Portaal:Wetenschap & Technologie


WTlogo2.jpg


Newspaper Cover.svg Wetenschaps- en technologienieuws

• 28 november - Vier nieuwe SI-voorvoegsels

Op Conférence générale des poids et mesures (CGPM), een internationale conferentie over gewichten en maten, werd door wetenschappers besloten om vier nieuwe metrische voorvoegsels in het Internationale Stelsel van Eenheden of het SI-stelsel op te nemen. De vier nieuwe termen zijn: ronna (R), quetta (Q), ronto (r) en quecto (q). De eerste twee representeren de respectievelijke eenheden 1027 en 1030, die respectievelijk 27 en 30 nullen achter de eenheid uitdrukken. De laatste twee representeren 10-27 en 10-30. Op de bijeenkomst werd ook beslist om ten laatste vanaf 2035 geen schrikkelseconden meer in te voeren.


• 16 november - NASA maanraket 'Artemis' gelanceerd

Na tweemaal te zijn uitgesteld heeft NASA nu eindelijk toch met succes de onbemande maanraket Artemis I gelanceerd. Het is voor het eerst sinds 1972 dat er weer een grote raket vanuit Kennedy Space Center (Florida) naar de maan is vertrokken. Samen met de ESA wil NASA met deze proefvlucht nieuwe technieken uittesten in een later stadium weer mensen naar de maan te vliegen, met het uiteindelijke doel een bemande vlucht naar de planeet Mars.


• 17 oktober - 'Zeeuwse' ruimtevaarder Van den Berg overleden

Lodewijk van den Berg
De Amerikaan Lodewijk van den Berg, die in het Zeeuwse Sluiskil werd geboren, is op 90-jarige leeftijd overleden. Later verhuisde hij naar de Verenigde Staten waar in 1975 Amerikaans staatsburger werd. Tien jaar later, in 1985, ging hij met de ruimteveer Challenger de ruimte in. Hier deed hij een week lang onderzoek naar het effect van gewichtloosheid op de groei van kristallen. Ter herinnering aan zijn afkomst had hij wel een Zeeuwse vlag de ruimte in meegenomen. Later dat jaar ging Wubbo Ockels als eerste Nederlandse staatsburger de ruimte in, ook met de Challenger.

• 6 oktober – Laureaten Nobelprijs 2022 bekend

De Zweedse wetenschapper Svante Pääbo ontvangt dit jaar de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde voor zijn onderzoek naar de evolutie van de mens en het genetisch materiaal van uitgestorven mensachtigen. De Nobelprijs voor Natuurkunde is toegekend aan de Fransman Alain Aspect, de Amerikaan John Clauser en de Oostenrijker Anton Zeilinger, drie onderzoekers op het gebied van de kwantumfysica. De drie ontvangen de prijs voor experimenten met verstrengelde fontonen. Twee Amerikanen, Carolyn Bertozzi en Karl Barry Sharpless, en een Deen, Morton Meldal, krijgen de Nobelprijs voor Scheikunde. Het trio ontdekte hoe moleculen aan elkaar kunnen worden gekoppeld, wat eerder door Sharpless als "klik-chemie" werd omschreven. Sharpless won in 2001 ook al dezelfde Nobelprijs.


• 29 september - Geslaagde botsing NASA-sonde met planetoïde

De Amerikaanse ruimteorganisatie NASA heeft succesvol de onbemande ruimtesonde DART laten botsen met de planetoïde Dimorphos in een poging deze van koers te veranderen. Deze botsing is onderdeel van een onderzoek of dergelijke botsingen in de toekomst gebruikt kunnen worden om te testen of dit werkt in geval er een planetoïde dreigt in te slaan op de aarde.


• 20 juni - Romeinse tempel gevonden in Gelderland

Archeologen hebben bekend gemaakt dat bij Herwen-Hemeling in de gemeente Zevenaar een tempelcomplex uit de Romeinse tijd is ontdekt, inclusief altaars, godenbeelden en overblijfsels van offers. De restanten van de Romeinse tempel werden eind 2021 door archeologische vrijwilligers van vereniging AWN gevonden, waarna de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed werd ingeschakeld. Volgens de Rijksdienst gaat het om een unieke vondst, ook omdat dit de eerste tempel is die pal op de grens van het Romeinse Rijk (Limes) in Nederland is gevonden.


• 18 juni - Winnaars Spinoza- en Stevinpremie 2022 bekend

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft bekendgemaakt dat een van de vier Spinozapremies dit jaar gaat naar Erasmus hoogleraar humanitaire hulp Thea Hilhorst voor haar onderzoek op het gebied van noodsituaties door rampen en gewapende conflicten. De andere drie laureaten zijn Ignas Snellen (Universiteit Leiden), Corné Pieterse (Universiteit Utrecht) en Klaas Landsman (Radboud Universiteit Nijmegen). Daarnaast ontvangen neuroloog Bas Bloem (Radboud Universiteit) en socioloog Tanja van der Lippe (Universiteit Utrecht) de NWO-Stevinpremie. Iedere laureaat ontvangt 2,5 miljoen euro, dat geheel naar eigen inzicht besteed mag worden aan nieuw wetenschappelijk onderzoek. Wikinieuws


Oudere nieuwsberichten >>>

Searchtool.svg Uitgelicht

Gorskii 04414u.jpg

Een dynamo is een toestel waarmee mechanische energie, ontvangen door middel van een draaiende as, wordt omgezet in elektrische energie. Deze energieomzetting berust op het principe, dat als er elektrische geleiders bewegen in een magnetisch veld er daarin elektrische spanningen worden opgewekt en (bij gesloten kring) een stroom gaat vloeien.

Een generator bestaat uit twee onderdelen:

  • de stator, het inducerende stilstaande deel (de 'magneten')
  • de rotor of anker, het geïnduceerde draaiende deel (de 'spoel').

Bij grotere generatoren, zoals in elektrische centrales worden gebruikt, wordt de rotor als magneet gebruikt, en wordt de elektrische energie in de stator opgewekt.

[bewerk]

Nuvola apps ktip.png Wist-je-dat

Regenworm

... er regenwormen bestaan van meer dan 3 meter en 8 mm dikte.

Dat de regenwormen behoren tot de orde van de Haplotaxida, de gelede borstelwormen. Er zijn verschillende soorten regenwormen. In Nederland en België komen 25 soorten voor.

Wereldwijd zijn er meer dan 2200 soorten bekend. Ze komen overal voor behalve in droge klimaten en op Antarctica. Ze variëren in lengte van 2 cm tot meer dan 300 cm en 8 mm dikte (Megascolides australis).

9 december in Wetenschap en Technologie

Weet jij nog iets over 9 december of wil je graag iets weten over een bepaalde datum klik dan hier.

Evolution-tasks.pngNieuwe artikelen

(vul aan)

Gewenste artikelen

Ambient Intelligence (en, fr) - Air-Cobot (en, fr) - Bénard-experiment (de|en) - Blikslagerij - Bolinder dieselmotor - Color scroller (een apparaat/technologie in de theater-/lichttechniek) (en) - Data-analyse/Gegevensanalyse (en, nu doorverwijzing) - Donecle (en) - Elektroosmotische pomp (en) - Flister - Fotografische plaat (en) - Hopewell Project (en) - Hydrauliekwiel - Interplanetair internet - ISO-passingstelsel - Kikuchi-lijnen (en - Koppelomvormer (de|en) nu doorverwijzing) - Levensomstandigheid (de) - Lister (motoren) (en - Materialismusstreit (de) - Niet-reduceerbaar - Onethische experimenten op mensen (en) - Panel (forum), een groep van experts, voor verduidelijking zie "Panel discussion" (en) niet het exacte maar een verwant begrip op EN-WP. - P.E.M. (microscoop) (en) - pll-spaarlamp - Polybutyleensuccinaat (en) - PROX (en) - Scheepsbouw Nederland - Sialyl Lewis X (en) - Augustus Siebe (en) - Enhanced Fujita Scale (en) - Thermische waterstofcompressor -Waterstofsensor (en) - Transdisciplinariteit - Tredradkraan - Trelliscode (en) - Vierpoolmodel (elektronica) (de), (en) - Vlakslijpbank - Wetenschappelijk wangedrag (de/en) - Women's Engineering Society ("WES") (en|wd), een Brits genootschap

(vul aan↓)


- Studium Generale (19 feb 2005) - Instant messaging (10 apr 2006) - Relationeel model (14 jan 2007) - Plesiochrone Digitale Hiërarchie (3 okt 2007) - Webdesigner (28 okt 2008) - Java Development Kit (4 apr 2009) - Theorie en sociologie van de wetenschapsgeschiedenis (6 november 2009) - Sciëntisme (14 nov 2009) - As (mechanica) (19 nov 2009) - BCE (21 feb 2010) - Redundante code (20 mrt 2010) - Nanotechnologie (12 aug 2010) - Fabricageproces halfgeleider (24 nov. 2010) - Hoogspanningsleiding (26 maart 2011) - Doorpersing (27 januari 2012) - Boterkarnton (5 feb 2014) - VoipBuster (19 jan 2015) - Fotografie (15 nov 2015) - Rookbom (onoverzichtelijk en twijfel aan echtheid. Arthur Boes (overleg) 1 dec 2015 10:59 (CET))) - was in een verkeerd gebied (vlaggen en <heraldische> wapens) geplaatst, hierheen verplaatst Elvesham (overleg) 1 dec 2015 13:50 (CET) - Facebook Messenger (26 apr 2016) - Google (19 jun. 2016) - Silicon Graphics, Inc (26 aug 2016) - Gel ( 30 nov 2018 20:57 (CET) ) - Information Technology Infrastructure Library ( 17 aug. 2019 ) - Quaryl (18 jun. 2020) - Quality of service (26 jan 2022) - FON (26 jan 2022)

Categorieën
Exacte wetenschap · Formele wetenschap · Geesteswetenschappen · Sociale wetenschap · Toegepaste wetenschap · Techniek

P satellite dish.svg
Subportalen van Portaal Wetenschap & Technologie

aardwetenschappen · astronomie · auto · biologie · civiele techniek en bouwkunde · geografie · geneeskunde · informatica · luchtvaart · maritiem · molens · natuurkunde · openbaar vervoer · opwarming van de Aarde · ruimtevaart · scheikunde · seksualiteit · verkeer en vervoer · verpleegkunde · vrije software · wiskunde · wetenschapsgeschiedenis

Wetenschap, technologie en maatschappij
Biometrie · Broeikaseffect · Duurzame energie · Genetische technologie · Innovatie · Klonen · Luchtvervuiling · Overbevissing · Stamceltherapie · Theorie en sociologie van de wetenschapsgeschiedenis · Softwarepatenten · Verslaving

Aardwetenschappen
Aardbeving · Aardrijkskunde · Geologisch tijdperk · Gesteente · Grondsoort · Lijst van termen in de aardwetenschappen · Meteorologie · Seismologie · Tektoniek · Vulkaan · IJstijd · Zand · Zeespiegelstijging

Antropologie
Culturele antropologie · Etniciteit · Lijst van bevolkingsgroepen · Menselijk ras · Verwantschapssysteem · Volk

Archeologie
Archeoloog · Datering · Egyptologie · Howard Carter · Hunebed · Opgraving · Pompeii · Stonehenge · Troje · Werelderfgoedlijst

Astronomie
Aardas · Astronomische eenheid · Heelal · Kuipergordel · Lichtjaar · Lichtsnelheid · Lijst van dichtstbijzijnde sterren · Lijst van Messierobjecten · Lijst van objecten in ons zonnestelsel · Maan · Maansverduistering · Meteoor · Natuurlijke maan · Parallax · Planeet · Planetaire nevel · Planetoïde · Precessie · Veranderlijke ster · Venusovergang · Wetten van Kepler · Zon · Zonnestelsel · Zonsverduistering

Biologie
Biochemie · Biotechnologie · Celbiologie · Ecologie · Evolutietheorie · Genetica · Microbiologie · Lijst van planten · Lijst van vlinders · Lijst van vogels · Lijst van zoetwatervissen in de Benelux · Lijst van zoogdieren · Morfologie · Neurobiologie · Taxonomie · Vegetatiekunde · Weefselleer

Geschiedenis
Bronstijd · Christoffel Columbus · Eerste Wereldoorlog · Franse Revolutie · Geschiedenis van de Verenigde Staten · Grote Volksverhuizing · Industriële revolutie · IJstijd · Kopertijd - Middeleeuwen · Prehistorie van A tot Z · Romeinse Rijk · Steentijd · Tachtigjarige Oorlog van A tot Z · Tweede Wereldoorlog · De Verlichting

Gezondheidszorg
AIDS · Anticonceptiepil · Geestelijke gezondheidszorg · Gezondheid van A tot Z · Griep - Kanker · Koorts · Lijst van aandoeningen · Lijst van artsen · Logopedie · Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde · RSI · Seksualiteit · Verslavingszorg - Ziekte · Ziekte van Pfeiffer

Natuurkunde
Akoestiek · Deeltjesversneller · Elektriciteit · Elektronica · Geluid · Kernfysica · Kwantumfysica · Large Hadron Collider · Magnetisme · Mechanica · Nobelprijs voor Natuurkunde · Optica · Relativiteitstheorie · SI-stelsel · Thermodynamica

Ruimtevaart
Apolloprogramma · Edwin Aldrin · Geminiprogramma · ISS · Joeri Gagarin · Kunstmaan · Marinerprogramma · Mijlpalen in de ruimtevaart · Neil Armstrong · Pioneerprogramma · Sojoez · SpaceX · Spaceshuttleprogramma · Voyagerprogramma

Scheikunde
Alchemie · Anorganische chemie · Biochemie · Chemische reactie · Fysische chemie · Isotopentabel · Laboratoriumglaswerk · Lijst van chemische stoffen · Nobelprijs voor Scheikunde · Organische chemie · Periodiek systeem

Wiskunde en Informatica
Abelprijs · Algoritme · Analyse · Computer · Enigma · Fields-medaille · Getaltheorie · Lineaire algebra · Logaritme · Logica · Oneindigheid · Pi · Statistiek · Verzamelingenleer

Lijst van Nederlandstalig wetenschapsnieuws

Lijst van Engelstalig wetenschapsnieuws

Portalen
Portal.svg Hulp-en-beheerportaal · Gebruikersportaal · Navigatieportaal · In het nieuws
Biologie · Geschiedenis · Kunst & Cultuur · Landen & Volken · Mens & Maatschappij · Politiek · Religie · Sport · Taal · Wetenschap & Technologie
Portaal van de week: Noord-Europa