Wikipedia:Richtlijnen voor moderatoren

Overzicht beheerpagina's
Pagina's met betrekking tot Wikipedia-richtlijnen en beleidsvoorstellen

Zie ook Artikelen bewerken
Zie ook Regels en richtlijnen

Groene vink Dit is een pagina waarvan de inhoud 'vast' ligt. Inhoudelijke wijzigingen aan deze pagina mogen alleen met instemming van de Wikipedia-gemeenschap gebeuren. Opmerkingen kunnen worden geplaatst op de overlegpagina.
Zie WP:RM
Zie WP:RVM
Dit is de tekst die moderatoren gevraagd wordt te onderschrijven.
Versie van 26 december 2015 (datum laatste inhoudelijke wijziging).
Zie ook de regelingen rond moderatoren.

Bevoegdheid en voorbeeldfunctie van de moderator

  Een moderator werd voor december 2003 op Wikipedia systeembeheerder of sysop genoemd. Deze benamingen komt men op sommige pagina's nog tegen.

Op Wikipedia is iedereen gelijkwaardig. Moderatoren hebben desondanks bevoegdheden die andere gebruikers weliswaar niet hebben, zoals het verwijderen van pagina's en het blokkeren van gebruikers (zie verderop).

De belangrijkste functie van een moderator is: er zijn voor de gebruikers. Het geheel in de gaten houden en op de hoogte blijven van belangrijke ontwikkelingen. De kernopdracht is het volgen van de recente wijzigingen en opvangen van vragen, problemen en bestrijden van vandalisme.

Een moderator kan meer dan een andere gebruiker. Alle bevoegdheid gaat uit van de gemeenschap van Wikipedia in zijn geheel. Als moderator ben je een dienaar van die gemeenschap. De gemeenschap geeft aan bepaalde gebruikers het vertrouwen om moderator te worden of te blijven.

Gedrag

Als moderator draag je meer verantwoordelijkheid en heb je een voorbeeldfunctie tegenover de andere medewerkers. Van een moderator wordt verwacht dat deze zich redelijk gedraagt, reageert op vragen van andere gebruikers en zich diplomatiek uitdrukt bij het geven van commentaar, antwoorden en waarschuwingen. In alle gevallen geldt: gebruik je gezond verstand.

Moderatoren worden ingeschreven op het e-mailsysteem waarmee naar alle moderatoren een e-mail kan worden verzonden. Het is verplicht bij je gebruikersinstellingen je e-mailadres in te vullen. Als moderator ben je goed bereikbaar.

Sommige gebruikers zullen opkijken tegen een moderator en leiding van hem of haar verwachten. Neem gerust het initiatief bij het begeleiden, wegwijs maken en adviseren van nieuwe gebruikers. Geef je adviezen, suggesties, aanbevelingen, enzovoorts voorzien van een motivatie. Bij bepaalde zaken neem je gerust het voortouw, maar sommige andere zaken leg je eerst voor aan de gemeenschap: je hebt namelijk niet de bevoegdheid om zelfstandig grote beslissingen te nemen. Geef het goede voorbeeld en volg correct de procedures (de weinige die er zijn). Zelfs als dat extra werk voor je oplevert, of wanneer je denkt dat het niet volgen ervan niemand zal hinderen.

Ga gerust in discussie, maar blijf redelijk. Soms is het tactvoller om iemand persoonlijk te benaderen via de functie "E-mail deze gebruiker".

Ga respectvol om met keuzes van andere moderatoren, ook al ben je een andere mening toegedaan. Ben je het niet eens met een beslissing van een ander, probeer het dan eens privé met elkaar te bespreken.

Onderteken je commentaren met je eigen gebruikersnaam, zonder vermelding van je moderatorfunctie. Neem deze functie ook niet op in je handtekening. Je autoriteit ontleen je aan hóe je functioneert en niet van je functie. Op je gebruikerspagina kun je vermelden dat je moderator bent - doe dat op een informatieve manier. Het vermelden van je echte naam op je gebruikerspagina wordt aanbevolen, maar is evenwel niet verplicht.

