Spoorlijn Breda - Rotterdam

spoorlijn in Nederland

Lijn I of Staatslijn I is de volgens de Wet op de Aanleg van Staatsspoorwegenaangelegde spoorweg tussen de steden Breda - Moerdijk - Dordrecht - Rotterdam

Staatslijn I
Breda - Rotterdam
Spoorlijn Breda - Rotterdam op de kaart
Totale lengte49,4 km
Spoorwijdtenormaalspoor 1435 mm
Aangelegd doorStaat der Nederlanden
Geopend
Breda - Moerdijk SS: 1 juli 1866
Lage Zwaluwe - Dordrecht: 1 januari 1872
Dordrecht - Rotterdam Mallegat: 1 november 1872
Rotterdam Mallegat - Rotterdam DP: 1 mei 1877
Huidige status
Breda -Rotterdam Centraal: in gebruik
Lage Zwaluwe - Moerdijk SS: opgebroken
Geëlektrificeerd
Breda - Dordrecht: 1950
Dordrecht - Rotterdam: 1934
Aantal sporen
Breda - Dordrecht: 2
Dordrecht - Rotterdam: 4
Baanvaksnelheid140 km/h
Beveiliging of treinbeïnvloedingATB EG
Treindienst doorNS
Traject
v-STR lijn van Eindhoven
dv-SHI2gruexdSTR tramlijn van Oosterhout opgebroken
exdSTRc2edABZg3dSTRuexdSTR
exSPL+1edSTR+c4dSTRuexvHST- Breda SS ZSM halte
exvABZgr-STRvSTRuexvSTR- stamlijn Breda opgebroken
exdSTRexdBSTvBHFuexvSTR- 0,0 Breda
exvSHI2ledSHI2g+rdSTRuexvHST- Breda SS ZNSM / TBM halte
exdSTRvÜSTuexdSTR
uexdSTR+lexmdKRZemvKRZouexdABZg+rd
uexdKBSTeexdKBSTevSTRuexvSTR- aansluiting veiling opgebroken
dvWBRÜCKE1uexdWBRÜCKE Mark
dvSTR-eBHFuexdSTR Breda AR tot 1968
dvÜSTuruexdSTRl tramlijn naar Breda Haagpoort opgebroken
vSTR-STRl lijn naar Roosendaal
exKBSTaqeABZg+rdBSicon .svg aansluiting suikerfabriek opgebroken
exENDEaqeABZg+rdBSicon .svg aansluiting ENKA opgebroken
vSTR-STR+l HSL-Zuid van Antwerpen-Luchtbal
vBHF-STR 4,8 Breda-Prinsenbeek
veHST-STR 6,0 Beek
dWBRÜCKE1dWBRÜCKE1 Mark
vSKRZ-Au A59
v-SHI2grvSTR-
vSTR-eHSTvSTR- 10,8 Langeweg
dSTRvÜSTld
dSHI2ld-KRZ2+4uvKRZc3u-
v-KRZc1udKRZ2+4u-dSHI2+r
v-STRv-SHI2g+r
v-STRvSTR+l-STRo lijn van Antwerpen-Centraal
dSTR+rvÜSTdSTR lijn van 's-Hertogenbosch
vÜSTrvSTR
dBHF-LvBHF-RdSTR 14,9 Lage Zwaluwe
BSicon .svg
+
BSicon vÜSTl.svg
vÜSTl +
BSicon exvSTR2-.svg
exvSTR2- + vSTR
BSicon exSTRc3.svg
exSTRc3 +
tracé tot 1872
BSicon .svgdSTRvÜSTu+ledSTR+c1exSTR+4
BSicon .svgdSTRvSHI2g+l-dSTRexSTR
BSicon .svgvSTRl-STRodSTRqdKRZoxKRZ lijn naar Moerdijk haven
BSicon .svgv-STRv-STRexKBHFe 18,2 Moerdijk SS
dhKRZWaehKRZWae Moerdijkbruggen
Hollands Diep
dSTRtSTRa
dSTRtSTRl HSL-Zuid naar Schiphol
eHSTd 21,2 Willemsdorp
SKRZ-Aud N3
eHSTd Dordrecht Copernicusweg gepland
BHFd 26,9 Dordrecht Zuid
vSTR+r-STRBSicon .svg lijn van Elst
vÜST{{{2}}}
vBHFBSicon .svg 29,5 Dordrecht
vÜST{{{2}}}
vSTR-ABZglBSicon .svg lijn naar Dordrecht zeehaven
vWBRÜCKE1BSicon .svg Spoorbrug Dordrecht
Oude Maas
vBHFBSicon .svg 31,5 Zwijndrecht sinds 1895
vSTR-ABZg+lBSicon .svg lijn van Zwijndrecht Groote Lindt
vÜSTBSicon .svg
vSTR-eBHFBSicon .svg 33,2 Zwijndrecht tot 1895
vSKRZ-AuBSicon .svg A16E19
BSicon vSTR.svg
vSTR + v-SHI4l
BSicon .svg
+ v-SHI4+r
32,5
tdSTRqvKRZttdSTR+rvSTR- lijn van Zevenaar
vSTRtdSTRedSTR
vSTRvÜSTl
dSHI2gld-KRZ2+4odSTR+c3dSTR
dSTRdKRZc1odABZg+4dDST Kijfhoek
vSTRvSHI2g+l- 37,3
vSTRvSTR-STR+l HSL-Zuid van Antwerpen-Luchtbal
vWBRÜCKE1vWBRÜCKE1 Waaltje
emdKRZemdKRZuemvKRZ tramlijn Zwijndrecht - Barendrecht opg.
tvSTRatvSTRa
tvBHFtvSTR 39,1 Kap van Barendrecht
Barendrecht
tvSTRetvSTRe
dSKRZ-AludSKRZ-AmudSKRZ-AmudSKRZ-Aru A15
BSicon .svgvSTRvSTRSPLa+l lijn van Maasvlakte vanaf 2004
BSicon .svgvSTRvSTRvÜSTur
BSicon .svg
+
BSicon vSTR.svg
vSTR +
BSicon vABZglo-STR.svg
vABZglo-STR +
BSicon vSTRr-.svg
vSTRr- + v-SHI2r
dvSTRveABZgl-STRedKRZ lijn naar Maasvlakte tot 2004
v-STRdSTR+c2d-KRZ3+1ovSHI2gr-STR
v-STRdABZg+1dKRZc2u4od-KRZ3+1udSHI2gr
ddKRZc2uvKRZ3+1udKRZc4udSTR
dSHI2+ldKRZ3+1u-dKRZc24ud-KRZ3+1udSHI2rdSTR3
BSicon v-STR.svg
v-STR + STRc2
BSicon vKRZ3+1u.svg
vKRZ3+1u +
BSicon vABZg+1-.svg
vABZg+1- + vKRZc4u-
BSicon STRc4.svg
STRc4 +
dABZg+1dKRZc4uvSTR-eABZg+lexKSTReq lijn van Maasvlakte tot 2004
udSTRqdBRÜCKE1rvBHFdBRÜCKE1ludSTRqBSicon .svg 42,2 Rotterdam Lombardijen
tram  20 
vÜSTlvÜSTr{{{3}}}
dSHI2g+ldSHI2gr+ldSHI2grdDSTBSicon .svg 43,8 Rotterdam IJsselmonde
vSTR-HSTvÜSTrBSicon .svg 44,0 Rotterdam Stadion alleen evenementen
dSHI2ldSHI2gl+rdSHI2g+rdENDExe{{{5}}}
vSTRexdABZglexdSTRq lijn naar Waalhaven tot 1974
vSTRexdABZglexdSTRq lijn naar Waalhaven tot 1910
mdKRZlumdKRZmuxmdKRZrud tram  23 
exKBSTavSTRexvSHI4l-exvSHI4+r- scheepswerven Smit en Burgerhout
exSTRvSTRuexvSTR+l-exmdKRZd tramlijn van Zuid-Beijerland opgebroken
exSTRvSTR-eHSTuexvSTR-exvSHI2gl- 45,0 Mallegat
exSTRvSTRuexvSTR-exvSTR-KBSTe bundel Binnenhaven
exSTRvBHFuexvHST-exvSTR- 45,1 Rotterdam Zuid
exABZg+levKRZuexmdKRZexdSTRqexdABZgrd
exSPLadSTRedSHI2glexdSHI2ml+ruexdSHI2+rexvSTR-
exvKBSTe-STRtvSTRaexmvSTRexvSTR- bundel Nassauhaven
exv-SHI2rtvSTRexdSTRuexdABZg+lexmdKRZuexdKDSTeq remise RTM
exvSTR-ENDEatvSTRexmvSTRexvSTR- Brouwerij Oranjeboom
exvSTRtvSTRexdHSTuexdSTRexvSTR- 46,4 Rotterdam Feijenoord
exvSTRtvSTRexdSTRuexdSTRlexmdKRZuexdKBHFeq Rotterdam Rosestraat RTM
exSPLeletdKRZetdKRZexhdKRZaexv-STRrd
tvKRZWexdWBRÜCKEed De Hef
Koningshaven
tvSTRexvSTR- Willemsspoortunnel
tvKRZWexdWBRÜCKEad Willemsspoorbrug
Nieuwe Maas
tvKRZWexhdKRZWd Wijnhaven
utdSTRqtvBHFexhdBHFutdSTRqd 47,5 Rotterdam Blaak
metro  A   B   C 
mtvKRZxmhdKRZd tram  21   24 
mtvKRZxmhdKRZd tram  7   8 
tvSTReexhdSTRed
dSTRevSHI2g+l-d
mvKRZoBSicon .svg tram  4   25 
vÜST{{{2}}}
v-SHI2grvSHI2gl-utdSTR+ld metro  D   E 
vBHF-LvBHF-RutdBHFd 49,4 Rotterdam Centraal
voorheen Rotterdam DP
BSicon utSTRq.svg
utSTRq + vÜST
BSicon utSTRq.svg
utSTRq + vÜSTr
BSicon utvSTRr-.svg
utvSTRr- +
metro  E 
vSTRvSTRBSicon .svg lijn naar Amsterdam Centraal
vSTRBSicon .svgBSicon .svg HSL-Zuid naar Schiphol
vSTR-BSicon .svgBSicon .svg lijn naar Utrecht Centraal

