Hoofdmenu openen

Forum voor Democratie

Nederlandse politieke partij

Forum voor Democratie (afgekort: FvD) is een Nederlandse politieke partij met een liberaal-conservatieve signatuur,[2] die vaak rechts-populistisch wordt genoemd.[3][4][5]

Forum voor Democratie
FvD Logo.png
Personen
Partijvoorzitter Thierry Baudet
Partijleider Thierry Baudet
Fractieleider in de Tweede Kamer Thierry Baudet
Fractieleider in de Eerste Kamer Paul Cliteur
Delegatieleider in het Europees Parlement Derk Jan Eppink
Mandaten
Zetels in de Tweede Kamer
Zetels in de Eerste Kamer
Zetels in het Europees Parlement
Geschiedenis
Opgericht 22 september 2016
Algemene gegevens
Actief in Nederland
Hoofdkantoor Herengracht 74, Amsterdam
Aantal leden 30.674 (januari 2019)[1]
Richting Rechts
Ideologie Liberaal conservatisme
Economisch liberalisme
Conservatisme
Nationaal-conservatisme
Euroscepsis
Nationalisme
Kleuren      Bordeauxrood
Jongerenorganisatie Jongerenorganisatie Forum voor Democratie (JFvD)
Wetenschappelijk bureau Renaissance Instituut
Europese fractie Europese Conservatieven en Hervormers (ECR)
Europese organisatie Alliantie van Conservatieven en Hervormers in Europa (ACRE)
Website forumvoordemocratie.nl
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederland

De partij werd in 2015 opgericht als denktank onder leiding van Thierry Baudet en Henk Otten.[6] In 2016 werd FvD een politieke partij. Sinds 23 maart 2017 is Forum voor Democratie vertegenwoordigd in de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

In de Provinciale Statenverkiezingen 2019 behaalde Forum voor Democratie een overwinning door de grootste partij te worden. Forum voor Democratie nam ook deel aan de Europese Parlementsverkiezingen 2019 met Derk Jan Eppink als lijsttrekker. De partij zoekt toenadering tot de fractie van de Europese Conservatieven en Hervormers in het Europees parlement.[7]

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Forum voor Democratie is ontstaan uit een "brede beweging van bezorgde Nederlanders" die begin 2013 pleitte voor een hernieuwd referendum over de overdracht van bevoegdheden naar de Europese Unie.[8] Hiertoe werd een comité opgericht dat een burgerinitiatief startte en handtekeningen verzamelde. Dit leidde tot een debat in de Tweede Kamer, waarin een meerderheid tegen dit voorstel voor referenda in geval van soevereiniteitsoverdracht stemde.[9] Namens het burgercomité hield publicist Thierry Baudet een inleiding waarin hij aan de Kamerleden uitlegde dat volgens hem de Tweede Kamer op het punt staat om haar kernbevoegdheden kwijt te raken en de Nederlandse bevolking op het punt staat om haar zelfbeschikking te verliezen.[10][11]

Na afloop van deze stemming werd in 2015 Forum voor Democratie opgericht als denktank onder leiding van Baudet, dat echter ook een breder doel zou moeten dienen: de vernieuwing van de democratie in Nederland.[12] In 2015 nam Baudet samen met Jort Kelder en Arno Wellens het initiatief tot een parlementaire enquête rond de euro.[13] Na de invoering van de Referendumwet nam FvD samen met partner GeenPeil deel aan het Nederlands referendum over de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne.

Als reactie op het vermeende negeren van de referendumuitslag,[bron?] werd in september 2016 besloten om Forum voor Democratie om te zetten in een politieke partij en deel te nemen aan de verkiezingen. Samen met Henk Otten en Rob Rooken richtte Baudet de partij op.[14] Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 behaalde FvD twee zetels.[15] Deze werden ingenomen door Thierry Baudet en Theo Hiddema.