Vertrouwelijk

Informatie waar je enkel door je functie als moderator toegang toe hebt, dien je zorgvuldig te behandelen en niet verder te verspreiden.

Voor moderatoren is vereist dat zij een wachtwoord met minimaal 10 karakters kiezen; aangeraden wordt om ook de 2FA (Two-factor authentication) in te schakelen. Kies als moderator dus een lastig te achterhalen wachtwoord: het beste is een combinatie van willekeurige cijfers en letters, met hoofdletters en leestekens. Bijvoorbeeld iets als 'Jef45,2.5D40dz' of 'dHe,8l.Ta5xZ'. Overigens hebben moderatoren geen toegang tot wachtwoorden van anderen.

Gebruik je je moderatoraccount op een publieke computer? Vergeet dan niet na afloop uit te loggen.

Het gebruiken van moderatorknoppen

Je kunt:

  • een IP-adres blokkeren en deblokkeren
  • een gebruiker blokkeren en deblokkeren
  • een pagina beveiligen (niet-bewerkbaar maken) en de beveiliging opheffen
  • een pagina verwijderen en terugplaatsen
  • een afbeelding verwijderen en terugplaatsen
  • een wijziging snel terugdraaien
  • een versie van een pagina of een logboekvermelding verbergen voor niet-moderatoren

Dat je iets kunt doen wil niet zeggen dat je dat ook moet doen. Het niet gebruiken van de speciale mogelijkheden is een soms moeilijke, maar ook belangrijke zaak.

Een IP-adres blokkeren

Dit zijn de regels:

  1. Een IP-adres wordt geblokkeerd om een reden. Die reden is Wikipedia beschermen tegen vandalen en saboteurs. In principe kan het niet om een andere reden. Als het toch nodig zou zijn, leg de reden dan direct uit aan de gemeenschap.
  2. Blokkeer niet bij een kleine ongewenste bewerking een IP-adres. Mogelijk is die bezoeker nog aan het ontdekken hoe Wikipedia werkt. Een IP-adres van een mogelijk nieuwe medewerker blokkeren is geen goed welkom.
  3. Een anonieme gebruiker heeft ook een overlegpagina. Gebruik die. Daarbij kan bijvoorbeeld het sjabloon waarschuwing gebruikt worden. Vermeld de datum, het is niet nodig te ondertekenen.
  4. Als van een IP-adres overwegend bewerkingen komen die overduidelijk van slechte wil getuigen mag deze worden geblokkeerd. De gangbare blokkeertermijn is in dat geval 1 dag. Vermeld de blokkade op de overlegpagina van het IP-adres. Bij overduidelijke racistische, seksuele of persoonlijke beledigingen kan eventueel strenger opgetreden worden.
  5. Bij het blokkeren wordt standaard de overlegpagina opengelaten zodat de gebruiker eventueel zaken rondom zijn blokkade toe kan lichten. Bij misbruik van deze mogelijkheid kan ook deze ontnomen worden.
  6. Pleegt de gebruiker nadat de blokkade is verlopen opnieuw vandalisme, dan geldt in de regel dat de blokkeertermijn bij recidive voor hetzelfde ongewenst gedrag wordt verhoogd naar de volgende van de standaard keuzemogelijkheden vergeleken met het vorige blok (3 dagen, 1 week, 2 weken, 1 maand, 3 maanden, 6 maanden, 1 jaar). De blokkerende moderator kan daarvan afwijken, mits de reden wordt vermeld. Houdt hierbij in gedachten dat een IP-adres soms van eigenaar kan wisselen.

Drie punten om rekening mee te houden bij het blokkeren van een IP-adres:

  • IP-adressen gaan van gebruiker naar gebruiker. Het is dus mogelijk dat een andere gebruiker dan degene die je wilde blokkeren dat IP-adres zal krijgen toegewezen.
  • Iemand met verstand van internet kan al snel een nieuw IP-adres hebben.
  • Achter een IP-adres kan een proxyserver schuilgaan. Je loopt dan het risico met één blokkade zeer veel mensen af te sluiten. Wanneer er ook goede bijdragen vanaf het IP-adres komen, neem dan in je overweging mee dat iemand onterecht zou kunnen worden geblokkeerd. Een IP-adres kun je natrekken op verschillende manieren, bijvoorbeeld via http://www.domainwhitepages.com. Zo weet je van wie dat IP-adres is, of het nog in gebruik is, en of het mogelijk een proxyserver is. Blokkeer daarom niet meteen het adres van iemand die met goede bedoelingen zit te knoeien - doe dit alleen bij wie duidelijk bewust destructief bezig is. Oftwel: weet wat je blokkeert.

