousiast op de voorgestelde naamswijziging. Mede hierdoor bleef ook na de officiële inhuldiging op 18 september 2009 de naam Luik-Guillemins behouden.[7]

Externe linkBewerken

Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Liège-Guillemins op Wikimedia Commons.