Portaal:In het nieuws/Wetenschap & Technologie


Newspaper Cover.svg Wetenschaps- en technologienieuws

• 7 oktober - Nobelprijs voor Natuurkunde naar twee onderzoeken

De Nobelprijs voor Natuurkunde is toegekend aan drie wetenschappers, die het prijzengeld van ongeveer 1 miljoen euro zullen delen. De ene helft gaat de naar de Japanner Syukuro Manabe en de Duitser Klaus Hasselmann voor hun onderzoek naar het betrouwbaar voorspellen van de klimaatopwarming. De andere helft gaat naar de Italiaan Giorgio Parisi, die patronen ontdekte in ongeordende, complexe systemen. Hiermee kunnen willekeurige verschijnselen beter begrepen worden.

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde gaat naar de Amerikaan David Julius en de Amerikaanse-Libanees Ardem Patapoutian. Ze ontvangen de prijs voor hun onderzoek naar het waarnemen van kou, warmte en aanraking door het menselijk lichaam, alsmede welke receptoren die daarvoor verantwoordelijk zijn. De Nobelprijs voor Scheikunde is voor de Amerikaan David MacMillan en de Duitser Benjamin List, twee wetenschappers die een asymmetrische organische katalysator hebben ontwikkeld. Wikinieuws


• 12 september - Ig Nobelprijs voor TU Eindhoven

Eindhoven Centraal waar het veldonderzoek plaatsvond
Wetenschappers van de Technische Universiteit Eindhoven hebben de Ig Nobelprijs gekregen voor hun onderzoek naar de manier waarop voetgangers hun looprichting aanpassen om niet tegen elkaar op te botsen. Uit onderzoek van de bewegingen van 5 miljoen mensen op treinstation Eindhoven Centraal bleek dat voetgangers onderling zo'n 75 centimeter afstand houden om botsingen te vermijden. Slechts 80 van de 5 miljoen onderzochte voetgangers botsten op elkaar.

• 5 september - Winnaars Spinoza- en Stevinpremie 2021 bekend

Zes wetenschappers ontvangen dit jaar de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap. In 2021 ontvangen Marc Koper (Universiteit Leiden), José van Dijck (Universiteit Utrecht), Lieven Vandersypen (Technische Universiteit Delft) en Maria Yazdanbakhsh (Universiteit Leiden) de Spinozapremie. Bart Jacobs (Radboud Universiteit) en Judi Mesman (Universiteit Leiden) krijgen de Stevinpremie. De laureaten krijgen ieder 2,5 miljoen euro, te besteden aan wetenschappelijk onderzoek, en aan activiteiten met betrekking tot kennisbenutting. Wikinieuws


• 27 juli - Limes op Werelderfgoedlijst

De Neder-Germaanse limes, de voormalige noordgrens van het Romeinse Rijk, komt op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Deze Romeinse rijksgrens volgde de Rijndelta vanuit Keulen, via Arnhem en Utrecht, om bij Katwijk in de Noordzee uit te komen. Delen van de Limes Germanicus in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk stonden al op de Werelderfgoedlijst.


• 23 juli - Nobellaureaat Steven Weinberg (88) overleden

Steven Weinberg (2010)
De Amerikaanse theoretisch natuurkundige Steven Weinberg is op 88-jarige leeftijd overleden. Samen met Abdus Salam en Sheldon Glashow werd hij in 1979 onderscheiden met de Nobelprijs voor Natuurkunde. Weinberg kreeg de prijs voor zijn bijdrage aan de unificatie (theoretische synthese) van de zwakke kernkracht en de elektromagnetische interactie tussen elementaire deeltjes. Bij het grote publiek is hij bekend door zijn boek ‘The First Three Minutes: A Modern View of the Origin of the Universe’. Daarin beschreef hij wat er in de eerste periode na de oerknal gebeurde, het moment waarop het heelal 13,8 miljard jaar geleden ontstond.

In het nieuws

In het nieuws - Wetenschap en Technologie brengt op regelmatige basis het voornaamste nieuws over wetenschap en technologie. Het meest recente nieuws staat eveneens op het portaal:Wetenschap & Technologie vermeld.

Nieuwsberichten die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie wetenschap van Wikinieuws.

Actuele onderwerpen

Opwarming van de Aarde - Cassini-Huygens - CERN - Gaia - Higgsboson - Large Hadron Collider - Mars Science Laboratory - Nobelprijs

Wetenschaps- en technologienieuws van voorgaande jaren

2004 - 2005 - 2006 - 2007 - 2008 - 2009 - 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020

Lijst van Nederlandstalig wetenschapsnieuws

Lijst van Engelstalig wetenschapsnieuws

Eerder in het nieuws

• 28 mei - Sterrenkundige Kees de Jager (100) overleden

Kees de Jager (1967)
Sterrenkundige Kees de Jager is op 100-jarige leeftijd overleden. De emeritus hoogleraar ruimtefysica aan de Universiteit Utrecht was vooral bekend door zijn onderzoek naar de zon. Daarnaast was De Jager in Nederland en in Europa een pionier in het ruimteonderzoek. HIj was de oprichter en directeur van het Utrechts Laboratorium voor Ruimteonderzoek, en van 1963 tot 1986 directeur van sterrenwacht Sonnenborg waar hij in de Tweede Wereldoorlog ondergedoken had gezeten.

