Hoofdmenu openen

Randwyck

wijk van Maastricht, Nederland

Randwyck is een moderne woonwijk en bedrijventerrein in het zuidoosten van de Nederlandse stad Maastricht. Het is tevens een van de 44 officiële buurten binnen de gemeente Maastricht.

Randwyck
Buurt van Maastricht
Map - NL - Maastricht - Wijk 06 Buitenwijk Zuidoost - Buurt 00 Randwyck.svg
Kerngegevens
Gemeente Maastricht
Wijk Zuidoost
Coördinaten 50°50'14"NB, 5°43'5"OL
Oppervlakte 278 ha.  
- water 8 ha.  
Inwoners (2017) 2.005[1]
Overig
Postcode(s) 6229
Buurtnummer 09350600

Inhoud

LiggingBewerken

 
Zicht op AZM en universiteitsgebouwen vanaf de Sint-Pietersberg
 
Zuidzijde Campus Randwyck
 
Zicht op station Maastricht Randwyck en kantoren vanaf Heer
 
Expositiehal MECC

Randwyck wordt in het westen begrensd door de rivier de Maas en de buurt Heugem, in het noorden door Céramique (deel van Wyck) en Heugemerveld, in het oosten door Heer en De Heeg en in het zuiden door de gemeente Eijsden-Margraten.[2]

GeschiedenisBewerken

Randwyck ontleent zijn naam aan het bastion Randwyck. Deze fortificatie lag op een eiland in de Maas, op de plek waar in 1986 het Limburgs Gouvernement werd gebouwd. Het gebied behoorde oorspronkelijk bij de gemeenten Heer en Gronsveld. Het Heerder deel werd al in 1920 door Maastricht geannexeerd; het zuidelijk deel volgde in 1970.

Het gebied Randwyck was aanvankelijk gereserveerd voor de uitbouw van de Universiteit Maastricht, maar aangezien de meeste universitaire instellingen hun huisvesting in de Maastrichtse binnenstad kozen, kreeg het gebied een bredere bestemming met onder anderen woningen en kantoren. De eerste kantoorgebouwen in Randwyck dateren van eind jaren 1970. In de jaren 80 en 90 werden de grote gebouwencomplexen van Gouvernement, MECC en Academisch Ziekenhuis Maastricht toegevoegd, evenals een kleine woonwijk.

Economisch belangBewerken

In Randwyck zijn enkele grote werkgevers gevestigd, waarvan het Maastricht UMC+ met 5800 werknemers verreweg de grootste is. Dit Maastrichts Universitair Medisch Centrum Plus is sinds 2008 de benaming van het Academisch Ziekenhuis Maastricht en de medische faculteit van de Universiteit Maastricht. Andere grote werkgevers zijn: Vodafone (2500 banen, deels in Céramique), MECC (700 banen), Mercedes-Benz (600 banen), WML (400 banen) en Medtronic (225 banen).

In 2009 werden plannen gepresenteerd voor een grote biomedische campus (Life & Science Campus Maastricht), die 2500 extra banen zou kunnen opleveren.[3] De hoop was dat Randwyck zich in de toekomst zou ontwikkelen tot een gebied met ongeveer 20.000 arbeidsplaatsen in de kennisintensieve sector en de zakelijke dienstverlening.

VoorzieningenBewerken

Randwyck kent een aantal voorzieningen die van regionaal en landelijk belang zijn, zoals het congrescentrum MECC, het academisch ziekenhuis, de faculteiten life sciences en psychology van de Universiteit Maastricht, en het Provinciehuis.

Door het geringe inwonertal zijn in Randwyck relatief weinig lokale voorzieningen. Voor winkels, kerken, buurthuizen en sportverenigingen zijn de bewoners aangewezen op voorzieningen in de aangrenzende buurten Céramique, Heugem en De Heeg.

Het gebied is per openbaar vervoer goed bereikbaar. Er rijden diverse stads- en streekbussen van en naar Randwyck. Aan de rand van de buurt ligt het NS-station Maastricht Randwyck.

Architectuur en stedenbouwBewerken

In 1977 wordt een doelstellingennota voor Randwyck vastgesteld. De centrumfuncties zijn vooral in het noordelijke deel van Randwyck geconcentreerd. De stedenbouwkundige uitwerking van Randwyck-Noord is geïnspireerd op het plan van Louvain-la-Neuve, de Franstalige campus van de Katholieke Universiteit Leuven, die in het begin van de jaren zeventig tussen Leuven en Brussel is aangelegd. De uitwerking van het plan werd opgedragen aan de Maastrichtse architect Gerard Snelder, tezamen met de architecten Sigmond en Van Wunnik.

In het begin van de jaren 80 stagneerde de verdere ontwikkeling van het gebied en zijn concessies gedaan, waardoor de samenhang is vertroebeld. Grote beeldbepalende projecten als het Gouvernement (1985), MECC en het Academisch Ziekenhuis Maastricht (1992) zijn niet ideaal gepositioneerd en de verkeers- en ontsluitingsstructuren zijn soms onlogisch gepland.[4] Het resultaat is een tamelijk chaotische stedelijke structuur.

In 1988 kreeg de Keulse architect Oswald Ungers de opdracht een nieuwe totaalvisie voor het gebied te ontwikkelen. In samenwerking met J. von Brandt ontwikkelde hij een overallplan waarin de verscheidenheid in functie, schaal en vormgeving geaccepteerd wordt. Het plan was om verschillende invloedssferen in dit stadsdeel te creëren, als een stad in de stad. Daarbij zouden de heringerichte openbare ruimte en groenstructuren duidelijkheid en samenhang in het gebied brengen.

Met het plan Campus Maastricht van de Spaanse architect Santiago Calatrava hoopten woningbouwvereniging Servatius en de Universiteit Maastricht de architectonische beleving van het gebied te verbeteren. Dit project moest in 2009 wegens financieel wanbeleid worden stopgezet. De fundering en ondergrondse infrastructuur waren toen al aangelegd.

Een aparte positie binnen Randwyck neemt het langs de A2 gelegen gebied De Karosseer in, een groot woonwagenkamp annex bedrijvencomplex. Het gebied werd vanaf 2003 gesaneerd en het aantal woonwagens is inmiddels drastisch verkleind.

Kunst in de openbare ruimteBewerken

In de tuin van het Gouvernement staat langs de Maas het betonnen Old Hickorymonument (Appie Drielsma, 1994). Aan de andere kant van het gebouw, bij de entree aan de Limburglaan, staat een fontein met een bronzen sculptuur (Wil Snelder, 1985). Aan de overkant van de straat siert een fotocollage van Roy Villevoye uit 1999 het gebouw van de Waterleidingmaatschappij Limburg. Voor de entree van het congrescentrum MECC staan vijf verticale, bronzen elementen van Piet Killaars uit 1988. In de vijver vóór het academisch ziekenhuis staat het monument voor de Maastrichtse Nobelprijswinnaar Peter Debye, genaamd Dipoolmoment (Felix van de Beek, 1998). Aan het Endepolsdomein staat een bronzen sculptuur met meerdere figuren getiteld Towards man's full life (kunstenaar onbekend, 1992).

Externe linkBewerken