Westerkwartier (gemeente)

Nederlandse gemeente in de provincie Groningen

Westerkwartier (Gronings: Westerketier) is een gemeente in de Nederlandse provincie Groningen die ontstaan is uit de gemeenten Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn. De gemeente, gelegen in de gelijknamige streek Westerkwartier, is ingesteld op 1 januari 2019 en is wat inwonertal betreft (63.031 op 1 januari 2019) de tweede gemeente van de provincie Groningen. Per 1 december 2019 is de bevolking doorgegroeid naar 63.359 inwoners volgens het CBS.

Westerkwartier
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Westerkwartier Wapen van de gemeente Westerkwartier
(Details)
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
COROP-gebied Overig-Groningen
Coördinaten 53°13'29,6"NB, 6°21'10,1"OL
Algemeen
Oppervlakte 368,87 km²
- land 362,69 km²
- water 6,18 km²
Inwoners (1 januari 2019) 63.031?
(174 inw./km²)
Bestuurscentrum Leek
Belangrijke verkeersaders N355 A7; Spoorlijn Harlingen - Nieuwe Schans
Politiek
Burgemeester (lijst) Ard van der Tuuk (PvdA)
Overig
Postcode(s) 9350, 9351, 9363, 9800, 9801, 9860, 9861
Netnummer(s) 0594
CBS-code 1969
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.westerkwartier (gemeente).nl
Topografische kaart
Topografische kaart van de gemeente Westerkwartier
Topografische kaart van de gemeente Westerkwartier
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Gemeentehuis van Westerkwartier in Zuidhorn is de vergaderlocatie van de raad
Gemeentehuis van Westerkwartier in Grootegast is de zetel van College van B. en W. en de directie

Verder is een deel van de gemeente Winsum, de voormalige gemeente Ezinge, ruwweg de streek Middag, met de volgende dorpen en gehuchten toegevoegd: Ezinge, Feerwerd, Garnwerd, Aduarderzijl, Allersma, Antum, Beswerd, Brillerij, Bolshuizen, Feerwerdermeeden, Hardeweer, Joeswerd, Krassum, Oostum, Schifpot, Het Schoor, Suttum en Wierumerschouw (gedeeltelijk). Op 1 januari 2017 had de voormalige gemeente Ezinge 1.572 inwoners (Bron CBS).

In het noorden van de gemeente ligt het nationaal landschap Middag-Humsterland. Dit gebied is één oudste cultuurlandschap van Noordwest-Europa. Het kenmerkt zich door het goed bewaard gebleven verkavelingspatroon en de vele wierden.

Koos Wiersma, tot 1 januari 2019 burgemeester van de eveneens heringedeelde gemeente De Marne, werd per 1 januari 2019 benoemd tot waarnemend burgemeester van deze fusiegemeente. Hij bleef dit tot de benoeming van burgemeester Ard van der Tuuk per 2 oktober 2019 en werd vervolgens waarnemer in de gemeente Appingedam.

NaamBewerken

De naam van de gemeente is gelijk aan de streek Westerkwartier. Bij de keuze van de naam zijn daarom weinig discussies gevoerd. De gemeenteraden hebben de naam in 2017 vastgesteld gelijktijdig met het herindelingsontwerp.

GeschiedenisBewerken

Het gebied dat de huidige gemeente Westerkwartier beslaat, bestond tot 1990 uit de gemeenten Ezinge, Oldehove, Grijpskerk, Zuidhorn, Aduard, Oldekerk, Grootegast, Marum en Leek. Acht hiervan werden in 1990 samengevoegd tot 4 gemeenten, Zuidhorn, Grootegast en de bestaande gemeenten Marum en Leek. Ezinge werd toen samengevoegd met Winsum. Op 1 januari 2019 ontstond de huidige gemeente Westerkwartier. Hiermee is de situatie van de oude landstreek van het Ommeland van Groningen als rechtsgebied weer op de kaart verschenen. Het enige verschil met het verleden is dat destijds ook de gemeente Hoogkerk bij het gebied hoorde. Die gemeente is echter in 1968 opgegaan in de gemeente Groningen.

KernenBewerken

De gemeente bestaat uit 41 dorpen (officiële woonkernen), waarvan de vijf grootste plaatsen Leek, Zuidhorn, Marum, Tolbert en Grootegast zijn.

