Tandzaad-klasse

klasse van plantengemeenschappen

De tandzaad-klasse (Bidentetea tripartitae) is een klasse van plantengemeenschappen van natuurlijke of door de mens gecreëerde, voedselrijke standplaatsen die tenminste een deel van het jaar onder water staan, overwegend bestaande uit eenjarige pionierssoorten.

Tandzaad-klasse
Tandzaad-klasse met waterpeper
Tandzaad-klasse met waterpeper
Syntaxonomische indeling
Klasse
Bidentetea tripartitae
Tx., Lohm. & Prsg. ex Von Rochow, 1951
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons

Naamgeving, etymologie en coderingBewerken

  • Synoniem: Bidentetea Tx, W.Lohmeyer & Prsg. ex von Rochow 1951, Bidentetea tripartitae Tx. et al. in Tx. 1950, Rudereto-Manihotetea utilissimae sensu de Bolòs 1988 (orig.form); non Rudereto-Manihotetea pantropicalia Léonard in Taton 1949
  • Duits: Zweizahn-Gesellschaften
  • Frans: Végétation pionnière annuelle et hygrophile des sols enrichis en azote
  • Syntaxoncode (Nederland): r30

De wetenschappelijke naam Bidentetea tripartitae is afgeleid van de botanische naam van eenkensoort binnen deze klasse, het veerdelig tandzaad (Bidens tripartita).

KenmerkenBewerken

AlgemeenBewerken

De tandzaad-klasse omvat plantengemeenschappen van natuurlijke of kunstmatige kale, vochtige standplaatsen met een zekere dynamiek, zoals oevers van beekjes, rivieren en kreken, of van klei- en veenputten, stuwmeren, retentiebekkens, sloten en greppels. Vooral plaatsen waar regelmatig gegraven wordt komen in aanmerking.

De standplaatsen staan in de winter vaak langdurig onder water, en drogen in de zomer niet uit. De bodem is vaak totaal anaeroob, en matig tot zeer voedselrijk. Ook in van oorsprong voedselarme milieus, zoals langs vennen en hoogveenputten, kan door plaatselijke eutrofiëring deze gemeenschap ontstaan.

StructuurBewerken

Deze klasse wordt in de Lage Landen gekenmerkt door een zeer open en laagblijvende vegetatie met volledige afwezigheid van de boom- en de struiklaag.

In de kruidlaag zijn eenjarige planten dominant, zij overleven de winter als zaad en komen uit als de omstandigheden gunstig zijn. De hoofdbloei vindt plaats op het einde van de zomer. Leden van de duizendknoopfamilie, zoals de waterpeper en de beklierde duizendknoop zijn meestal goed vertegenwoordigd, naast verschillende soorten van het geslacht tandzaad.

De moslaag is weinig ontwikkeld en omvat geen kenmerkende soorten.

Onderliggende syntaxa in Nederland en VlaanderenBewerken

De tandzaad-klasse wordt in in Nederland en Vlaanderen vertegenwoordigd door slechts één orde met maar één onderliggend verbond. In totaal omvat deze klasse in Nederland en Vlaanderen vier associaties en zeven rompgemeenschappen.

  • Rompgemeenschap van klein vlooienkruid (RG Pulicularia vulgaris-[Bidentetea tripartitae])
  • Rompgemeenschap van bruin cypergras (RG Cyperus fuscus-[Bidentetea tripartitae])
  • Rompgemeenschap van waterpostelein (RG Lythrum portula-[Bidentetea tripartitae/Littorelletea])
  • Rompgemeenschap van blaartrekkende boterbloem (RG Ranunculus sceleratus-[Bidentetea tripartitae/Phragmitetea])
  • Rompgemeenschap van watergras (RG Catabrosa aquatica-[Bidentetea tripartitae/Phragmitetea])
  • Rompgemeenschap van goudknopje (RG Cotula coronopifolia-[Bidentetea tripartitae/Asteretea tripolii])
  • Rompgemeenschap van zomprus (RG Juncus articulatus-[Bidentetea tripartitae/Isoeto-Nanojuncetea])

Soortensamenstelling in Nederland en VlaanderenBewerken

De tandzaad-klasse omvat vooral algemene tot vrij algemene soorten, voornamelijk leden van de duizendknoopfamilie en tandzaden, maar ook zeldzaamheden zoals het klein vlooienkruid en bruin cypergras.

Deze klasse heeft voor Nederland en Vlaanderen als belangrijkste ken- en begeleidende soorten:

Ken- en differentiërende soorten voor de tandzaad-klasse
Kensoort / Beg. soort Diff.soort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking Afbeelding
Boomlaag
Geen soorten
Struiklaag
Geen soorten
Kruidlaag
kK - Blaartrekkende boterbloem Ranunculus sceleratus  
kK - Waterpeper Persicaria hydropiper  
kK - Moeraskers Rorippa palustris  
kK - Zwart tandzaad Bidens frondosa  
kK - Beklierde duizendknoop Persicaria lapathifolia subsp. lapathifolia  
kK - Veerdelig tandzaad Bidens tripartita  
kK - Rode ganzevoet Chenopodium rubrum  
kK - Goudzuring Rumex maritimus  
kK - Moeraszuring Rumex palustris  
kK - Rosse vossenstaart Alopecurus aequalis  
kK - Liggende ganzerik Potentilla supina  
Moslaag
Geen soorten

Zie ookBewerken

Zie de categorie Bidentetea tripartitae van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.