Hoofdmenu openen

Zeilen op de Olympische Zomerspelen

Sailing pictogram.svg

Zeilen is een van de sporten die op de Olympische Zomerspelen worden beoefend.

Met uitzondering in 1904 is deze sport altijd op het programma van de Olympische Spelen opgenomen geweest. Op de eerste editie in 1896 kon er door de weersomstandigheden niet gevaren worden. In 1904 maakte het zeilen bij gebrek aan goed bezeilbaar water in de omgeving van St. Louis en de logistieke problemen geen deel uit van het olympisch programma.

Er werd bij de diverse Spelen in diverse klassen gezeild met een telkens wisselende typen van boten. Aanvankelijk drukte men de klassen uit in tonnen, later in meters of voet en nog later werden ze aangeduid met een verscheidenheid aan namen. Voor de klassen die in de loop van de jaren stopgezet werden bestaan sinds 2008 de Vintage Yachting Games.

Tot 1984 werd het zeilen in open klassen gezeild. Al in 1900 zeilden vrouwen, zij het in geringe mate, als bemanningslid mee. In 1924 verscheen de eerste, en ook voor lange tijd de enige, vrouwelijke stuurman aan de start. In 1984 werd de windglider (plankzeilen) voor mannen toegevoegd In 1988 werd voor het eerst een specifieke klasse voor vrouwen toegevoegd; de 470-klasse. In 1992 volgden de europe-klasse en het plankzeilen. In 2004 volgde de yngling-klasse als vierde.

Het merendeel van de evenementen wordt in de vorm van "fleetracing" gezeild. De spelen van 1992, 1996 en 2000 kenden ook een gecombineerde "fleet/matchrace"-evenement. In 2012 was er een specifiek "matchrace"-evenement voor vrouwen in de Elliott 6m.

Inhoud

ZeilklassenBewerken

Het olympische zeilprogramma heeft door de jaren heen vele wijzigingen ondergaan.

Boottype[a] 96[b] 00[c] 04[d] 08 12 16[e] 20 24 28 32 36 40[f] 44[g] 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 16 20 Med.
Open zeilklasse o 0
0,5 ton o 1
0,5-1 ton o 1
1-2 ton o 1
2-3 ton o 1
3-10 ton o 1
10-20 ton o 1
Open klasse o 1
6 Metre klasse 1907 11
1919
1933
7 Metre klasse 1907 2
8 Metre klasse 1907 8
1919
1933
12 Metre klasse 1907 4
1919
15 Metre klasse 1907 0
10 Metre klasse 1907 3
1919
9 Metre klasse 1907 0
12 voets jol o 2
18 voets jol o 1
6,5 Metre klasse o 1
8.5 Metre klasse o 0
30m2 klasse o 1
40m2 klasse o 1
Nationale Franse eenheidsklasse
(Scheldejol)
o 1
Snowbird o 1
Star o 19
m
Olympiajol o 1
Japanse eenmansboot o 0
Draak o 7
Swallow o 1
Firefly o 1
Finn o 18
m
5,5m klasse o 5
Sharpie 12m2 o 1
Flying Dutchman o 9
Soling o 8
oc
Tempest o 2
Tornado o 9
470 o 20
m
v
Windglider m 1
Division II m 1
Lechner m 2
v
Europe v 4
Mistral m 6
v
Laser o 7
m
49er o 6
m
Yngling v 2
RS:X m 7
v
Laser Radiaal v 4
Elliott 6m v 1
49er FX v 2
Nacra 17 vm 2
Totaal: 50 1 10 0 5 4 0[e] 16 3 3 4 4 3 0 5 5 5 5 5 5 6 6 6 7 8 10 10 11 11 11 10 10 10 191
Voetnoten
  1. Boottype: o = open klasse, m = mannen, v = vrouwen, oc = open klasse fleet/matchrace, vm = vrouwen matchrace, 1907 = open 1907 regel, 1919 = open 1919 regel, 1933 = open 1933 regel.
  2. 1896: Nog onduidelijk in wat voor jachten er gevaren werd.
  3. In 1900 werden er in de ½ Ton, 1–2 Ton en 2–3 Ton klasse twee races gehouden waarbij na elke race medailles werden uitgedeeld. Deze extra drie medailles zijn echter niet door het IOC erkend.
  4. 1904: Zeilen is wel een Olympische Sport maar staat hier niet op het Olympisch Programma.
  5. a b 1916: Geen klassen bekend.
  6. 1940: Programma Tokio opgesteld.
  7. 1944: geen programma opgesteld.

MedaillesBewerken

  Zie Lijst van olympische medaillewinnaars zeilen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Individuele winnaarsBewerken

De Brit Ben Ainslie volgde in 2012 de Deen Paul Bert Elvström op als de 'succesvolste medaillewinnaar' in het zeilen, hij won vier gouden en een zilveren medaille. Samen met de Braziliaan Robert Scheidt nestelde Ainslie zich in 2012 ook naast de eveneens Braziliaan Torben Grael als de enige olympiërs bij het zeilen die vijf medailles wonnen.

Olympiër Jaren       Totaal Bootype
ten minste 2 gouden medailles
01   Ben Ainslie 1996-2012 4 1 0 05 laser / finn
02   Paul Bert Elvström 1948-1960 4 0 0 04 firefly / finn
03   Valentin Mankin 1968-1980 3 1 0 04 finn / tempest / star
  Jochen Schuemann 1976-2000 3 1 0 04 finn / soling
05   Robert Scheidt 1996-2012 2 2 1 05 laser / star
06   Torben Grael 1984-2004 2 1 2 05 soling / star
07   Magnus Konow 1912-1936 2 1 0 03 12m / 8m (1919) / 6m
  Rodney Pattisson 1968-1972 2 1 0 03 flying dutchman
  Mark Reynolds 1988-2000 2 1 0 03 star
  Iain Percy 2000-2012 2 1 0 03 finn / star
11   Tore Holm 1920-1948 2 0 2 04 40 m2 / 8m / 6m
12   Jesper Bank 1988-2000 2 0 1 03 soling
  Marcelo Ferreira 1996-2004 2 0 1 03 star
14   Dorian van Rijsselberghe 2012-2016 2 0 0 02 rs:x
ten minste vier medailles
  Alessandra Sensini 1996-2008 1 1 2 04 plankzeilen
  Carlos Espínola 1996-2008 0 2 2 04 laser / finn

MedaillespiegelBewerken

N.B. Medaillespiegel is bijgewerkt tot en met de Olympische Spelen van 2016.

 Plaats  Land NOC   Goud   Zilver   Brons Totaal
1   Groot-Brittannië GBR 28 19 11 58
2   Verenigde Staten USA 19 23 18 60
3   Noorwegen NOR 17 11 3 31
4   Spanje ESP 13 5 1 19
5   Frankrijk FRA 12 9 14 35
6   Denemarken DEN 12 9 9 30
7   Australië AUS 11 8 8 27
8   Zweden SWE 10 12 13 35
9   Nieuw-Zeeland NZL 9 7 6 22
10   Nederland NED 7 8 7 22
11   Brazilië BRA 7 3 8 18
12   Sovjet-Unie URS 4 5 3 12
13   Duitsland GER 3 4 4 11
14   Oostenrijk AUT 3 4 1 8
15   Italië ITA 3 3 8 14
16   Griekenland GRE 3 2 3 8
17   België BEL 2 4 3 9
18   China CHN 2 3 1 6
19   Finland FIN 2 2 7 11
20   Bondsrepubliek Duitsland FRG 2 2 3 7
21   DDR GDR 2 2 2 6
22   Gemengd team ZZX 2 0 0 2
23   Argentinië ARG 1 4 5 10
24   Oekraïne UKR 1 2 2 5
25   Zwitserland SUI 1 1 1 3
  Duits eenheidsteam EUA 1 1 1 3
27   Kroatië CRO 1 1 0 2
28   Polen POL 1 0 3 4
29   Israël ISR 1 0 2 3
30   Bahama's BAH 1 0 1 2
31   Hongkong HKG 1 0 0 1
32   Canada CAN 0 3 6 9
33   Portugal POR 0 2 2 4
34   Slovenië SLO 0 2 1 3
35   Ierland IRL 0 2 0 2
36   Rusland RUS 0 1 2 3
37   Japan JPN 0 1 1 2
38   Cuba CUB 0 1 0 1
  Cyprus CYP 0 1 0 1
  Tsjechië CZE 0 1 0 1
  Litouwen LTU 0 1 0 1
  Nederlandse Antillen AHO 0 1 0 1
  Amerikaanse Maagdeneilanden ISV 0 1 0 1
44   Estland EST 0 0 2 2
45   Hongarije HUN 0 0 1 1
Totaal 182 171 165 518

WedstrijdwaterenBewerken

Spelen Locatie
1896 Athene niet gevaren in verband met weersomstandigheden
1900 Parijs Le Havre en Meulan
1904 St. Louis niet op het programma
1908 Londen Glasgow, Firth of Clyde en Ryde
1912 Stockholm Nynäshamn
1920 Antwerpen Oostende
1924 Parijs Le Havre en Meulan
1928 Amsterdam Zuiderzee
1932 Los Angeles Haven van Los Angeles
1936 Berlijn Kiel
1948 Londen Torquay
1952 Helsinki Helsinki - Harmaja, Liuskasaari
1956 Melbourne Melbourne - Port Phillipbaai
1960 Rome Napels
1964 Tokio Fujisawa - Enoshima-eiland
1968 Mexico-Stad Acapulco
1972 München Kiel
1976 Montreal Kingston
1980 Moskou Tallinn
1984 Los Angeles Long Beach
1988 Seoel Busan
1992 Barcelona Barcelona
1996 Atlanta Savannah
2000 Sydney Sydney
2004 Athene Athene
2008 Peking Qingdao
2012 Londen Weymouth en Isle of Portland
2016 Rio de Janeiro Marina da Glória