Hoofdmenu openen

NS 2100 (stoomlocomotief)

stoomlocomotief
(Doorverwezen vanaf NS 2100)

De serie NS 2100 was een serie sneltreinstoomlocomotieven van de Nederlandse Spoorwegen (NS) en diens voorganger Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM).

NS 2100
NS-loc 2104 in het Nederlands Spoorwegmuseum te Utrecht.
NS-loc 2104 in het Nederlands Spoorwegmuseum te Utrecht.
Aantal 35
Nummering HSM: 501-535
NS: 2101-2135
Fabrikant Berliner Maschinenbau, Werkspoor
In dienst 1914-1920
Uit dienst 1954
Asindeling 2'B
Spoorwijdte 1435 mm
Massa locomotief 61 ton
Massa tender 44 ton
Aslast 17 ton
Diameter drijfwielen 2100 mm
Diameter loopwielen 990 mm
Diameter tenderwielen 1105 mm
Lengte over buffers 17.845 mm
Hoogte 4370 mm
Maximumsnelheid 110 km/u
Vuurkist 12 m2
Vlampijpen 107 m2
Oververhitter 35 m2
Roosteroppervlak 2,4 m2
Maximum stoomspanning 12,4 kg/cm2
Aantal cilinders 2
Diameter x slaglengte cilinders 530 x 660 mm
Stoomverdeling Walschaerts
Waterinhoud 19 m3
Brandstofvoorraad 6 ton kolen
Trekkracht 7660 kg
Soortmerk HSM: PV2
NS: PO2
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De locomotieven hebben de asindeling 2'B. De serie 501 - 535 werd door HSM-ingenieur W. Hupkes ontworpen voor het trekken van de steeds zwaarder wordende personen- en sneltreinen. Omdat de SS overgegaan was naar sterkere 2'C-machines (zoals de serie SS 700) kon de HSM daarbij niet achterblijven. Hoewel er een HSM ontwerp bekend is voor een 2'C machine, is uiteindelijk gekozen voor een 2'B locomotief. Dit was echter niet in verband met de beperkte lengte van de draaischijven, zoals ten onrechte vaak gedacht wordt. Alle draaischijven waar de HSM over beschikten waren groot genoeg voor 2'C locomotieven. Wel kreeg de machine de maximale toelaatbare aslast van 17 ton en de grootste drijfwielen van Nederland (2100 mm), waardoor ze bij uitstek geschikt waren voor sneltreinen. Door het rammelende geluid van de koppelstangen hadden ze bij het personeel de bijnaam "Blikken Tinus". De locomotieven werden gebouwd door de Berliner Maschinenbau (voorheen Schwartzkopff) in Berlijn en Werkspoor in Amsterdam.

HSM nummers NS nummers Aflevering Fabrikant Bijzonderheden
501-505 2101-2105 1914 Berliner Maschinenbau
516-519 2116-2119 1916 Werkspoor
520-525 2120-2125 1917 Werkspoor
526-530 2126-2130 1919 Werkspoor Met tenderbak in scheepsvorm.
506-515 2106-2115 1920 Berliner Maschinenbau Met tenderbak in scheepsvorm.
531-535 2131-2135 1920 Werkspoor Met tenderbak in scheepsvorm.

Bij de samenvoeging van het materieelpark van de HSM en de SS in 1921 kregen de locomotieven van deze serie de NS-nummers 2101 - 2135. Locomotief 2104, ex HSM 504 in 1914 door de Berliner Maschinenbau gebouwd, werd in 1954 als laatste uit deze serie afgevoerd en bleef voor het Nederlands Spoorwegmuseum behouden.

Nederlandse stoomlocomotieven
HSM:Breedspoor: Snelheid - Hoop · Arend - Leeuw · Amstel · Vulkanus · Komeet - Urania · Orion - Sirius · Salamander - Phoenix · Pegasus - Holland · Leiden · Castor - Maas
Normaalspoor: 1-15 · 16-25 · 26-30 · 31-34 · 35 · 36-39 · 40-41 · 42 · 43-60 · 61-62 · 63-70 · 71-73 · 74-82 · 83-88 · 89-98 · 99-100 · 101-115 · 116-125 · 126-135 · 136-143 · 144-148 · 149-153 · 154-159 · 160-183 · 184-189 · 190-193 · 194-203 · 296-299 · 300 · 301-305 · 306-308 · 309-310 · 311-313 · 314-316 · 317-323 · 324-338 · 339-341 · 342-349 · 350-408 · 421-460 · 501-535 · 601-647 · 671-685 · 701-755 · 771-776 · 801-812 · (821-840) · 901-931 · 1001-1004 · 1005-1048 · 1051-1060 · 1061-1063 · 1101-1104
HZSM:1-4
L.M.:1-2 · 3-5 · 6 · 7-10 · SS 95-96
LTM:21-35
NBDS:1-5 · 6-7 · 8-10 · 11 · 12-17 · 24 · 25-26 · 30-36 · 118-119
NCS:1 · 1-12 · 13-15 · 16-20 · 21-30 · 31-39 · 41-50 · 61-65 · 71-78 · 81-89 · 90-91
NFLS:1-10
NRS:Breedspoor: 1-8 · 9-10 · 11-16 · 17-22
Normaalspoor: 1-36 · 31-36 · 37-42 · 43-48 · 49 · 50-57 · 58 · 59-62 · 71-77 · 81-95 · 101-109 · 178-183 · 284-287 · 388-392
NZOS:1-8
SMWF:1-3
SS:1-4 · 1-5 · 5-8 · 9-16 · 17-20 · 17-20 · 21-78 · 79-84 · 81-85 · 85-88 · 89-90 · 91 · 91-99 · 92-94 · 92-94 · 95-96 · 101-150 · 131-140 · 151-161 · 161-205 · 206-211 · 212 · 215-220 · 221-235 · 251-254 · 255-260 · 261-266 · 267-274 · 275-279 · 281-283 · 301-479 · 401-402 · 481-490 · 500-516 · 517-527 · 531-545 · 561 · 571-579 · 580-581 · 601-612 · 615 · 621-632 · (636-640) · 651-680 · 685-778 · 701 · 785-799 · 801-935 · 971-978 · 981-988 · 995-999 · 1003-1029 · 1032-1035 · 1038-1041 · 1043-1047 · 1050-1062 · 1058 · 1071-1077 · 1081-1094 · 1101-1109 · 1101-1140 · 1178-1180 · 1201-1240 · 1285-1287 · 1301-1304
NS:501 · 601-606 · 701-775 · 801-826 · 901-950 · 1001-1029 · 1101-1127 · 1201-1203 · 1301-1479 · 1308-1433 · 1501-1510 · 1601-1659 · 1701-1835 · 1901-1940 · 2001-2005 · 2101-2135 · 2701-2703 · 2801-2805 · 2901-2946 · 3001-3006 · 3001-3005 · 3101-3126 · 3201-3247 · 3301-3315 · 3401-3420 · 3501-3508 · 3501-3522 · 3601-3608 · 3701-3820 · 3851-3855 · 3901-3932 · 4001-4015 · 4051 · 4101-4120 · 4101-4149 · 4201-4211 · 4251-4254 · 4301-4349 · 4301-4537 · 4501-4504 · 4551 · 4601-4620 · 4651 · 4651-4679 · 4701-4735 · 4751 · 4801-4824 · 4901-4906 · 5001-5006 · 5001-5103 · 5101-5102 · 5201-5203 · 5301-5310 · 5401-5405 · 5501-5555 · 5601-5605 · 5601-5608 · 5701-5706 · 5801-5812 · 5901-5910 · 5951 · 6001-6026 · 6101-6110 · 6201-6240 · 6301-6322 · 6401 · 6501-6512 · 6601-6603 · 6701-6741 · 6801-6817 · 6901-6911 · 7001-7010 · 7101-7125 · 7201-7209 · 7301-7302 · 7401-7404 · 7501 · 7601-7603 · 7701-7744 · 7801-7805 · 7851-7852 · 8001 · 8101-8130 · 8201-8232 · 8301 · 8401-8409 · 8501-8515 · 8601-8612 · 8701-8740 · 8801-8827 · 9001 · 9501-9505 · 9601-9602