OnvredeBewerken

Eind 2017 ontstonden er interne strubbelingen in de snel groeiende partij. Diverse prominente leden uitten hun ongenoegen over het vermeende gebrek aan interne democratie. Dit leidde in februari 2018 tot het royement van Robert de Haze Winkelman en zijn partner Betty Jo Wevers.[16] Een week later stapte vanwege dezelfde kritiek Susan Teunissen, die als nummer drie op de kieslijst van 2017 stond, uit de partij.[17] Kort daarna werden ook Gert Reedijk, Freek Jan Berkhout en Arthur Legger geroyeerd als lid, nadat zij eerder in een brief aan de leden voor meer interne democratie hadden gepleit.[18] In een navolgend interview uitten deze drie personen, die ook op de kieslijst van 2017 hadden gestaan, de zorg dat de partij te veel richting extreemrechts aan het afglijden was.[19] Eerder hadden uit onvrede over de koers van Baudet ook de partijprominenten Frank Ankersmit en partijsponsor Kees Eldering de partij de rug toegekeerd.[20][21] Ook medeoprichter Arno Wellens wilde anno 2017 niets meer met de partij te maken hebben.[22]

In april 2019 ontstond er opnieuw een rel binnen FvD toen bleek dat Otten, de tweede man van de partij, in zijn functie van penningmeester voor volgens hem gedane werkzaamheden zonder overleg een bedrag van € 30.000 uit de partijkas naar zichzelf had overgemaakt, hetgeen door zijn medebestuursleden Baudet en Rooken "een greep in de kas" werd genoemd. Hiddema sprak van een "vertrouwensbreuk" en Otten werd gedwongen terug te treden als penningmeester en medewerker van de Tweede Kamerfractie.[23] Wel bleef hij aan als lijsttrekker voor de Eerste Kamer.[24] Kort daarvoor had Otten openlijk kritiek geuit op Baudet, die hij verweet de partij te veel naar rechts te trekken. In mei van dat jaar stapte Robert Baljeu uit de Noord-Hollandse statenfractie, op 19 augustus gevolgd door het Zeeuwse statenlid Robèrt Brunke. Enkele dagen later stapten ook de twee Eerste Kamerleden Dorien Rookmaker en Jeroen de Vries uit de FvD om zich vervolgens bij de Fractie Otten aan te sluiten.

AchterbanBewerken

De achterban van FvD wordt grotendeels gevormd door voormalige VVD- en PVV-aanhang, voor wie de VVD te mild is op de gebieden Europese Unie en immigratie, maar de PVV te hard van toon is.[25] Naast het VVD-electoraat peilde EenVandaag dat FvD-kiezers over het hele politieke spectrum naar zich toe trekt, maar onderzoek laat zien dat dit wel vaak kiezers met sterke populistische houdingen zijn.[26] Het grootste aandeel kiezers komt naast de VVD en PVV van CDA en SP. Een minderheid komt uit de oude achterban van GroenLinks, D66, 50PLUS en Partij voor de Dieren. FvD trekt niet alleen kiezers van bestaande partijen. 5% van de stemgerechtigden die niet stemden bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 stemde nu op Forum voor Democratie.[27][28]

NRC Handelsblad meldde in maart 2017 op basis van een Twitter-onderzoek door studenten van de Universiteit van Amsterdam dat de partij populair was onder de online alt-right-beweging,[29] en in november 2017 onthulde de Volkskrant dat FvD kan rekenen op steun van het extreemrechtse 'studiegenootschap' Erkenbrand, dat aanvankelijk ook de interesse van Baudet had.[30] Baudet en FvD distantieerden zich van de beweging, maar hielden daarbij geheim dat Baudet een dinerbijeenkomst had gehad met de rassentheoreticus Jared Taylor, die door Erkenbrand naar Nederland was gehaald.[31][32][33]

StandpuntenBewerken

Economie en belastingenBewerken

Forum voor Democratie is een economisch rechtse partij. De partij pleit voor 'meer dynamiek' in de economische sector. Dit willen zij onder andere bewerkstelligen door middel van een belastingvrije voet van €20.000 voor elke Nederlander.[34] Op deze manier denken zij het besteedbaar inkomen van mensen te verhogen, maar deze plannen zijn nog niet doorgerekend en geverifieerd door het Centraal Planbureau. Verder wil Forum voor Democratie een vereenvoudiging van het belasting-, toeslagen- en premiestelsel. Hiervoor in de plaats pleiten zij voor een versimpeld belastingregime met twee schijven van 20% en 35%. Tot die tijd steunen zij de hypotheekrenteaftrek. Naast deze maatregelen wil Forum de schenkbelasting, erfbelasting en de kinderbijslag na het tweede kind afschaffen. Forum voor Democratie is tevens voorstander van een kleinere overheid, wegnemen van regulering en bescherming van nationale bedrijven.

Directe democratieBewerken

Een van de belangrijkste punten waar de partij campagne tegen voert, is wat Forum het 'partijkartel' noemt. Hierbij worden volgens Forum macht en functies onder de belangrijkste regeringspartijen onderling verdeeld.[35] De partij is mede daarom voorstander van directe democratie en pleit zij voor invoering van bindende referenda en volksinitiatieven. Hiernaast is het Forum voorstander van een direct gekozen burgemeester en een direct gekozen minister-president. De partij is ook voorstander van een regering bestaande uit apolitieke experts en vindt dat topambtenaren opnieuw moeten solliciteren voor hun positie wanneer een nieuw kabinet wordt gevormd.[35]

Veiligheid en immigratieBewerken

Het Forum voor Democratie is voorstander van zwaardere straffen voor geweldsdelicten, zedendelicten en recidivisten en van berechting van niet-genaturaliseerde immigranten in hun land van herkomst. De partij pleit voor een verhoging van het defensiebudget naar 2% van het BBP naar de NAVO-norm en voor een (oud-)militair als Minister van Defensie. Het Forum is voorstander van een strikter nationaal immigratiebeleid en stelt een Australisch model voor, waarbij Nederland zelf zou bepalen wie wordt opgevangen.[36] In combinatie met deze maatregelen is de partij voorstander van opvang van asielzoekers in de regio en een actief uitzetbeleid van illegalen, waarbij illegaliteit strafbaar wordt gesteld. Daarnaast pleit de partij voor een 'Wet bescherming Nederlandse waarden', die garant moet staan voor een actieve bescherming van de vijf fundamentele waarden van de grondwet.[37]

De problematiek in de landen van het Midden-Oosten is volgens Baudet "structureel": er is geen oplossing voor. De reden dat er geen vrede met Israël komt is, zo stelt hij, dat de islamitische buurlanden Israël niet willen erkennen.[38] Verder staat FvD voor onvoorwaardelijke steun aan Israël, omdat het volgens de partij een bondgenoot, een succesvolle handelsnatie en een democratie is.[39] In de Syrische burgeroorlog kiest Baudet weliswaar partij voor Bashar al-Assad, een 'bekende duivel', die volgens hem "een beetje liberaal" is en goed is voor de christenen in Syrië, maar hij blijft principieel tegen ingrijpen in het Midden-Oosten.

Soevereiniteit en Europese UnieBewerken

Forum voor Democratie is voorstander van het terughalen van nationale soevereiniteit. De partij pleit voor een bindend referendum over de uittreding van Nederland uit de Europese Unie, een zogenoemde Nexit. Ook wil de partij de bevolking laten beslissen over het deelnemen aan een Europees leger en een Europees immigratie- en asielbeleid.[40] Daarnaast wil de partij een heroverweging van internationale handelsverdragen.

Klimaat en duurzaamheidBewerken

Naast euroscepticisme zet het Forum ook in op klimaatscepticisme.[41] Baudet stelde dat het Klimaatakkoord de Nederlandse burger 1000 miljard euro zou gaan kosten,[42] terwijl andere berekeningen op een lager bedrag uitkomen.[43]

De partij is tegenstander van windturbines en zonneweiden in het Nederlandse landschap en is voorstander van onderzoek en innovatie naar nucleaire energie, thoriumonderzoek in het bijzonder. Het Forum pleit voor meer steun en waardering voor de agrarische sector en wil zowel de biologische als de traditionele landbouw ondersteunen.[44]

 
Hoofdkantoor van Forum voor Democratie, gevestigd op de Herengracht te Amsterdam

De partijBewerken

Binnen Forum voor Democratie is de algemene vergadering het hoogste orgaan. Hier wordt het politieke beleid besproken, met name van de fracties in de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal en de fractie van het Europees Parlement. Ook kunnen op deze vergadering resoluties over het politieke beleid en organisatorische zaken worden aangenomen. Daarnaast bevestigen of wijzigen de leden op deze vergadering het verkiezingsprogramma. De leden verkiezen tevens de lijsttrekkers en leiders voor de fracties in de Tweede Kamer en het Europees Parlement. Daarnaast stellen de leden de kandidatenlijsten vast.[45]

