Station Eindhoven Centraal

bouwwerk in Eindhoven
(Doorverwezen vanaf Station Eindhoven)

Station Eindhoven Centraal is het belangrijkste spoorwegstation van Eindhoven. Het ligt op een knooppunt van drie trajecten: Venlo – Eindhoven, Breda / 's-Hertogenbosch – Eindhoven, Eindhoven – Weert. Tot 1985 bestond er een lijn 18 van Eindhoven via Valkenswaard naar Hasselt (België). In de stad zijn herinneringen aan deze lijn bewaard gebleven, zoals gebouwen en straatnamen.

    Eindhoven Centraal   
Station Eindhoven.jpg
Plaats Eindhoven
Afkorting Ehv
Opening 1 juli 1866
Perrons 3
Perronsporen 6 (Sporenschema)
Perrontoegang via poortjes
Spoorlijn(en) Eindhoven - Weert
Staatslijn E
Eindhoven - Neerpelt
Vervoerders
- Treinvervoerder NS
- Busvervoerder Hermes & Arriva
Reizigers 65.468 (2018)[1] per dag
Coördinaten 51° 27′ NB, 5° 29′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Eindhoven Centraal (Nederlands spoorwegstation)
Station Eindhoven Centraal
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Elektrische loc NS 1147 met intercityrijtuigen in Station Eindhoven; 1985.
Interieur van de Stationshal; 2006.
Glasapplique van Lex Horn (1954) op het NS-station in Eindhoven; 1989.
Onder de stationskap; 2011.
Achterzijde

Het station ligt in de wijk Fellenoord. Op circa 900 meter afstand bevindt zich het Philips Stadion, het stadion van PSV.

Van het station was tot 2007 een schaalmodel te vinden in Madurodam. Aan de centrumzijde van het station staat een standbeeld van Anton Philips, de grondlegger van het in Eindhoven gevestigde Philips-concern.

Dagelijks lopen 200.000 passanten door de tunnel onder het station. Dit zijn zowel trein- als busforensen, evenals verkeer tussen de binnenstad en de universiteit. Er stappen dagelijks zo'n 60.000[bron?] mensen in en uit een trein (exclusief overstappers). Daarnaast komen nog 15.000 mensen (bijvoorbeeld busreizigers) in het station. Verwacht werd dat 2020 het totale aantal reizigers naar verwachting gestegen zou zijn naar 100.000 per dag, exclusief overstappers. Daarmee is station Eindhoven Centraal het op vijf na drukste station van Nederland, en het drukste station buiten de Randstad. Op 15 december 2019 kreeg de naam van station Eindhoven de toevoeging 'Centraal'.[2]

GeschiedenisBewerken

Het station van Eindhoven werd geopend op 1 juli 1866. Het stond indertijd op Woensels grondgebied. Het huidige stationsgebouw werd gebouwd in 1956 naar een ontwerp van architect Koen van der Gaast. Er is vaak beweerd dat het gelijkenissen vertoont met een Philips-radio uit die tijd, maar zo'n radio heeft nooit bestaan en het zou ook niet passen binnen de functionalistische opvattingen van Van der Gaast. In zijn visie moest het station ten opzichte van de andere vervoermiddelen een opvallende plaats innemen. Niet de menselijke maat, maar de stedelijke ruimte gaf de doorslag bij de maatvoering. Ook mocht in zijn visie het station geen verblijfsfunctie hebben, het was enkel bedoeld als doorgangsruimte: het overstappen van het ene vervoermiddel op het andere.

Voor het huidige station zijn er twee stationsgebouwen geweest. Van 1864 tot 1912 heeft een gebouw type SS derde klasse dienstgedaan. Van 1912 tot 1956 stond er een stationsgebouw, uitgevoerd in strakke lijnen en sober van uiterlijk. Het is gesloopt nadat de sporen circa 150 m naar het noorden waren verlegd.

In 1991 kreeg station Eindhoven een tweede, extra, stationsgebouw aan de noordzijde, aan busstation Neckerspoel, het eerste dynamische busstation in Nederland. De bovenverdiepingen zijn in gebruik als kantoor. Net als bij veel andere stations uit de tweede helft van de jaren '80 lag bij de inrichting het accent op de kleur blauw. Het interieur is in 2017 gerenoveerd, zodat het dezelfde stijl heeft gekregen als de rest van het vernieuwde station.

MonumentenstatusBewerken

Per 1 januari 2008 kreeg het station, samen met 100 andere bouwwerken uit de periode van de wederopbouw, de status van Rijksmonument. Het dak boven de perrons wordt op zijn plaats gehouden door onderdelen van een baileybrug.

StationsvoorzieningenBewerken

Op station Eindhoven Centraal zijn diverse winkels te vinden, de Hermes vervoerswinkel en een NS-servicepunt. Op het voorplein van het station is de VVV van Eindhoven gevestigd.

VerbouwingBewerken

Met meer dan 90.000 passanten per dag was de capaciteit van de 8 meter brede oude stationstunnel ontoereikend. Ook ontbraken moderne voorzieningen zoals liften om de perrons te bereiken en waren de roltrappen enkel in de omhooggaande richting te gebruiken om naar de bovengelegen perrons te komen. Om de stationstunnel te bereiken moest men gebruik maken van een trap.

In 2013[3] werd begonnen met de bouw van de nieuwe stationstunnel en gelijktijdig werden er roltrappen in beide richtingen en liften geïnstalleerd. Tijdens de bouw van de nieuwe, 34 meter brede, tunnel bleef de oude tunnel open waardoor reizigers geen overlast ondervonden van de werkzaamheden. Ook werd een tijdelijk perron aangelegd aan het oude postspoor (spoor 34), buiten de stationsoverkapping aan de stadszijde. De nieuwe stationstunnel werd eind 2015 in gebruik genomen en eind 2016 volledig geopend.[4]

In maart 2018 werd het volledige project met beide stationstunnels, een vernieuwde hal aan de noordzijde en een complete renovatie van het monumentale stationsgebouw van Koen van der Gaast, inclusief stationshal en -restauratie, afgerond. De totale kosten van de verbouwing kwamen neer op 70 miljoen euro.[5]

OV-chipkaartBewerken

Dit station is toegankelijk via OVC-poorten.

VervoerBewerken

  Zie voor buslijnen, evenals de treinverbindingen het hoofdartikel Openbaar vervoer in Eindhoven.

Treinseries die stoppen in Eindhoven Centraal tijdens de dienstregeling 2020:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
800 Intercity MaastrichtSittardRoermondEindhoven Centraal's-HertogenboschUtrecht CentraalAmsterdam CentraalAlkmaarSchagenDen Helder Rijdt niet 's avonds. Rijdt alleen in de spits van en naar Schagen. In de spitsrichting van/naar Den Helder.
1100 Intercity Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalBredaTilburgEindhoven Centraal Stopt niet in Schiedam Centrum en Rotterdam Blaak; via HSL.
1900 Intercity DordrechtBredaEindhoven Centraal Rijdt in beide richtingen 4× per dag. Stopt richting Dordrecht niet in Boxtel.
2900 Intercity EnkhuizenHoornAmsterdam CentraalUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhoven CentraalRoermondMaastricht Rijdt alleen 's avonds laat en op zondagochtend. Stopt niet in Zaandam. Stopt tussen Hoorn en Enkhuizen op alle tussengelegen stations.
3500 Intercity Schiphol AirportUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhoven CentraalHelmondVenlo
3700 Intercity DordrechtRotterdam CentraalSchiedam CentrumDelftDen Haag HSLeiden CentraalSchiphol AirportAmsterdam ZuidUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhoven CentraalHelmondVenlo Rijdt alleen 's avonds en op zondag. Vervangt de 2400 en de 3500.
3900 Intercity EnkhuizenHoornAmsterdam CentraalUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhoven CentraalHeerlen Stopt niet in Zaandam. Stopt tussen Hoorn en Enkhuizen op alle tussengelegen stations. Rijdt in de vroege ochtend en 's avonds alleen 1x per uur tussen Sittard en Heerlen.
4400 Sprinter Oss's-HertogenboschEindhoven CentraalHelmondDeurne In de ochtendspits van Oss naar ’s-Hertogenbosch, in de avondspits in omgekeerde richting.
5200 Sprinter Tilburg UniversiteitTilburgBoxtelEindhoven Centraal Gekoppeld in Eindhoven aan serie 6400 naar Weert.
6400 Sprinter Eindhoven CentraalWeert In Eindhoven gekoppeld aan serie 5200 naar Tilburg Universiteit.
13500 Intercity EindhovenHelmondVenlo Rijdt alleen 's morgens vroeg en 's avonds laat als treinserie 3500 niet rijdt.
21400 Intercity Eindhoven CentraalUtrecht Centraal; Rotterdam CentraalEindhoven Centraal Nachtnet. Rijdt alleen in de nachten volgend op vrijdag en zaterdag.

Voor- en natransportBewerken

Er zijn er twee bewaakte fietsenstallingen en meerdere onbewaakte fietsenstallingen. Verder bestaat er de mogelijkheid om een OV-fiets te huren.

BusvervoerBewerken

De noordzijde van het station grenst aan het busstation Neckerspoel. Hier stoppen de Hermes stadsbussen en de streekbussen van Hermes en Arriva (beide merken rijden daar onder de naam Bravo). Het busstation bestaat uit 13 busperrons (A t/m M). Elk busperron is voorzien van een elektronisch informatiebord dat het lijnnummer en eindbestemming van twee lijnbussen kan weergeven. Er is een grote overkapping met banken waar reizigers kunnen wachten op hun bus. Bij de hoofdingang van het station staat een informatiebord met een kaart en vertrektijden van de bussen. Station Eindhoven Centraal ligt in zone 6400.

Aan de noordzijde van het station, aan de J.F. Kennedylaan, stoppen tevens internationale lijndiensten naar bestemmingen in Duitsland en Spanje. Eurolines biedt lijndiensten naar onder andere Londen en Parijs. FlixBus biedt lijndiensten naar onder andere Berlijn, Brussel, Den Haag, München, Enschede en Groningen. IC Bus rijdt meerdere malen per dag met bussen rechtstreeks naar Antwerpen en Düsseldorf.

Zie ookBewerken

  Zie de categorie Eindhoven Central station van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.