Voorbeeld

Stel, je blokkeert IP-adres 198.51.100.45 en geeft als reden op: "verwijderde de tekst van [[artikel]] en verving deze door schuttingtaal". Zodra iemand met dat IP-adres dan tracht een pagina te bewerken zal die zien:

U hebt geen rechten om deze pagina te bewerken om de volgende reden:
Uw IP-adres is geblokkeerd door <naam moderator>. De opgegeven gemotiveerde reden is:
"verwijderde de tekst van [[artikel]] en verving deze door schuttingtaal"
Aanvang blokkade: ...
Einde blokkade: ...
Bedoeld te blokkeren: ...
U kunt deze blokkade bespreken met <naam moderator> of een andere beheerder.
U kunt geen gebruik maken van de functie "Deze gebruiker e-mailen", tenzij u een geldig e-mailadres hebt opgegeven in uw voorkeuren en het gebruik van deze functie niet is geblokkeerd.
Uw huidige IP-adres is 198.51.100.45. Vermeld alle bovenstaande gegevens als u ergens op deze blokkade reageert.

Een duidelijke omschrijving omvat een goede motivatie en is neutraal van toon geschreven.

Elke blokkering krijgt automatisch een vermelding in het Speciaal:Log/block. Let op: als je een rangeblok uitdeelt, dus een hele reeks (meestal 256 ip-adressen) tegelijk blokkeert (soms geïndiceerd bij scholen of organisaties waar meerdere adressen simultaan gebruikt worden) is er géén blokvermelding in de individuele logs per IP-adres te vinden. Zet daarom in de dossiervermelding van de in het sjabloon te vinden IP-adressen de toevoeging "via rangeblok".

Testen

Wil je het blokkeren testen? Je bent hiervoor vrij om een IP-adres blokkeren voor testdoeleinden voor zover dit niet een andere gebruiker stoort.

Een geregistreerde gebruiker blokkeren

Zorg dat je zeer zeker bent van je zaak als je een geregistreerde gebruiker blokkeert. Het is ten zeerste aangewezen eerst overleg te plegen met de andere medewerkers en de "overtreder" alvorens een geregistreerde gebruiker te blokkeren.

Regels

Er zijn twee soorten geregistreerde gebruikers:

  • Een ordinaire vandaal die de moeite gedaan heeft een account aan te maken;
In dit geval zijn dezelfde regels als voor het blokkeren van een IP-adres van toepassing. Als uit de bijdragen van de gebruiker naar voren komt dat deze gebruiker overduidelijk geen enkele intentie heeft anders dan vandalisme, dan kan deze gebruiker voor onbepaalde tijd geblokkeerd worden. Laat hierbij de overlegpagina open, zodat bij eventuele misverstanden alsnog overleg kan plaatsvinden. Na misbruik hiervan kan de overlegpagina alsnog geblokkeerd worden.
  • Een echte geregistreerde gebruiker
Er wordt onderscheid gemaakt tussen kortdurende, correctieve blokkeringen en langdurige blokkeringen wegens bedreiging van de werksfeer of de opbouw van de encyclopedie. Een langdurige blokkade van een echte geregistreerde gebruiker (geen ingelogde vandaal) kan altijd ter bekrachtiging worden voorgelegd aan de gemeenschap. Blokkeringen dienen onmiddellijk te worden gemeld op Wikipedia:Blokkeringsmeldingen onder toevoeging van een duidelijke motivering. Bij blokkeringen van geregistreerde gebruikers gelden voorts de volgende richtlijnen:
  1. Korte blokkeringen voor lichte overtredingen (correctieve of zgn. 'afkoelbloks') mogen worden opgelegd met een blokkeringsduur van ten hoogste 24 uur. Hierbij wordt de overlegpagina opengelaten voor eventueel overleg over de blokkade. Bij herhaling of na soortgelijk wangedrag kan een verhoging van de blokkeertermijn worden toegepast.
  2. Bij misbruik van de openstaande overlegpagina wordt ook deze meegeblokkeerd.
  3. Boven de blokkeertermijn voor lichte overtredingen geldt een verhogingsregel, als volgt: 3 dagen, 1 week, 2 weken, 1 maand, 3 maanden, 6 maanden, 1 jaar. De verhogingsregel vervalt wanneer een gebruiker gedurende zes maanden niet geblokkeerd is geweest.
  4. Blokkeringen vanaf drie dagen kunnen op twee manieren worden aangevochten:
    1. door een blokpeiling op Wikipedia:Blokkeringsmeldingen/Blokpeilingen. Een blokpeiling heeft een duur van 24 uur vanaf het moment dat ze op Wikipedia:Mededelingen is aangekondigd. Door andere geregistreerde gebruikers (mits stemgerechtigd volgens de Stemprocedure en enkel gebruikers met minimaal 100 (niet-vandalistische) edits in de twaalf maanden voorafgaand aan twee weken voor het startmoment van de stemming kunnen deelnemen aan de peiling) kan naar eigen inzicht een voor- of tegenstem worden geplaatst. De blokkering wordt gehandhaafd indien hiervoor een meerderheid is bereikt binnen de eerder omschreven 24 uur; zo niet, dan wordt zij beëindigd. Indien een blokkering via een dergelijke peiling een vorige maal is goedgekeurd, kan de eerstvolgende verhoging niet meer worden aangevochten.
    2. de geblokkeerde gebruiker of derden kunnen een beroep doen op de Arbitragecommissie; echter pas bij blokkeringen boven 3 dagen. Dit in overeenstemming met de Arbcom-reglementen.
  5. Zeer lange blokkeringen van 3 maanden of langer kunnen niet als eerste sanctie worden opgelegd, met de volgende uitzonderingen:
    1. Dreigen met juridische stappen, tegen Wikipedia of Wikipedia-gebruikers;
    2. Misbruik van sokpoppen;
    3. Zware persoonlijke aanvallen, waaronder herhaalde racistische uitlatingen of laster;
    4. Ongewenst openbaar maken van privégegevens.
In deze gevallen kan een blokkering voor onbepaalde tijd worden opgelegd.

Elke lopende blokkering krijgt automatisch een vermelding op de Speciaal:Blokkeerlijst en de blokkering is te zien in het Speciaal:Log/block. Verder wordt de blokkering van een geregistreerde gebruiker bij voorkeur opgenomen in Wikipedia:Blokkeringsmeldingen.

Testen

Wil je het blokkeren testen? Je mag vrij een gebruiker blokkeren voor testdoeleinden voor zover dit niet een andere gebruiker stoort. Dit kan normaal enkel het account van jezelf zijn of het speciale account Gebruiker:Blokpop.

Een pagina beveiligen

Met het beveiligen van een pagina is deze niet meer voor iedereen vrij te bewerken. Dit is dus eigenlijk anti-wiki.

Je kunt een pagina beveiligen:

  1. Als iemand bijvoorbeeld herhaaldelijk dezelfde pagina vandaliseert en daarbij verschillende IP-adressen gebruikt, of voor het stoppen van een bewerkingsoorlog. Overleg met de betrokken gebruikers is nodig en het inlichten van de andere moderatoren is wenselijk.
  2. Op verzoek van de gemeenschap of met steun van de gemeenschap.

Er zijn twee manieren om een pagina te beveiligen:

  1. alleen geregistreerde gebruikers – alleen gebruikers die langer dan 4 dagen geregistreerd zijn kunnen de pagina bewerken
  2. alleen moderatoren – alleen moderatoren kunnen de pagina bewerken.

Het is tevens mogelijk de pagina alleen te beveiligen tegen het wijzigen van de titel, hierbij staan dezelfde twee manieren ter beschikking.