Woonplaats (BAG) Inwoners 2019[1]
Aduard 2.035
Boerakker 820
Briltil 485
De Wilp 1.650
Den Ham 135
Den Horn 710
Doezum 1.215
Enumatil 325
Ezinge 690
Feerwerd 535
Garnwerd 345
Grijpskerk 2.955
Grootegast 3.295
Jonkersvaart 220
Kommerzijl 510
Kornhorn 495
Lauwerzijl 210
Leek 11.260
Lettelbert 160
Lucaswolde 195
Lutjegast 1.120
Marum 5.785
Midwolde 185
Niebert 740
Niehove 135
Niekerk 1.385
Niezijl 410
Noordhorn 1.370
Noordwijk 430
Nuis 680
Oldehove 1.670
Oldekerk 1.515
Oostwold 670
Opende 2.600
Pieterzijl 160
Saaksum 90
Sebaldeburen 585
Tolbert 4.455
Visvliet 290
Zevenhuizen 2.715
Zuidhorn 7.950

CBS Kerncijfers wijken en buurten 2019, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen[1]

BevolkingBewerken

Totaal: 62.765 inwoners (bron gemeente Westerkwartier)

  • Voormalige gemeente Leek 19.655 inwoners
  • Voormalige gemeente Zuidhorn 18.920 inwoners
  • Voormalige gemeente Grootegast 12.143 inwoners
  • Voormalige gemeente Marum 10.469
  • Voormalige gemeente Ezinge 1.578 inwoners

Loop van de bevolkingBewerken

De gemeente Westerkwartier behoort tot de snelst groeiende gemeenten van Noord-Nederland.

  • 1 januari 2019: 63.031 inwoners
  • 1 juli 2019: 63.178 inwoners
  • 1 december 2019 63.359 inwoners

(Bron: CBS Statline)

EconomieBewerken

De gemeente Westerkwartier heeft in 2019 ruim 23.991 arbeidsplaatsen en is daarmee de tweede economie in de provincie. Belangrijke sectoren in de gemeente zijn industrie, handel en landbouw. De belangrijkste bedrijventerreinen in de gemeente zijn te vinden in Leek, Marum, Grootegast, Grijpskerk en Noordhorn.

Ontwikkeling aantal banenBewerken

  • 2015 - 22.330
  • 2016 - 22.011
  • 2017 - 22.624
  • 2018 - 23.292
  • 2019 - 23.991

Bron: www.destaatvangroningen.nl (2015 tot en met 2017 opgetelde cijfers vier voormalige gemeenten)

GemeenteraadBewerken

GemeenteraadBewerken

Zetelverdeling 2018
6
6
5
5
4
3
2
1
1
De 33 zetels zijn als volgt verdeeld:

Op 21 november 2018 vonden de gemeenteraadsverkiezingen voor de raadsperiode 2019-2022 plaats. De 33 zetels werden als volgt verdeeld:

  1. Partij voor Veiligheid en Zorg (VZ Westerkwartier): 6 zetels
  2. ChristenUnie: 6 zetels
  3. CDA: 5 zetels
  4. GroenLinks: 5 zetels
  5. PvdA: 4 zetels
  6. VVD: 3 zetels
  7. Sterk Westerkwartier: 2 zetels
  8. D66: 1 zetel
  9. 50Plus: 1 zetel

College van B&WBewerken

Het college van B&W bestaat sinds 2019 uit:

  • Ard van der Tuuk (PvdA): burgemeester (sinds 2 oktober 2019)
  • Geertje Dijkstra-Jacobi (VZ Westerkwartier): wethouder Ruimtelijke Ordening, Volkshuisvesting, Openbare ruimte, Infrastructuur en verkeer
  • Bert Nederveen (Christenunie): wethouder Financiën, Grondbeleid, Werk en Inkomen, WMO, Welzijn, Ouderen, Dierenwelzijn, Plattelandsbeleid en Landbouw
  • Hielke Westra (CDA): wethouder Omgevingsvisie, Duurzaamheid, Energietransitie, Milieu, Gaswinning en Aardbevingen. Innovatie, Vastgoed, Kunst en Cultuur
  • Elly Pastoor (PvdA): wethouder Economie, Duurzaamheid, Voedsel, Arbeidsmarkt, Onderwijs, Jeugd, Sport, Gezondheid, Recreatie en Toerisme

Aangrenzende gemeentenBewerken

   Aangrenzende gemeenten   
 Noardeast-Fryslân   Het Hogeland    
 Achtkarspelen     Groningen 
 Smallingerland   Opsterland   Noordenveld 

Zie ookBewerken