De spoorlijn werd in fasen geopend:

In samenhang hiermee werd geopend (volgens de wet van 21 mei 1873:

Tot 1872 werd het vervoer tussen Moerdijk en Rotterdam geregeld met veerboten.

In 1950 werd de spoorlijn geëlektrificeerd.

Door de ingebruikname van de Willemsspoortunnel in 1994 werd het Luchtspoor door het centrum van Rotterdam overbodig. De spoorviaducten en de oude Willemsspoorbrug over de Nieuwe Maas zijn daarop afgebroken, alleen hefbrug 'De Hef' over de Koningshaven is als industrieel erfgoed behouden.

Over deze spoorlijn rijden de Intercity's Lelystad Centrum - Dordrecht, Vlissingen-Amsterdam Centraal en Dordrecht-Breda, waarbij de eerste twee een kwartierdienst vormen tussen Leiden en Dordrecht. Verder rijden er van maandag tot en met vrijdag vier sprinters per uur tussen Den Haag Centraal-Dordrecht, in het weekend zijn dat er twee en als laatste rijdt de sprinter Arnhem Centraal-Dordrecht, deze sprinter rijdt zeven dagen per week 2× per uur. In het verleden hebben over deze lijn de intercity Brussel ook gereden en ook de intercity Den Haag Venlo, maar deze zijn allemaal omgelegd en versneld via de Hogesnelheidslijn tussen Schiphol en Breda/Antwerpen.

Met de komst van de Hogesnelheidslijn, de Betuweroute en de viersporige Willemsspoortunnel is het drukke traject tussen Rotterdam CS en Dordrecht viersporig aangelegd. Bij Barendrecht zijn, met de viersporigheid en de extra sporen voor de hogesnelheidslijn en de Betuweroute, de sporen en het station overdekt om de overlast te beperken (in totaal gaat het om 9 sporen omdat de Betuweroute ter hoogte van Barendrecht 3 sporen heeft ten behoeve van de goederenlijn-verbinding Kijfhoek-IJsselmonde). Vooralsnog is het traject Rotterdam Centraal - Dordrecht het enige traject dat volledig 4-sporig is tussen (de hoofdstations van de) twee grote steden. De meeste andere 4-sporige trajecten in Nederland zijn 4-sporig tot aan een belangrijke splitsing zoals bij Den Haag Laan van NOI, Amsterdam Bijlmer Arena of Boxtel.