Moderatoren melden de wijzigingen in beveiliging van pagina's op Wikipedia:Beveiligde pagina's, met een korte omschrijving van de reden.

Elke wijziging van de bewerkbaarheid van een pagina is publiek te zien via het logboek beveiligde pagina's.

Testen

Je mag vrij pagina's in je eigen naamruimte beveiligen.

Een pagina of media definitief verwijderen

Als moderator mag je de pagina's van de lijst "Te beoordelen pagina's" verwijderen volgens de regels van die procedure.

Er bestaat de mogelijkheid een verwijderde pagina volledig te herstellen. Maar beschouw dat als een redmiddel, een back-up. Er gebruik van maken zou een uitzondering moeten zijn.

Het verwijderen van een pagina is de meest voorkomende en publieke actie die door moderatoren uitgevoerd wordt. Het geeft de boodschap, "ik, moderator, beschouw deze pagina als onwaardig voor Wikipedia en gooi deze weg". Het is het tonen van een macht die gewone gebruikers niet hebben. Het is daarom van fundamenteel belang daar voorzichtig mee om te springen. Door het volgen van de "Procedure te verwijderen pagina's" leg je de verantwoordelijkheid van het al of niet verwijderen van een pagina bij de gemeenschap en niet bij jezelf.

Ook als een moderator twijfelt bij een pagina die op de beoordelingslijst ter verwijdering genomineerd staat, is het beter deze te behouden, met daarbij een motivatie, dan om hem te verwijderen.

Een pagina direct verwijderen

  WP:RVM/DV

Je mag onder voorwaarde van onderstaande bepalingen direct een pagina verwijderen, maar controleer altijd de voorgeschiedenis want er is kans dat een goed artikel is overschreven of gewist.

Pagina's die voor directe verwijdering in aanmerking komen zijn de volgende.

  • Pagina's zonder inhoud
  • Pagina's met inhoud zonder zinvolle informatie
Wees er zeker van dat het volstrekte nonsens is. Als er ook maar de geringste twijfel bestaat, is het beter de pagina op de lijst Te beoordelen pagina's te zetten.
Voorbeeld: Verwijder dit en beschrijf hier de nieuwe pagina. jeetje mina, kunnen jullie dat niet zelf?????, # Hoi. Dit is Mattheus. Doei.
  • Pagina's (het zij artikel of afbeelding) waarvan de aanmaker ervan deze wil hebben verwijderd vanwege
    • een (typ)fout in de bestandsnaam,
    • een (typ)fout in de titel van een artikel, ook bij het verplaatsen van artikels, of
    • het vervangen van de afbeelding door een andere afbeelding.
  • Pagina's waarvan het artikel niet in het Nederlands is geschreven
  • Pagina's met louter overduidelijke reclame
De tekst is wervend en bevat geen beschrijvende delen.
  • Pagina's met overduidelijke auteursrechtenschending
De tekst of afbeelding is zonder toestemming overgenomen van een andere website.
  • Pagina's met overduidelijke zelfpromotie
    • Op grond van de geboortedatum is het vrijwel onmogelijk dat de persoon opmerkelijke dingen heeft gedaan.
    • Op grond van een zoektocht op internet worden geen relevante verwijzingen gevonden. Houd er echter rekening mee dat onderwerpen m.b.t. niet-westerse culturen op internet vaak slecht zijn vertegenwoordigd.
  • Vanwege technische redenen
Voorbeeld: het verwijderen van een pagina wanneer je er vervolgens een andere pagina naartoe wilt kunnen verplaatsen.
  • Pagina's in de eigen gebruikersnaamruimte van de moderator zelf - al dan niet aangemaakt voor testdoeleinden
  • Pagina's in de eigen naamruimte van de gebruiker
    • De gebruiker kan zijn eigen naamruimte opschonen door oude kladblokken en tijdelijk teruggeplaatste artikelen te verwijderen. De overlegpagina van een gebruiker valt daar niet onder.
    • De verwijdering mag geen technische problemen geven. Zo mag een sjabloonhandtekening die nog overal wordt ingevoegd niet zomaar worden verwijderd.

Bij twijfel of als het artikel al door iemand anders serieus inhoudelijk is bewerkt, dient het artikel/de afbeelding op de lijst te beoordelen pagina's te worden geplaatst volgens de gebruikelijke procedure.

Bij het verwijderen is er een veld waar je de reden van verwijderen vermeldt. Maak dit zo duidelijk mogelijk, bijvoorbeeld: leeg; de inhoud was: "deze man houdt van ... geintje ik ken hem niet hahahahahaha (...)"

In alle andere gevallen, zoals bij een foute titel of overbodig artikel, steeds de procedure Wikipedia:Te beoordelen pagina's volgen. Zie daar voor verdere toelichting. Plaats steeds op de pagina van het artikel een vermelding dat die pagina op de lijst is gezet ter beoordeling.

Pagina's die door gebruikers reeds op de lijst 'Te beoordelen pagina's' zijn geplaatst kun je doorgaans beter niet verwijderen, tenzij ze op de lijst "Direct verwijderen" staan. Dit zou anders demotiverend werken voor de gebruiker die de moeite heeft genomen een pagina te vermelden, en kan de betrokkenheid van gebruikers bij het opsporen van dergelijke artikelen en het plaatsen op de lijst "Te beoordelen pagina's" schaden. Het is de kracht van Wikipedia dat alle gebruikers zich ervoor inzetten om de inhoud zo goed mogelijk te maken en te houden.

Een versie van een pagina of een logboekvermelding verbergen

Via Speciaal:VersieVerwijderen is het mogelijk de tekst (of – in het geval van een logboekvermelding – de actie), bewerkingssamenvatting of gebruikersnaam/IP-adres van een versie te verbergen, zodat deze slechts voor andere moderatoren inzichtelijk zijn. Bij gebruik hiervan blijft voor iedereen zichtbaar in de geschiedenis of het logboek dat er een versie verborgen is. Deze mogelijkheid is technisch gelijk aan oversight, behalve dat de versie dan slechts voor oversighters inzichtelijk is.

Het gebruik van deze optie is slechts toegestaan in het geval van privacyschending, cyberpesten of auteursrechtenschending. Bij een ernstige privacyschending is oversight vaak meer op zijn plaats, zie daarvoor de richtlijnen op Wikipedia:Oversight. Het gebruik van deze optie kan losstaan van een blokkade, maar kan ook als aanvulling daarop gelden.

Een wijziging snel terugdraaien - gebruik van de terugdraaiknop

Een moderator beschikt over de mogelijkheid om snel, met één druk op de knop, vandalisme terug te draaien. Het gebruik daarvan komt in de Recente wijzigingen terecht zoals: Wijzigingen door ...xx... hersteld tot de versie na de laatste wijziging door ...yy.... Andere gebruikers kunnen ook vandalisme terugdraaien, maar dat is omslachtiger. Zij moeten de geschiedenis bekijken, een oudere versie aanklikken, op 'bewerken' klikken en deze vervolgens opslaan. Dat zijn dus 4 handelingen, wat meer tijd kost. Een moderator wordt geadviseerd van deze terugdraaimogelijkheid alleen gebruik te maken bij werkelijk vandalisme of ongewenste toevoegingen of verwijderingen en terughoudend te zijn in het gebruik van deze mogelijkheid bij niet duidelijk vandalistische wijzigingen. De opmerking kan namelijk suggereren dat de moderator van mening is dat de andere gebruiker vandalisme heeft gepleegd en een machtsverschil tussen beiden benadrukken.

Er is voor deze optie ook een aparte gebruikersgroep, namelijk de groep van terugdraaiers.

Overzicht van moderatoren

Een overzicht van alle moderatoren tref je aan op de pagina Moderatoren tonen en op Wikipedia:Moderator.

De gemeenschap van de Nederlandstalige Wikipedia kan beslissen je je rechten te ontnemen door middel van een afzettingsprocedure.

Bureaucraatschap

Bepaalde moderatoren hebben de bijzondere mogelijkheden van bureaucraat; zij kunnen gebruikersrechten aanpassen. Hiervoor bestaat een eigen regeling.