Hoofdmenu openen

Sint Maartenspoort (Maastricht, buurt)

wijk in Maastricht, Nederland

Sint Maartenspoort is een woonwijk in de Nederlandse stad Maastricht. Het is een van de 44 officiële buurten binnen de gemeente Maastricht en tevens een van de zeven centrumbuurten.

Sint Maartenspoort
Buurt van Maastricht
Map - NL - Maastricht - Wijk 00 Centrum - Buurt 05 Sint Maartenspoort.svg
Kerngegevens
Gemeente Maastricht
Wijk Centrum
Coördinaten 50°51'29"NB, 5°42'22"OL
Oppervlakte 45 ha.  
- water 8 ha.  
Inwoners (2017) 1.615[1]
Overig
Postcode(s) 6221
Buurtnummer 09350001

Inhoud

LiggingBewerken

 
Franciscus Romanusweg en spoorbrug

Sint Maartenspoort ligt ingeklemd tussen de rivier de Maas in het westen en het spoorwegemplacement in het oosten. Aan de noordkant vormt de oostelijke oprit naar de Noorderbrug de uiterste grens, in het zuiden is dat de oprit naar de Wilhelminabrug en de Sint Maartenslaan. Wyck, Wyckerpoort en Limmel zijn aangrenzende buurten. De oostelijke grens behoeft enige precisering: deze loopt precies in het midden van het spoorwegemplacement. Ter hoogte van de splitsing van het emplacement in de lijnen Maastricht-Venlo en Maastricht-Hasselt loopt de grens tussen Sint Maartenspoort en Wyckerpoort recht omhoog om aan te sluiten bij het kruispunt Franciscus Romanusweg-Viaductweg.[2]

Sint Maartenspoort bestaat uit vier delen:

  • de woonbuurten Sterrepleinbuurt en Roed Dörrep (ten zuiden van de Sint Antoniuslaan)
  • het Tuindorp Sint Maartenspoort (ten noorden van de Sint Antoniuslaan)
  • het noordelijk deel, spoorwegemplacement en detailhandelslocatie (ten noorden van Antonius Bieleveldstraat)
  • de westelijk van de Franciscus Romanusweg gelegen strook: de Griend

Geschiedenis en naamgevingBewerken

 
Sterreplein met vm. gereformeerde kerk

De naam verwijst naar de Sint-Maartenspoort, de van oorsprong middeleeuwse stadspoort die iets ten noorden van de Sint-Martinuskerk stond.

Hoewel Sint Maartenspoort tegenwoordig bij het centrum gerekend wordt, hoorde het niet tot het historische grondgebied van de stad Maastricht. De stadsmuur van Wyck volgde het tracé van de huidige Sint-Maartenslaan. Wel is de Sterrepleinbuurt gebouwd op de gesloopte buitenwerken van Wyck, maar daarvan is in dit deel van de stad niets bewaard gebleven. Alleen de straatnamen Turennestraat en Hertellplein herinneren nog aan het militaire verleden van dit gebied.

Vrijwel heel Sint Maartenspoort is gebouwd tussen 1910 en 1925. De Sterrepleinbuurt was een protestantse enclave in katholiek Maastricht, met een gereformeerde kerk, een school en een verenigingsgebouw. In het Roed Dörrep en het Tuindorp Sint Maartenspoort werden de meeste woningen gebouwd door de van oorsprong socialistische woningbouwvereniging Beter Wonen. Bij een vergissingsbombardement door de Amerikaanse luchtmacht in 1944 werd een deel van het Roed Dörrep verwoest en kwamen hier en elders in de stad ruim 100 mensen om het leven. Een monument op het Schildersplein herinnert eraan.

De Griend ontstond pas eind 19e eeuw nadat het westelijk deel van het Sint-Antoniuseiland was afgegraven en de daarbij vrijgekomen aarde was gebruikt om de oostelijke Maas-arm te dempen. Na de Tweede Wereldoorlog werd een helihaven aangelegd, die in de jaren 1970 plaats moest maken voor de Eurohal, de voorloper van het MECC. Na de sloop van de Eurohal werd er tussen 1996 en 1999 het Griendpark met een ondergrondse parkeergarage aangelegd.

VoorzieningenBewerken

 
Platte Zaol

Aan de noordzijde van de Tuinwijk Sint Maartenspoort ligt een winkelcentrum met een supermarkt en enkele winkels met een bovenstedelijke functie.

De Euroscoopbioscoop en de Platte Zaol (Maastricht Music Hall) bevinden zich beide in Sint Maartenspoort. In het eerdergenoemde Griendpark bevinden zich onder andere een skatebaan, een jeu de boulesbaan en een voetbal- en basketbalkooi (SPOT).

Sint Maartenspoort is goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Het Station Maastricht ligt vlakbij en een groot aantal bussen hebben een halte in de Sint Maartenslaan. Door de nabijheid van de binnenstad is de parkeerdruk groot. Onder het Griendpark bevindt zich een grote parkeergarage.

Architectuur en stedenbouwBewerken

In de buurt liggen een aantal opmerkelijke gebouwen en ensembles. Aan de Sint Maartenslaan ligt de voormalige Ambachtschool in Hollandse Neorenaissancestijl uit 1911. De woningbouwcomplexen van de vereniging "Beter Wonen" in het Roed Dörrep en het tuindorp van Sint Maartenspoort werden begin jaren 1920 ontworpen door het Amsterdamse architectenbureau Gulden & Geldmaker. Ze tonen de kenmerken van de Amsterdamse School. Een belangrijk monument van het Nieuwe Bouwen is het seinhuis uit 1932 van Sybold van Ravesteyn op het spoorwegemplacement, een rijksmonument.

Tussen het Sterreplein en de Griend ligt een kleine protestantse wijk rondom de Sterrepleinkerk. De kerk zelf is weinig opvallend. Het vlakbij gelegen protestants tehuis, met ontspanningsruimten en een toneelzaal, is in 1931 gebouwd in zakelijk expressionistische stijl, naar een ontwerp van Alphons Boosten. De Suringarschool is iets ouder en geïnspireerd op de stijl van de Amsterdamse School.

Meer recente bouwwerken zijn te vinden langs de oprit naar de Wilhelminabrug: de voormalige Minerva bioscoop, de Maasresidentie van Jan Dautzenberg en de Platte Zaol (deels onder de brug).

Externe linkBewerken