• 7 mei - Europese museumprijs voor Naturalis

Naturalis Biodiversity Center
Het Naturalis Biodiversity Center in Leiden heeft de European Museum of the Year Award gewonnen. Het natuurmuseum is volgens de jury "een zeer vindingrijk museum met prachtige tentoonstellingen". Ook de uiteenlopende collecties die zich richten "op onderwerpen met een universele aantrekkingskracht" werden in het juryrapport benoemd. Na een verbouwing van vier jaar heropende Naturalis in 2019. In Nederland ging deze Europese prijs eerder reeds naar het Rijksmuseum Boerhaave te Leiden (2019) en naar het Rijksmuseum in Amsterdam (2015).

• 24 april - Marsrover produceert zuurstof op Mars

Conceptafbeelding van Perseverance en Ingenuity
De Amerikaanse Marsrover Perseverance heeft zuurstof gewonnen uit de atmosfeer van de planeet Mars, die voor 95% uit koolstofdioxide bestaat. Volgens NASA heeft het apparaat MOXIE genoeg zuurstof gemaakt om een astronaut ongeveer 10 minuten te laten ademen. Vijf dagen eerder slaagde NASA er ook al in om met de helikopter Ingenuity een eerste testvlucht te maken door de ijle atmosfeer van Mars.

• 18 april - Ontwikkelaar PDF-software Geschke overleden

Charles "Chuck" Geschke
De Amerikaanse software-ontwikkelaar Charles "Chuck" Geschke is op 81-jarige leeftijd overleden. Geschke ontketende met zijn PostScript en het pdf-bestandsformaat een revolutie in het thuisprinten. Nadat zijn werkgever Xerox geen interesse toonde, richtte hij in 1982 samen met collega John Warnock het bedrijf Adobe op. Het werk van Adobe trok al snel de aandacht in Silicon Valley. Onder meer Steve Jobs stak miljoenen in het bedrijf en dankzij Adobe konden zijn Mac-gebruikers hun werk afdrukken zoals het er op het beeldscherm uitzag. Voor die tijd zag de opmaak er meer uit van een veredelde typemachine.

• 18 februari - Verkenner Perseverance geland op Mars

Eerste foto genomen door Perseverance
De onbemande Amerikaanse Marsrover Perseverance is veilig geland op de planeet Mars. Kort erna stuurde hij zijn eerste foto naar de aarde. Voor de landing schoot hij met een snelheid van ongeveer 20.000 kilometer per uur de ijle dampkring van Mars in. Zeven minuten later zakte hij, bungelend aan een parachute, met ongeveer 3 kilometer per uur het laatste stukje naar beneden. Met het verzamelen van bodemmonsters moet de rover helpen duidelijk te maken of op Mars ooit leven mogelijk is geweest.

• 29 januari - Nobelprijswinnaar Paul Crutzen overleden

Paul Crutzen
De Nederlandse scheikundige en Nobelprijswinnaar Paul Crutzen is op 87-jarige leeftijd overleden. Hij kreeg in 1985 de Nobelprijs voor Scheikunde toegekend voor zijn onderzoek naar de afbraak van de ozonlaag door cfk's en welke chemische processen daaraan ten grondslag liggen. Deze belangrijke prijs deelde hij met de Mexicaan Mario J. Molina en de Amerikaan Frank Sherwood Rowland, die zijn theorie bevestigden aan de hand van onderzoek naar cfk's. Het resultaat was dat vanaf de jaren 1980 het gebruik van cfk's wereldwijd werd verboden. Wikinieuws

• 6 januari - Nobellaureaat Martinus Veltman overleden

Martinus Veltman
De theoretisch natuurkundige Martinus J.G. Veltman is op 89-jarige leeftijd overleden. Samen met Gerard 't Hooft ontving hij in 1999 de Nobelprijs voor Natuurkunde voor het beschrijven van de wisselwerking tussen de zogenaamde zwakke kernkracht en de elektromagnetische kracht. Na zijn studie aan de Universiteit Utrecht voerde hij zijn promotieonderzoek deels uit aan het CERN in Genève en bij het SLAC en de Stanford-universiteit. Later was hij hoogleraar in Utrecht en van 1981 tot 1996 aan de Universiteit van Michigan. Wikinieuws

Wetenschaps- en technologienieuws van voorgaande jaren:
2004 - 2005 - 2006 - 2007 - 2008 - 2009 - 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020