PartijbestuurBewerken

Het Forum voor Democratie wordt geleid door het partijbestuur. De leden van het partijbestuur zijn Thierry Baudet (voorzitter) en Rob Rooken (penningmeester en secretaris).[46] Jeroen de Vries is persvoorlichter.[47] Op 25 april 2019 trok Otten, die tevens lijsttrekker van het FvD is voor de Eerste Kamer, zich terug uit het bestuur, na een conflict over een bedrag dat Otten uit de partijkas naar zichzelf heeft overgemaakt.

Aanvankelijk werd het partijvoorzitterschap na de verkiezing van Baudet tot Kamerlid vervuld door Paul Frentrop. Tijdens het eerste congres van het FvD in november 2017 trok deze zich wegens meningsverschillen over de koers van de partij terug als kandidaat. Hierop verkoos het congres Baudet opnieuw tot partijvoorzitter.[48]

De partij kent geen interne democratie. De partij wordt centraal geleid en de standpunten worden uitsluitend bepaald door een klein groepje mensen rond Baudet en Otten. Aan de autonome provinciale afdelingen van de partij werd in 2018 een eind gemaakt en leden die voor meer ledeninspraak hebben gepleit werden uit de partij gezet.[49]

Raad van adviesBewerken

In de begintijd als partij had het Forum voor Democratie een raad van advies, met als leden (niet per se gelijktijdig) voormalig VVD-senator Robert de Haze Winkelman, rechtsfilosoof Paul Cliteur, strafpleiter (later Kamerlid) Theo Hiddema, geschiedfilosoof Frank Ankersmit, bierbrouwer Harry Meens[50], Edmond Fokker van Crayestein, bankier Hugo Berkhout en politicoloog Arnout Maat. In maart 2017 werd deze echter weer opgeheven, zonder ooit te hebben gefunctioneerd.[51]

JongerenorganisatieBewerken

De politieke jongerenorganisatie van Forum voor Democratie is de Jongerenorganisatie Forum voor Democratie, JFvD. Deze vereniging werd op 30 maart 2017 opgericht voor mensen tussen de 14 en 27 jaar. De vereniging zegt anno 2019 over ruim 4000 leden te beschikken.[52]

Wetenschappelijk bureauBewerken

Het Renaissance Instituut is de wetenschappelijke afdeling van Forum voor Democratie. Het bureau geeft opdracht tot het uitvoeren van wetenschappelijke studies over maatschappelijke kwesties. De voorzitter van het instituut is Paul Cliteur.[53]

LedentalBewerken

De ledenaantallen per jaar sinds de oprichting, vastgesteld op 1 januari van elk jaar.[54]

Jaar Aantal leden
2017 1.863
2018 22.884
2019 30.674

SplitsingBewerken

Sinds de overwinningen zijn er splitsingen te zien in de partij,[55], met name in de Eerste Kamer en de Provinciale Staten. Henk Otten, Dorien Rookmaker en Jeroen de Vries zouden zich bij Fractie Otten voegen, waarmee de partij een kwart van de zetels verliest in de Eerste Kamer.[56] Ook Procinciale Statenleden vertrekken bij FvD.[57]

VerkiezingsdeelnameBewerken

Tweede KamerBewerken

In september 2016 werd besloten om Forum voor Democratie om te zetten in een politieke partij en deel te nemen aan de verkiezingen. Samen met Henk Otten en Rob Rooken richtte Baudet de partij op en werden er twee zetels gehaald.[58]

Tweede Kamer
Verkiezingsjaar Stemmen % Zetels
2017 187.162 1,78 2

GemeentelijkBewerken

Forum voor Democratie nam bij de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2018 alleen deel in Amsterdam.[59] Daarbij behaalde FvD drie zetels. Annabel Nanninga voerde de lokale lijst aan.[60] De nummer twee op de lijst, Yernaz Ramautarsing, had zich kort daarvoor moeten terugtrekken omdat er ophef was ontstaan over zijn uitspraken over homorechten.[61] Ook Thierry Baudet had zich kandidaat gesteld en werd met voorkeurstemmen verkozen, maar nam desondanks zijn zetel in de Amsterdamse gemeenteraad niet in.[62]

Gemeenteraad Amsterdam
Verkiezingsjaar Stemmen % Zetels
2018 20.015 5.7 3

In Rotterdam steunde FvD Leefbaar Rotterdam, iets wat zij het alliantiemodel noemen.[63] Kiezers in andere steden werden door Baudet opgeroepen om op een lokale partij te stemmen en zo min mogelijk op de 'kartelpartijen'.

Provinciale StatenBewerken

De partij deed op 20 maart 2019 voor het eerst mee aan de verkiezingen voor de Provinciale Staten, in alle twaalf provincies.[64] Het FvD had voor de afzonderlijke provincies geen verkiezingsprogramma's geschreven. Het FvD behaalde het hoogste percentage stemmen (14.4%[65]) en eindigde in iedere provincie bij de drie grootste partijen. In drie provincies (Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland) werd het FvD de grootste partij.[66][67] Enkel in Limburg leverde FvD een gedeputeerde.

Ondanks het hoge aantal leden had het FvD moeite met het vinden van kandidaten voor de verkiezingen. Veel kandidaten stonden in meerdere provincies op de lijst. Annabel Nanninga werd naast haar lidmaatschap van de Amsterdamse gemeenteraad nu ook lid van de Provinciale Staten van Noord-Holland en stond daarnaast op een verkiesbare plaats voor de Eerste Kamer.

Provincie 2019
% Zetels in de Staten
Groningen 10,22%
 
Friesland 13,43%
 
Drenthe 13,45%
 
Overijssel 13,27%
 
Flevoland 17,79%
 
Gelderland 13,43%
 
Utrecht 11,60%
 
Noord-Holland 15,33%
 
Zuid-Holland 17,43%
 
Zeeland 11,80%
 
Noord-Brabant 14,45%
 
Limburg 14,57%
 
Totaal 14,53%
 

Nadat de partij bij de Provinciale Statenverkiezingen 2019 de meeste stemmen kreeg, hield Thierry Baudet een overwinningstoespraak. Baudet sprak onder andere van "duurzaamheidsafgoderij" en "klimaathekserij", oikofobie en het tegengaan van "ongecontroleerde migratie". Ook noemde hij de beladen term 'boreaal.[68] Het FvD raakte een zetel kwijt in Zeeland, door het terugtrekken van Robèrt Brunke, waarmee de partij een zetel verliest. Brunke gaat verder als partij 'Nieuw Nederland'.[69] Op 23 augustus van dat jaar, maakte het Flevolandse Statenlid Cornelis van den Berg bekend uit FvD te stappen, en mee te gaan naar de partij van Henk Otten.[70]

Eerste KamerBewerken

FvD kwam via de Provinciale Statenverkiezingen van 2019 in de Eerste Kamer. Op 27 mei 2019 vond de verkiezing van de Eerste Kamer plaats, hierbij behaalde de partij 12 senaatzetels. Deze uitslag verschilt van de prognose, waardoor de VVD en FvD gedeeld de grootste zijn in de Senaat, al behaalde FvD wel de meeste stemmen.
Door het royeren van Henk Otten komt de partij uit op 11 zetels, daar Otten heeft aangegeven als eenmansfractie verder te gaan.[71][72] Dorien Rookmaker en Jeroen de Vries zouden zich bij 'Fractie-Otten' aansluiten,[73] waarmee FvD terugzakt naar 9 zetels.[74]

Eerste Kamer
Verkiezingsjaar Stemmen % Zetels
2019 27.473 15,87 12 (11 na het royeren van Henk Otten, 9 nadat Dorien Rookmaker en Jeroen de Vries zich bij Fractie Otten hebben aangesloten)

Europees ParlementBewerken

Forum voor Democratie deed op 23 mei 2019 mee aan de verkiezingen voor het Europees Parlement. Ex-europarlementariër Derk Jan Eppink is hier de lijsttrekker voor FvD.[75] Deze verkiezing resulteerde in het behalen van 3 zetels in het Europees Parlement[76]. In geval van uittreding van het Verenigd Koninkrijk zal de fractie één extra zetel ontvangen.[77]

Europees Parlement
Verkiezingsjaar Stemmen % Zetels
2019 602.507 10,96 3 (4 na brexit)

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken