Vicepremier (Nederland)

plaatsvervanger van de minister-president

Een vicepremier (ook viceminister-president, in officiële stukken Vice-Minister-President) is in Nederland de plaatsvervanger van de minister-president. Tijdens de afwezigheid van de minister-president neemt de vicepremier diens taken over, zoals het voorzitten van de ministerraad. Het is gebruikelijk dat elk van de partijen in het kabinet die niet de minister-president levert een vicepremier levert.

Viceminister-president
Periode: 1945 – heden
Kantoor
Aanspreekvorm Excellentie
Benoemer Koning der Nederlanden
Ambtstermijn 4 jaar, geen limiet aan het aantal termijnen
Geschiedenis
Eerste Willem Drees
Ontstaan in 1945
Huidige Primair: Sigrid Kaag
Secundair: Wopke Hoekstra
Tertiair: Carola Schouten
Sinds 10 januari 2022
Overig
Salaris €144.500 (2010)
Portaal  Portaalicoon   Politiek

In het geval dat er meerdere vicepremiers zijn (vaak het geval bij een kabinet bestaande uit drie of meer coalitiepartijen), wordt de rangorde bepaald door de grootte van de desbetreffende partijen. Een vicepremier wordt als zodanig benoemd bij Koninklijk Besluit. Het Kabinet-Schermerhorn-Drees was het eerste Nederlandse kabinet met een vicepremier. Hierbij was overigens zowel de premier (Schermerhorn) als de vicepremier (Drees) uit de SDAP afkomstig. De huidige vicepremiers zijn Sigrid Kaag, Wopke Hoekstra en Carola Schouten.

Lijst van vicepremiers van Nederland (sinds 1945)Bewerken

Vicepremier Partij Premier Kabinet termijn Opmerkingen
  Willem Drees SDAP / PvdA Willem Schermerhorn Schermerhorn-Drees 25 juni 1945 tot 3 juli 1946
PvdA Louis Beel Beel I 3 juli 1946 tot 7 augustus 1948
  Josef van Schaik KVP Willem Drees Drees-Van Schaik 7 augustus 1948 tot 15 maart 1951
  Frans Teulings KVP Drees I 15 maart 1951 tot 2 september 1952
  Louis Beel KVP Drees II 2 september 1952 tot 7 juli 1956 Beel trad af vanwege het vertrek naar de Commissie-Beel
  Teun Struycken KVP Drees III 13 oktober 1956 tot 22 december 1958
Louis Beel Beel II 22 december 1958 tot 19 mei 1959 Struycken werd geen premier na het aftreden van Drees, door verzet van de KVP.
  Henk Korthals VVD Jan de Quay De Quay 19 mei 1959 tot 24 juli 1963
  Barend Biesheuvel ARP Victor Marijnen Marijnen 24 juli 1963 tot 14 april 1965
[1]   Anne Vondeling PvdA Jo Cals Cals 14 april 1965 tot 22 november 1966
[2]   Barend Biesheuvel ARP
[1]   Jan de Quay KVP Jelle Zijlstra Zijlstra 22 november 1966 tot 5 april 1967
[2]   Barend Biesheuvel ARP
[1]   Johan Witteveen VVD Piet de Jong De Jong 5 april 1967 tot 6 juli 1971
[2]   Joop Bakker ARP
[1]   Roelof Nelissen KVP Barend Biesheuvel Biesheuvel I en Biesheuvel II 6 juli 1971 tot 11 mei 1973
[2]   Molly Geertsema VVD
  Dries van Agt KVP Joop den Uyl Den Uyl 11 mei 1973 tot 8 september 1977 Van Agt trad af (onverenigbaarheid lidmaatschap Tweede Kamer en ministerschap na drie maanden na verkiezingen).
  Gaius de Gaay Fortman ARP 8 september 1977 tot 19 december 1977
  Hans Wiegel VVD Dries van Agt Van Agt I 19 december 1977 tot 11 september 1981
[1]   Joop den Uyl PvdA Van Agt II 11 september 1981 tot 29 mei 1982 Den Uyl verliet het kabinet samen met alle PvdA-bewindslieden (Crisis over financieel-economisch beleid).
[2]   Jan Terlouw D'66
Van Agt III 29 mei 1982 tot 4 november 1982
  Gijs van Aardenne VVD Ruud Lubbers Lubbers I 4 november 1982 tot 14 juli 1986
  Rudolf de Korte VVD Lubbers II 14 juli 1986 tot 7 november 1989
  Wim Kok PvdA Lubbers III 7 november 1989 tot 22 augustus 1994
[1]   Hans Dijkstal VVD Wim Kok Kok I 22 augustus 1994 en 3 augustus 1998
[2]   Hans van Mierlo D66
[1]   Annemarie Jorritsma VVD Kok II 3 augustus 1998 tot 22 juli 2002 Jorritsma en Borst waren de eerste vrouwelijke vicepremiers.
[2]   Els Borst D66
[1]   Eduard Bomhoff LPF Jan Peter Balkenende Balkenende I 22 juli 2002 tot 16 oktober 2002 Bomhoff trad af op 16 oktober 2002, De Boer volgde hem twee dagen later op (LPF-crisis). Daarbij werd Remkes de eerste vicepremier en De Boer de tweede vicepremier.
[2]   Johan Remkes VVD
[1] 16 oktober 2002 tot 27 mei 2003
[2]   Roelf de Boer LPF 18 oktober 2002 tot 27 mei 2003
[1]   Gerrit Zalm VVD Balkenende II 27 mei 2003 tot 7 juli 2006
[2]   Thom de Graaf D66 27 mei 2003 tot 25 maart 2005 De Graaf trad af op 25 maart 2005 (Paascrisis), Brinkhorst volgde hem op vanaf 31 maart 2005.
[2]   Laurens Jan Brinkhorst D66 31 maart 2005 tot 29 juni 2006 Brinkhorst trad af op 29 juni 2006 (Kabinetscrisis over het functioneren van minister Verdonk).
  Gerrit Zalm VVD Balkenende III 7 juli 2006 tot 22 februari 2007
[1]   Wouter Bos PvdA Balkenende IV 22 februari 2007 tot 23 februari 2010 Bos verliet samen met alle PvdA-bewindslieden het kabinet op 23 februari 2010 na een kabinetscrisis over het Uruzganbesluit.
[2]   André Rouvoet CU
23 februari 2010 tot 14 oktober 2010
  Maxime Verhagen CDA Mark Rutte Rutte I 14 oktober 2010 - 5 november 2012 Verhagen was de eerste vicepremier van CDA-huize.
  Lodewijk Asscher PvdA Rutte II 5 november 2012 - 26 oktober 2017 Asscher is de langstzittende vicepremier.
[1]   Hugo de Jonge CDA Rutte III 26 oktober 2017 - 10 januari 2022
[2]   Kajsa Ollongren D66 26 oktober 2017 - 1 november 2019
14 mei 2020 - 10 januari 2022
[3]   Carola Schouten CU 26 oktober 2017 - 10 januari 2022
[2]   Wouter Koolmees D66 1 november 2019 tot 14 mei 2020 Koolmees was van 1 november 2019 tot 14 mei 2020 de tijdelijke vervanger van Ollongren.
[1]   Sigrid Kaag D66 Rutte IV 10 januari 2022 – heden
[2]   Wopke Hoekstra CDA
[3]   Carola Schouten CU

Lijst van nog levende vicepremiersBewerken

Vicepremier Ambtstermijn
Agt, Dries van Dries van Agt 1973-1977
Wiegel, Hans Hans Wiegel 1977-1981
Terlouw, Jan Jan Terlouw 1981-1982
Jorritsma, Annemarie Annemarie Jorritsma 1998-2002
Bomhoff, Eduard Eduard Bomhoff 2002
Remkes, Johan Johan Remkes 2002-2003
Boer, Roelf de Roelf de Boer 2002-2003
Zalm, Gerrit Gerrit Zalm 2003-2007
Graaf, Thom de Thom de Graaf 2003-2005
Brinkhorst, Laurens Jan Laurens Jan Brinkhorst 2005-2006
Bos, Wouter Wouter Bos 2007-2010
Rouvoet, André André Rouvoet 2007-2010
Verhagen, Maxime Maxime Verhagen 2010-2012
Asscher, Lodewijk Lodewijk Asscher 2012-2017
Jonge, Hugo de Hugo de Jonge 2017-2022
Ollongren, Kajsa Kajsa Ollongren 2017-2019 en 2020-2022
Schouten, Carola Carola Schouten 2017-heden
Koolmees, Wouter Wouter Koolmees 2019-2020
Kaag, Sigrid Sigrid Kaag 2022-heden
Hoekstra, Wopke Wopke Hoekstra 2022-heden