Apeldoorn (gemeente)

gemeente in Gelderland

Apeldoorn (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) (Nedersaksisch: Apeldoorne) is een stad en gemeente op de Veluwe in de Nederlandse provincie Gelderland. De hoofdplaats van de gemeente is de gelijknamige stad. Apeldoorn staat met een oppervlakte van 341,15 km² op de negende plek van grootste gemeentes van Nederland en de grootste in Gelderland. De gemeente heeft in totaal 163.829 inwoners per 7 mei 2020 (bron: CBS) en is hiermee qua inwonertal de elfde gemeente van Nederland.

Apeldoorn
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Apeldoorn Wapen van de gemeente Apeldoorn
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Apeldoorn (gemeentegrenzen CBS 2016)
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Coördinaten 52° 13′ NB, 5° 57′ OL
Algemeen
Oppervlakte 341,15 km²
- land 339,89 km²
- water 1,26 km²
Inwoners (1 januari 2019) 162.445?
(478 inw./km²)
Bestuurscentrum Apeldoorn
Belangrijke verkeersaders A1 A50 N344 N345
Station(s) Station Apeldoorn, Station Apeldoorn De Maten, Station Apeldoorn Osseveld
Politiek
Burgemeester (lijst) Ton Heerts (PvdA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2012) € 34.800 per huishouden
Gem. WOZ-waarde (01-01-2019[1]) € 243.000
WW-uitkeringen (2014) 43 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 3888, 7300-7339, 7341, 7345-7346, 7348, 7350-7352, 7360-7361, 7364, 7370-7371, 7380-7381
Netnummer(s) 055, 0577
CBS-code 0200
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.apeldoorn.nl
Bevolkingspiramide (2008)
Bevolkingspiramide van de gemeente Apeldoorn
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Apeldoorn en omgeving

     Gemeentegrenzen

     Wijkgrenzen

     Buurtgrenzen

     Autosnelweg

     Secundaire weg

     Spoorweg

 

██ Geselecteerde gemeente

██ Bebouwd gebied

██ Bos of park

██ Binnenwater, rivier of kanaal

Satellietfoto Apeldoorn
Topografische gemeentekaart van Apeldoorn, maart 2017

Op 1 januari 1812 werden Loenen en Beekbergen als twee zelfstandige gemeentes afgesplitst van Apeldoorn. Op 1 januari 1818 werden de gemeentes alweer opgeheven en met Apeldoorn herenigd.

Een groot deel van het landelijke gebied van Apeldoorn kenmerkt zich door veel natuur. Het gehele westen van de gemeente is onderdeel van de oostflank van de Veluwe, met op de stuwwallen gelegen bossen en heidevelden. De hoogste heuvel in de gemeente is de Torenberg, met 107,1 meter.[2]

IndelingBewerken

  voor wijken van Apeldoorn (stad) zie Apeldoorn

Naast de stad Apeldoorn liggen in de gemeente Apeldoorn de volgende woonkernen:

Woonplaats (BAG) Inwoners 2019[3]
Apeldoorn 137.085
Beekbergen 4.915
Beemte-Broekland 1.050
Hoenderloo (*) 1.420
Hoog Soeren 240
Klarenbeek (**) 1.635
Lieren 1.220
Loenen 3.215
Radio Kootwijk 105
Uddel 3.275
Ugchelen 6.155
Wenum-Wiesel 2.105

CBS Kerncijfers wijken en buurten 2019, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen[3]

(* Hoenderloo ligt ook gedeeltelijk in de gemeente Ede.)

(** Klarenbeek ligt ook gedeeltelijk in de gemeente Voorst.)

Andere kernen:

PolitiekBewerken

Samenstelling gemeenteraadBewerken

De gemeenteraad van Apeldoorn bestaat uit 39 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1982.

Gemeenteraadszetels
Partij 1982 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010 2014 2018
VVD8 10 8 6 7 8 6 6 6 5 6
CDA 12 12 12 9 7 8 6 6 5 5
Lokaal Apeldoorn6 - - - - - 7 4 4 35 5
D66 2 2 7 7 3 2 1 4 7 4
ChristenUnie1 1 1 1 2 3 2 3 3 5 4
GroenLinks2 2 1 2 3 3 3 4 3 3 3
50PLUS7 - - - - - - - - - 3
PvdA 9 13 8 7 8 6 11 5 4 2
SGP 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2
PvdD - - - - - - - 1 1 2
SP4 - - - - - - - 24 - 2
Gemeentebelangen3,5 2 1 1 3 5 3 2 3 25 1
Verenigde Senioren Partij - - - - - - - - 1 -
Progressief Sociaal Apeldoorn4 - - - - - - - - 1 -
AOV/Unie 55+ - - - - 1 - - - - -
Liberale Volkspartij Apeldoorn - - 1 - - - - - - -
Totaal 39 39 39 39 39 39 39 39 39 39

Raadsgriffier

  • Arjan Oudbier

Opmerkingen:

  1. De ChristenUnie deed tot en met 1998 mee onder de naam GPV-RPF. In 1982 deed alleen de RPF mee.
  2. De voorlopers van GroenLinks deden tot en met 1986 mee met de gemeenschappelijke lijst PSP-PPR-CPN.
  3. GemeenteBelangen deed tot en met 1990 mee onder de naam Binding Rechts.
  4. Door het vertrek van SP-raadsleden ontstonden in 2011 de fracties Progressief Sociaal Apeldoorn en Democratische Partij voor Solidariteit, beide met één zetel.
  5. De fractieleden van Gemeentebelangen splitsten zich in juli 2015 af van de partij en gingen verder als Lijst Hendrikse/Aksoy. In september dat jaar fuseerde deze fractie met Leefbaar Apeldoorn tot de fractie Lokaal Apeldoorn (5 zetels).
  6. Lokaal Apeldoorn bestond tot de fusie met Lijst Hendrikse/Aksoy in september 2015 onder de naam Leefbaar Apeldoorn.
  7. In 2018 deden VSP en 50+ als één lijst mee met de verkiezingen. Eind november 2018 ontstond er onderling onenigheid en splitste de oud-voorzitter van de VSP (Hans Weevers) zich af. Hij ging verder onder de oude naam: Verenigde Senioren Partij.[4]
  8. In april 2019 zette de fractie van VVD Apeldoorn het raadslid Tamara Kipp uit de fractie.[5] Tamara Kipp ging niet verder als zelfstandig raadslid. De VVD had op dat moment 5 zetels en 1 vacante zetel. Het eerder teruggetreden raadslid Lilian Haak werd door de kiesraad aangewezen als opvolger. Haak is teruggekeerd in de raad, echter niet voor de VVD maar als een zelfstandige fractie onder de naam: "Groei & Toekomst".[6]

Samenstelling college van B en WBewerken

  • Burgemeester: Ton Heerts (PvdA) (sinds 18 december 2019)
  zie ook Lijst van burgemeesters van Apeldoorn

College 2014-2018

Het college van burgemeester en wethouders bestond na de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014 uit een coalitie van D66, CDA, ChristenUnie, PvdA en GroenLinks. Op 28 april 2014 was het nieuwe college rond. De wethouders per 9 november 2017 waren:

  • Mark Sandmann (D66)
  • Nathan Stukker (CDA)
  • Ben Bloem (ChristenUnie)
  • Johan Kruithof (PvdA)
  • Detlev Cziesso (GroenLinks)

College 2018-2022

Het college van burgemeester en wethouders bestaat na de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018 uit een coalitie van VVD, Lokaal Apeldoorn, CDA, D66 en GroenLinks. Op 18 mei 2018 was het nieuwe college rond. De wethouders nemen elk een thema onder hun hoede:

  • Jeroen Joon (52, VVD): Ruimte, Economie en Ondernemende Stad
  • Wim Willems (48, Lokaal Apeldoorn): Burgerparticipatie en Revitalisering
  • Nathan Stukker (38, CDA): Inclusieve Samenleving en Comfortabele Gezinsstad
  • Maarten van Vierssen (52, D66): Duurzaamheid en Toeristisch Toplandschap
  • Detlev Cziesso (57, GroenLinks): Financieel Gezond

Op 29 oktober 2019 werd bekend dat Mark Sandmann (D66) stopt als wethouder naar aanleiding van het Marktplein-debacle in Apeldoorn.[7] Partijgenoot Maarten van Vierssen is voorgedragen als zijn opvolger. [8].

Gemeentesecretaris

  • Theo Berben

Bestuurlijke indelingBewerken

De gemeente Apeldoorn is bestuurlijk verdeeld in zes stadsdelen:

7 dorpen en het buitengebied van de gemeente Apeldoorn vallen, bestuurlijk gezien, onder één wethoudersportefeuille.

De burgemeester heeft de Binnenstad in zijn portefeuille. De 5 stadsdelen zijn verdeeld over de wethouders. In de stadsdelen en dorpen participeren 23 wijk- en dorpsraden die de belangen van hun bewoners behartigen.

  voor indeling van de stad Apeldoorn zie Apeldoorn (stad)

Verkeer en vervoerBewerken

TreinBewerken

Apeldoorn heeft 3 treinstations: station Apeldoorn, station Apeldoorn De Maten en station Apeldoorn Osseveld. Vanaf deze stations zijn er verbindingen in de richtingen Deventer, Amersfoort Centraal en Zutphen.

BusBewerken

Het busvervoer in de gemeente Apeldoorn wordt verzorgd door Syntus Gelderland.

PartnerstedenBewerken

De stad Burlington in Canada is partnerstad van Apeldoorn en met Yichang in China is een overeenkomst ondertekend die vooral op economische samenwerking is gericht. Verder wordt als stedenband aangemerkt de samenwerking met en hulpverlening aan de door de tsunami van 26 december 2004 getroffen Indonesische stad Banda Atjeh.

Tussen omstreeks 1963 en 1990 had Apeldoorn contact met de partnersteden:

Naar de laatste vier zijn straatnamen in industriegebied Kuipersveld vernoemd.

Aangrenzende gemeentenBewerken

  Commons heeft mediabestanden op de pagina Apeldoorn.
   Aangrenzende gemeenten   
 Ermelo
Nunspeet 
 Epe    
 Barneveld     Voorst 
 Ede   Rozendaal
Arnhem 
 Brummen 

MonumentenBewerken

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie:

Externe linksBewerken

  Zie de categorie Apeldoorn van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.