Neder-Betuwe (gemeente)

gemeente in Gelderland, Nederland

Neder-Betuwe (uitspraak) is een gemeente in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente telt 25.701 inwoners (1 januari 2024, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 68,11 km² (waarvan 6,99 km² water).

Neder-Betuwe
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Locatie van de gemeente Neder-Betuwe (gemeentegrenzen CBS 2016)
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
COROP-gebied Zuidwest-Gelderland
Coördinaten 51° 56′ NB, 5° 38′ OL
Algemeen
Oppervlakte 67,46 km²
- land 59,98 km²
- water 7,48 km²
Inwoners
(1 januari 2024)
25.701?
(428 inw./km²)
Bestuurscentrum Opheusden
Belangrijke verkeersaders A15 N233 N320
Politiek
Burgemeester (lijst) Jan Kottelenberg (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2019) € 23.500 per inwoner
Gem. WOZ-waarde (2019) € 246.000
WW-uitkeringen (2014) 32 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 4040-4041, 4043, 4050-4051, 4053-4054, 6669
Netnummer(s) 0344, 0488
CBS-code 1740
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10916
Website www.nederbetuwe.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Neder-Betuwe
Bevolkingspiramide (2023)
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Ligging en vorming

bewerken

De gemeente ontstond op 1 januari 2002 door de fusie van de gemeenten Dodewaard, Echteld en Kesteren. Tussen 1 januari 2002 en 1 april 2003 heette deze fusiegemeente "Kesteren". Later is deze naam veranderd in gemeente Neder-Betuwe. Het gemeentehuis staat in Opheusden, maar was tot medio 2012 wegens verbouwing buiten gebruik. Tijdens deze verbouwing werd gebruikgemaakt van het voormalige gemeentehuis van Echteld in Ochten en een dependance in Kesteren.

De gemeente Neder-Betuwe ligt in de gelijknamige streek en wordt aan de oostzijde begrensd door de gemeente Overbetuwe en aan de westzijde door de gemeenten Buren en Tiel. In het noorden vormt de rivier de Rijn de grens, in het zuiden de rivier de Waal. In het westen vormt het Amsterdam-Rijnkanaal over korte afstand de grens.

Het meest oostelijk gelegen dorp is Dodewaard, het meest westelijk gelegen dorp Echteld. Aan de Rijn liggen de dorpen Kesteren en Opheusden, aan de Waal de dorpen IJzendoorn en Ochten.

De gemeente wordt van oost naar west doorkruist door de A15. De dorpen Echteld en IJzendoorn kunnen worden bereikt via aansluiting 34, Kesteren en Ochten via aansluiting 35 en Dodewaard en Opheusden via aansluiting 36.

Kernen, buurtschappen en gehuchten

bewerken

De gemeente bestaat uit zes dorpen: Dodewaard, Echteld, IJzendoorn, Kesteren, Ochten en Opheusden.

In de buitengebieden liggen de buurtschappen en gehuchten: Hien en Wely liggen oostelijk van Dodewaard, Eldik ligt tussen Dodewaard en Ochten in, de Pottum ligt oostelijk van Ochten. Hoogbroek oostelijk van Echteld en noordwesten van IJzendoorn. Ooij en Den Akker liggen westelijk van Echteld. Lede en Oudewaard noordwestelijk van Kesteren.

Topografie

bewerken
 
Topografische gemeentekaart van Neder-Betuwe (klik op de kaart voor vergroting)

Openbaar vervoer

bewerken

Op het gebied van reizigersvervoer per trein zijn er stations in Kesteren, Opheusden en Hemmen-Dodewaard, die aan de verbinding Arnhem - Tiel staan (ook wel bekend als de Betuwelijn). Andere delen van de gemeente zijn vooral aangewezen op de omringende stations in Elst, Tiel en Zetten-Andelst. Er rijden verschillende busverbindingen naar deze stations.

De volgende buslijnen rijden door de gemeente Neder-Betuwe:

De volgende buurtbuslijn rijdt door de gemeente Neder-Betuwe:

  • Lijn 237 Kesteren - Heteren (via Opheusden, Dodewaard en de buurtschappen Hien en Wely)

Oeververbindingen

bewerken

De N323 zorgt voor een verbinding naar en uit zuidelijke richting (Echteld - Beneden-Leeuwen). Deze verbinding vormt tevens de enige oeververbinding over de Waal op het grondgebied van de gemeente. 's Zomers is er daarnaast een fietsvoetveer over de Waal van Druten naar Dodewaard (Kmr 902.800).

De Nederrijn kent twee oeververbindingen ter hoogte van de gemeente: de Rijnbrug bij Rhenen (N233) en de veerboot (Opheusdense Veer) Opheusden - Wageningen (Kmr 906.100).

Politiek

bewerken

Gemeenteraad

bewerken

De gemeenteraad van Neder-Betuwe bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 2002:

Gemeenteraadszetels
Partij 2002 2006 2010 2014 2018 2022
SGP 6 6 7 8 8 9
PvdA 6 6 5 4 3 3
Gemeentebelangen 2 2 2 2 3 2
CDA 2 2 2 3 2 2
VVD 2 2 2 1 2 1
ChristenUnie 1 1 1 1 1 1
Vóór Neder-Betuwe - - - - - 1
Totaal 19 19 19 19 19 19

Burgemeesters

bewerken

College

bewerken

Neder-Betuwe kent een coalitie die is samengesteld uit de SGP, CDA en de VVD. De gemeente Neder-Betuwe heeft vier wethouders. CDA en VVD leveren een wethouder voor het college van B&W en de SGP levert er twee. De wethouders voor de SGP zijn N. van Wolfswinkel en M.A. (Marien) Klein. De wethouder voor het CDA is W.E.A. van Dijkhuizen en de wethouder voor de VVD is S.H.R. van Someren.

Stedenband

bewerken

Neder-Betuwe heeft een stedenband met:[1]

Vaccinatiegraad

bewerken

De gemeente Neder-Betuwe heeft landelijk het laagste percentage gevaccineerde peuters, namelijk 51,3%.[2] Dit hangt samen met het grote aantal vaccinatie afwijzende bevindelijk gereformeerden die in de gemeente wonen.

Onderwijs

bewerken

De gemeente telt basisscholen van diverse grootte, achtergrond en cultuur. Een overzicht:

Plaats Naam school Bestuursorganisatie Achtergrond
Dodewaard CBN De Hien Stichting Trivium Protestants-christelijk onderwijs
Dodewaard OBS De Bellefleur Stichting Fluvium Openbaar onderwijs
Echteld Prins Willem Alexanderschool Stichting Fluvium Openbaar onderwijs
Kesteren Daltonschool Het Palet Stichting Fluvium Openbaar onderwijs
Kesteren OBS Het Palet Stichting Fluvium Openbaar onderwijs
Kesteren CBS Het Kompas Stichting Trivium Protestants-christelijk onderwijs
Kesteren Hervormde basisschool De Wegwijzer Stichting SSBB Reformatorisch onderwijs
Opheusden De Hervormde School Stichting SSBB Protestants-christelijk onderwijs
Opheusden OBS Het Palet Opheusden Stichting Fluvium Openbaar onderwijs
Opheusden Rehobothschool Stichting VCOG Reformatorisch onderwijs
Opheusden Eben-Haëzerschool Stichting VCOG Reformatorisch onderwijs
Ochten De Sébaschool Stichting VCOG Reformatorisch onderwijs
Ochten De Rehobothschool (speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs) Stichting VCOG Reformatorisch onderwijs
Ochten CBS Rehoboth Stichting CPOV Protestants-christelijk onderwijs
Ochten OBS J.A. Houtkoperschool Stichting Fluvium Openbaar onderwijs
IJzendoorn OBS Isandra Stichting Fluvium Openbaar onderwijs

De gemeente telt middelbare scholen van diverse grootte, achtergrond en cultuur. Een overzicht:

Plaats Naam school Niveaugroepen Bestuursorganisatie Achtergrond
Kesteren Van Lodenstein College vmbo

havo

vwo (tot en met vwo 5)

SORG Reformatorisch onderwijs
Kesteren Pantarijn vmbo

mavo

havo

vwo

Stichting voor Openbaar Voortgezet Onderwijs van Wageningen en omstreken Openbaar onderwijs
Kesteren Helicon Opleidingen vmbo Stichting Helicon Opleidingen Algemeen bijzonder onderwijs

Daarnaast volgen veel middelbare scholieren lessen op scholen in de omgeving, zoals het RSG Lingecollege in Tiel, het Pantarijn in Rhenen of andere scholen voor voortgezet onderwijs in de omgeving.

Aangrenzende gemeenten

bewerken
   Aangrenzende gemeenten   
          Rhenen (U)         Wageningen 
             
   Buren     Overbetuwe 
           
   Tiel     West Maas en Waal     Druten         Beuningen 

Monumenten en beelden

bewerken

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, oorlogsmonumenten en beeldende kunst uitingen zie: