Hoofdmenu openen
Protestantisme

Titelpagina Statenvertaling

in Nederland

..Stromingen
Canon van Zeeland, venster 21 Willem Teellinck en de Nadere Reformatie, 1608

De Nadere Reformatie is een stroming in de Nederlandse Gereformeerde Kerk van de 17e en 18e eeuw. Deze stroming kan als een voorloper van de bevindelijk gereformeerden worden gezien.

De Nadere Reformatie legde sterk de nadruk op de doorwerking van de Bijbelse boodschap op alle facetten van het dagelijks leven. De Reformatie van Maarten Luther en Johannes Calvijn was een breuk met de Rooms-Katholieke Kerk en de rooms-katholieke theologie. De Reformatoren hadden hun handen vol om de rechtzinnige christelijke leer volgens de Bijbel uit te leggen. Een voorbeeld hiervan is de Institutie van Calvijn. Dit belangrijke boek uit de tijd van de reformatie leidde tot diverse gereformeerde belijdenisgeschriften door heel Europa.

Nadat de zuivere leer ingang had gevonden in een aantal Europese landen en ook in sterke mate in Nederland, werd de Gereformeerde Kerk de bevoorrechte kerk in Nederland. Een bevoorrechte maatschappelijke positie kon men alleen verkrijgen door lidmaatschap van de gereformeerde kerk. Dit leidde ertoe dat er veel uiterlijke rechtzinnigheid was. De Nadere Reformatie richtte zich daarom naast de leer ook op het leven, de concrete levenswandel. De Nadere Reformatie beoogde een doorwerking van de Bijbelse beginselen in gezin, samenleving, kerk, politiek en staat. De predikers en de theologen van de Nadere Reformatie riepen op tot boete en berouw.

Toen de Nederlands Hervormde Kerk tijdens de 18de eeuw door de Verlichting overmand werd, bleven de geschriften van de oudvaders door middel van de zogenaamde conventikels, (bijeenkomsten waarin in de gesproken werd over de beleving van het geloof) in de belangstelling. In de loop van de 19de eeuw voltrok zich de Afscheiding van 1834. Hierbij sloten zich gelovigen aan die betrokken waren bij de conventikels of gezelschappen.

Als stichter van de Nadere Reformatie wordt wel gewezen naar de Middelburgse predikant Willem Teellinck, die in 1608 zijn reformatiegeschrift Philopatris opdroeg aan de Staten-Generaal. Bekende vertegenwoordigers van de Nadere Reformatie waren de Utrechtse hoogleraar Gisbertus Voetius, de Rotterdamse predikant Wilhelmus à Brakel en de Utrechtse predikant en dichter Jodocus van Lodenstein.

Ook in Engeland en Duitsland zijn in de 17e en 18e eeuw vergelijkbare vroomheidsbewegingen aan te wijzen. In Engeland worden ze Puriteinen genoemd. In Duitsland noemde men hen Piëtisten.[1]

Lijst van voornaamste vertegenwoordigers op volgorde van geboortejaarBewerken

Externe linksBewerken