Grootegast (plaats)

plaats in Groningen, Nederland

Grootegast (Gronings: Grodegast, Fries: Gruttegast) is een dorp in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen in Nederland. Het dorp was tot 2018 de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente Grootegast. Het dorp heeft 3.350 inwoners (1 januari 2021).[1]

Grootegast
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Grootegast (Groningen)
Grootegast
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Westerkwartier Westerkwartier
Coördinaten 53° 13′ NB, 6° 16′ OL
Algemeen
Inwoners
(2021-01-01)
3.350[1]
Overig
Postcode 9861
Netnummer 0594
Woonplaatscode 2175
Belangrijke verkeersaders N980
Foto's
Hervormde kerk van Grootegast
Hervormde kerk van Grootegast
Portaal  Portaalicoon   Nederland

GeschiedenisBewerken

Het dorp ('als Majorgast') is rond het jaar 1000 ontstaan en werd vanaf 1400 geprofileerd als tegenhanger van Lutjegast. Het dorp bevat een 17e-eeuwse kerk, het zogenaamde Witte Kerkje. Dit kerkje werd in 1829 gerestaureerd.[2]

Het dialectBewerken

Het Grootegaster dialect, het Westerkwartiers, is duidelijk een grensgeval. Taalkundig zijn de invloeden van drie provincies merkbaar: het dialect is een variant van het Gronings, maar qua verstaanbaarheid lijkt het meer op het Drents; het accent en de grammatica klinken echter nogal Fries en dat is verklaarbaar uit het feit dat 100 jaar geleden nagenoeg heel Lutjegast nog Fries sprak. Grootegast is een grensdorp en dat is ook nu nog te merken aan het aantal dorpsbewoners van Friese afkomst en de vele zakelijke en sociale contacten met Friesland.

IndustrieBewerken

Grootegast heeft relatief veel industriële activiteit gehad voor zijn dorpsgrootte. Van 1964 t/m 1997 werd LEGO via het bedrijf LEGO Nederland bv gedistribueerd over geheel Nederland. Sinds 2015 is in dit pand een museum over LEGO, het LEGiO-museum, gevestigd. In 2017 werd ook het Victory Museum in het pand gevestigd, evenals De Museumdrukkerij. Gezamenlijk opereren de drie musea onder de naam Museumplein Grootegast. Daarnaast is een industrieterrein waar diverse bedrijven zijn gehuisvest.

Openbaar vervoerBewerken

Grootegast wordt bediend door de vervoersmaatschappijen Qbuzz en Arriva.

  • Lijn 39 (Qbuzz): Groningen • SlaperstilAduardZuidhorn • Faan • Niekerk • Oldekerk • Sebaldeburen • Grootegast • Doezum * Kornhorn • Opende • Surhuisterveen vv[3]
  • Lijn 101 (Arriva, buurtbus): KootstertilleTwijzelBuitenpost • Blauwverlaat • Gerkesklooster • Stroobos • Eibersburen • Lutejgast • Grootegast vv[4]
  • Lijn 133 (Qbuzz): Groningen • HoogkerkBoerakker • Oldekerk • Sebaldeburen • Grootegast • Doezum • Kornhorn • Opende • Surhuisterveen vv[5]
  • Lijn 139 (Qbuzz): Groningen • Hoogkerk • De PoffertEnumatil • Zuidhorn • Faan • Niekerk • Oldekerk • Sebaldeburen • Grootegast • Doezum • Kornhorn • Opende • Surhuisterveen vv[6]

GeborenBewerken

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken

Zie de categorie Grootegast van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.