Stations en gebouwenBewerken

Overzicht van stations langs de lijn (cursief: voormalig station):

Station Geopend Huidig gebouw
Breda 1860 2016, NS, 3e gebouw, bij opening uniek type SS
Breda AR 1855 geen, gebouw gesloopt in 1968, station gesloten in 1860
Breda-Prinsenbeek 1988 1988, NS, 1e gebouw, standaardtype Voorstadshalte
Beek 1886 geen, station gesloten in 1938
Langeweg 1866 geen, gebouw type SS 5e klasse gesloopt in 1953, station gesloten in 1938
Lage Zwaluwe 1883 2003, NS, 3e gebouw, uniek ontwerp
Moerdijk SS 1866 geen, gebouw gesloopt in 1943, station gesloten in 1928
Willemsdorp 1872 geen, station gesloten in 1938 (tijdelijk open van1945-1946
Dordrecht Zuid 1973 geen, gebouw type Sextant gesloopt in 2001
Dordrecht 1872 1872, SS, 1e gebouw, uniek ontwerp van Kamperdijk
Zwijndrecht 1895 1965, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van o.a. Douma
Zwijndrecht 1872 geen, gebouw type SS nieuw 4e klasse gesloopt in 1976, station gesloten in 1895
Barendrecht 1872 2001, NS, 3e gebouw, uniek ontwerp zie: Kap van Barendrecht
Rotterdam Lombardijen 1964 1996, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp
IJsselmonde 1872 geen, gebouw type SS nieuw 4e klasse gesloopt in 1940, station gesloten in 1926
Rotterdam Stadion 1937 geen, station uitsluitend bij evenementen geopend
Mallegat 1872 geen, station gesloten in 1877
Rotterdam Zuid 1877 1993, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van Reijnders
Rotterdam Feijenoord 1901 geen, gebouw gesloopt in 1926, station gesloten in 1926
Rotterdam Blaak 1877 1993, NS, 4e station, uniek ontwerp van Reijnders
Rotterdam Centraal 1957 2014, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp
Rotterdam Delftsche Poort 1847 in 1957 vervangen door Rotterdam Centraal

Station Moerdijk lag aan het einde van de initiële spoorlijn vlak bij het dorp Moerdijk. Met de opening van de Moerdijkbrug is dit laatste deel van de lijn inclusief het station komen te vervallen.

De stations Rotterdam Delftsche Poort en Breda AR waren al eerder aan andere spoorlijnen geopend.

Grote oeververbindingenBewerken

De spoorlijn kruist een aantal grote waterwegen. Hieronder een overzicht (cursief: voormalig):

Naam Overspant/gaat onder Geopend Type verbinding
Moerdijkspoorbrug Hollands Diep 1872, huidige brug in 1955 vakwerkbrug
Spoorbrug Dordrecht Oude Maas 1872, huidige brug in 1994 vakwerkbrug met hefbrug
Koningshavenbrug
(De Hef)
Koningshaven 1878, huidige brug in 1927, buiten gebruik sinds 1993 vakwerkbrug met hefbrug
Willemsspoorbrug Nieuwe Maas 1878, gesloopt in 1994 vakwerkbrug
Binnenrotteviaduct (Luchtspoor) Binnenstad Rotterdam 1877, gesloopt in 1994 viaduct
Willemsspoortunnel o.a. Koningshaven en Nieuwe Maas 1993, 2e deel in 1996 tunnel
 
De stadsbrug en de spoorbrug over de Oude Maas

DienstregelingBewerken

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
900 Intercity direct Amsterdam CentraalSchiphol AirportRotterdam CentraalBreda Tussen Schiphol en Rotterdam is een toeslag verschuldigd. Via HSL.
1100 Intercity Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalBredaTilburgEindhoven Centraal Stopt niet in Schiedam Centrum en Rotterdam Blaak; via HSL.
1900 Intercity DordrechtBredaTilburgEindhoven Centraal Rijdt in beide richtingen 4× per dag. Stopt richting Dordrecht niet in Boxtel.
2200 Intercity Amsterdam CentraalAmsterdam SloterdijkHaarlemLeiden CentraalDen Haag HSDelftSchiedam CentrumRotterdam CentraalDordrechtRoosendaalVlissingen Vormt tussen Amsterdam Centraal en Leiden Centraal een kwartierdienst met serie 2100. Vormt tussen Leiden Centraal en Dordrecht een kwartierdienst met serie 2400/3700. In de spits vanaf/tot Roosendaal gecombineerd met serie 12200.
2400 Intercity Lelystad CentrumAlmere BuitenAlmere CentrumAmsterdam ZuidSchiphol AirportLeiden CentraalDen Haag HSDelftSchiedam CentrumRotterdam CentraalDordrecht Rijdt niet na 20:00 uur. Vormt tussen Lelystad Centrum en Leiden Centraal een scheve kwartierdienst met de series 700/1800. Vormt tussen Leiden Centraal en Dordrecht een kwartierdienst met de serie 2200.
3700 Intercity DordrechtRotterdam CentraalSchiedam CentrumDelftDen Haag HSLeiden CentraalSchiphol AirportAmsterdam ZuidUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhoven CentraalHelmondVenlo Rijdt alleen 's avonds en op zondag. Vervangt de 2400 en de 3500. Vormt tussen Dordrecht en Leiden Centraal een kwartierdienst met serie 2200.
5000 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftSchiedam CentrumRotterdam CentraalDordrecht Vormt tot 20:00 een kwartierdienst met de 5100. Rijdt niet 's avonds na 20:00 en in het weekend. Vormt op woensdagen overdag tussen Dordrecht en Rotterdam Centraal een scheve tienminutendienst met de 5100/15100.
5100 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftSchiedam CentrumRotterdam CentraalDordrecht Vormt tot 20:00 een kwartierdienst met de 5000. Vormt op woensdagen overdag tussen Dordrecht en Rotterdam Centraal een scheve tienminutendienst met de 5000/15100.
5900 Sprinter DordrechtRoosendaal 's Avonds en in het weekend eenmaal per uur.
6600 Sprinter DordrechtBredaTilburg's-HertogenboschNijmegenArnhem Centraal Rijdt niet ’s avonds en op zondag tussen Nijmegen en Arnhem Centraal. Rijdt op zondag overdag 1x per uur tussen 's-Hertogenbosch en Arnhem Centraal.
Eurostar 9100 Eurostar (SNCF/NMBS) Amsterdam CentraalRotterdam CentraalBrussel-ZuidLille-EuropeLondon St Pancras International Lille-Europe, Calais, Ashford, Ebbsfleet worden onregelmatig bediend. Rijdt zesmaal per dag, tussen Amsterdam en Brussel eenmaal per dag en niet in het weekend.
9200 IC 35 Intercity direct (NS International) Amsterdam CentraalSchiphol AirportRotterdam CentraalBredaAntwerpen-CentraalMechelenBrussels Airport-ZaventemBrussel-NoordBrussel-CentraalBrussel-Zuid/Midi Via HSL
Thalys 9300 Thalys (NS International) Amsterdam CentraalSchiphol AirportRotterdam CentraalAntwerpen-CentraalBrussel-ZuidParis-Nord Diverse ritten alleen tussen Amsterdam en Brussel
Thalys 9900 Thalys (NS International) Amsterdam CentraalSchiphol AirportRotterdam CentraalAntwerpen-CentraalBrussel-Zuid – [ Aéroport Charles-de-Gaulle 2 TGVMarne la Vallée-Chessy ] / [ Chambéry-Challes-les-EauxAlbertvilleMoûtiers - Salins - Brides-les-BainsAime-La PlagneLandryBourg-Saint-Maurice ] / [ Valence-Rhône-Alpes-Sud TGVAvignon TGVAix-en-Provence TGVMarseille Saint-Charles ] Marne la Vallée-Chessy 2 keer per dag. Bourg-Saint-Maurice 1 keer per week tijdens het winterseizoen. Marseille Saint-Charles 1 keer per week tijdens het zomerseizoen.

Waarbij de series 900, 1100 en 9200 alleen op het stuk Rotterdam-Barendrecht en Breda Aansluiting-Station Breda van Staatslijn I gebruikmaken.

De Thalys en Eurostar rijden alleen op het stuk Rotterdam-Barendrecht over Staatslijn I, net zoals de eerder genoemde treinen stoppen deze treinen nergens onderweg op Staatslijn I.

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken