Hoofdmenu openen

Regionaal Historisch Centrum Limburg

Het Regionaal Historisch Centrum Limburg (RHCL) in Maastricht verzamelt, beheert en presenteert archieven en collecties van (overheids)instellingen en particulieren in de Nederlandse provincie Limburg. Het is een van de Regionale Historische Centra in Nederland.

Regionaal Historisch Centrum Limburg (RHCL)
Nieuwbouw RHCL en Oude Minderbroederskerk
Nieuwbouw RHCL en Oude Minderbroederskerk
Opgericht 1881 (fusie: 2005)
Locatie Maastricht
Type Regionaal Historisch Centrum
Collectie
Aantal 24 km archief
Personen
Directeur Lita Wiggers
Overig
Toegang publiek
Interieur Oude Minderbroederskerk met studieplekken
Interieur Oude Minderbroederskerk met studieplekken
http://www.rhcl.nl
Portaal  Portaalicoon   Mens & maatschappij

Het RHCL is gehuisvest in het voormalige kloostercomplex van de Minderbroeders aan de Sint Pieterstraat in het Maastrichtse Jekerkwartier. Het complex omvat behalve het monumentale Oude Minderbroedersklooster enkele nieuwbouwvleugels. De op het terrein gelegen commandantswoning van de Sint-Pieterskazerne huisvest het aan het RHCL gelieerde Sociaal Historisch Centrum voor Limburg (SHCL).

OntstaanBewerken

Het Rijksarchief in Limburg nam al in 1881 zijn intrek in de Oude Minderbroederskerk. Toen waren de restauratie- en verbouwingswerkzaamheden van de kerk - die tot die tijd in gebruik was geweest als opslagplaats van het garnizoen - zover gevorderd dat een gedeelte ervan in gebruik kon worden genomen. In die tijd moest de kerk nog met kolenkachels verwarmd worden - in verband met de brandveiligheid in een depot vol papier een verre van ideale situatie, die tot in de dertiger jaren van de twintigste eeuw zou duren.[1] In 1884 verhuisden ook het stadsarchief en de stadsbibliotheek naar de Sint Pieterstraat.

 
Gedenksteen rijksarchivaris G. Panhuysen, 1934-68

In 1919 kwam de nieuwe Tapijnkazerne in Maastricht gereed. Daarmee kwam de Pieterskazerne - gehuisvest in het voormalige klooster van de Minderbroeders, grenzend aan de Oude Minderbroederskerk - leeg te staan. Maar het zou (onder andere door bezuinigingen in de crisisjaren) tot 1939 duren voordat een verbouwing van het voormalige klooster kon beginnen. De werkzaamheden waren eind 1941 voltooid. Restauratie van de commandantswoning werd uitgesteld.[2] In de periode 1987 tot 1996 volgde wederom een reeks ingrijpende verbouwingen. Op 8 november 1996 werd het geheel verbouwde Rijksarchief in Limburg geopend door Prins Willem-Alexander.[3]

Het Regionaal Historisch Centrum Limburg is ontstaan na een fusie van het Rijksarchief in Limburg en het Gemeentearchief Maastricht in 2005. Sinds 2012 heeft het RHCL ook de archieven van de provincie Limburg in beheer.

Het RHCL beheert bovendien de archieven van de gemeenten Eijsden-Margraten en Valkenburg aan de Geul.

CollectiesBewerken

Het RHCL beheert 24 kilometer archief. Dat zijn allereerst de archieven van de rijksinstellingen in de provincie Limburg, de archieven van de provincie zelf, en die van de aangesloten gemeenten. Bovendien beheert het Regionaal Historisch Centrum Limburg een groot aantal particuliere archieven: van kerkgenootschappen, verenigingen, stichtingen, bedrijven en personen.

 
Deel van het Kruisherenarchief, in 2015 gedigitaliseerd in het kader van het project Metamorfoze

Die 24 kilometer archief zijn opgeslagen in de ondergrondse archiefdepots die in 1994 zijn aangelegd. Direct naast de Oude Minderbroederskerk zijn tot een diepte van 10 meter drie lagen depot gebouwd. De onderste depots liggen daarmee op een dieper niveau dan de bedding van de Jeker, die er boven langs stroomt. De capaciteit van de depots is 25,3 km. Er moet dus anno 2015 alweer worden nagedacht over nieuwe oplossingen voor de (nabije) toekomst.[4]

 
Overzicht 'schatkamer' met oudste en meest bijzondere objecten

Onder de bijzondere stukken bevinden zich:[5]

Partner: het Sociaal Historisch Centrum voor LimburgBewerken

In de voormalige commandantswoning van de Sint-Pieterskazerne, onderdeel van het Minderbroederscomplex, is ook het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg (SHCL) gehuisvest. Het SHCL is een studie- en documentatiecentrum voor de geschiedenis van Nederlands Limburg. Het SHCL afficheert zichzelf als een kenniscentrum voor regionale geschiedbeoefening, waar wetenschappelijk onderzoek wordt verricht, een bibliotheek wordt beheerd, en archieven en documentatiemateriaal worden verzameld. Daarbij specialiseert het SHCL zich in de sociaal-economische en sociaal-culturele geschiedenis van Limburg in de 19e en 20e eeuw.[7]