Grootegast (plaats)

plaats in Groningen, Nederland

Grootegast (Gronings: Grodegast, Fries: Gruttegast) is een dorp in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen in Nederland. Het dorp was tot 2018 de hoofdplaats van de de gelijknamige gemeente Grootegast. Het dorp heeft 3.340 inwoners (1 januari 2020).[1]

Grootegast
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Grootegast (Groningen)
Grootegast
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Westerkwartier Westerkwartier
Coördinaten 53° 13′ NB, 6° 16′ OL
Algemeen
Inwoners (2020) 3.340[1]
Overig
Woonplaatscode 2175
Detailkaart
Locatie in de gelijknamige gemeente
Locatie in de gelijknamige gemeente
Portaal  Portaalicoon   Nederland

GeschiedenisBewerken

Het dorp ('als Majorgast') is rond het jaar 1000 ontstaan en werd vanaf 1400 geprofileerd als tegenhanger van Lutjegast. Het dorp bevat een 17e-eeuwse kerk, het zogenaamde Witte Kerkje. Deze werd in 1829 gerestaureerd.[2]

Het dialectBewerken

Het Grootegaster dialect, het Westerkwartiers, is duidelijk een grensgeval. Taalkundig zijn de invloeden van drie provincies merkbaar: het dialect is een variant van het Gronings, maar qua verstaanbaarheid lijkt het meer op het Drents; het accent en de grammatica klinken echter nogal Fries en dat is verklaarbaar uit het feit dat 100 jaar geleden nagenoeg heel Lutjegast nog Fries sprak. Grootegast is een grensdorp en dat is ook nu nog te merken aan het aantal dorpsbewoners van Friese afkomst en de vele zakelijke en sociale contacten met Friesland.

IndustrieBewerken

Grootegast heeft relatief veel industriële activiteit gehad voor zijn dorpsgrootte. Van 1964 t/m 1997 werd LEGO via het bedrijf LEGO Nederland bv gedistribueerd over geheel Nederland. Sinds 2015 is in dit pand een museum over LEGO, het LEGiO-museum, gevestigd. In 2017 werd ook het Victorie Museum 1940-1945 in hetzelfde pand gevestigd, even als De Museumdrukkerij. Gezamenlijk opereren de drie musea onder de naam Museumplein Grootegast. Daarnaast is op dit industrieterrein ook een verpakkingsfabrikant gevestigd, ooit bekend als 'FormPlastics' en tegenwoordig bekend als 'LPF', [3] een onderdeel van de Clondalkin Group.

GeborenBewerken

Zie ookBewerken

LiteratuurBewerken

  • Geert Feringa & Frans E. Banga (2002), Grootegast: door de jaren heen. Groningen: Banga Book Productions. ISBN 9076840105

Externe linkBewerken