Wereldkampioenschap voetbal 1994

sportseizoen van een voetbalcompetitie

Het FIFA wereldkampioenschap voetbal 1994 was de vijftiende editie van een internationale voetbalwedstrijd tussen de nationale mannenteams van landen die aangesloten zijn bij de FIFA. Na Italië traden de Verenigde Staten in 1994 op als gastheer, zoals zes jaar eerder, op 4 juli 1988, was besloten tijdens een FIFA-congres in Zürich. Aan de voorronden deden 133 landen mee, waaronder zestien debutanten. De loting voor de eindronde had plaats op 19 december 1993 in Las Vegas. Het toernooi zelf begon op 17 juni en eindigde een maand later, op 17 juli. Titelverdediger was Duitsland, dat vier jaar eerder ten koste van Argentinië de titel had gewonnen. Voor het eerst werd op een WK in de groepsfase het driepuntensysteem toegepast.

FIFA Wereldkampioenschap 1994
World Cup '94
DBP 1994 1718 Sporthilfe Fußball FIFA-WM-Pokal.jpg
Toernooi-informatie
Gastland Vlag van de Verenigde Staten Verenigde Staten
Datum 17 juni – 17 juli 1994
Teams 24 (van 5 confederaties)
Stadions (in 9 gaststeden)
Winnaar Vlag van Brazilië Brazilië (4e titel)
Toernooistatistieken
Wedstrijden 52
Doelpunten 141  (2,71 per wedstrijd)
Toeschouwers 3.587.538  (68.991 per wedstrijd)
Topscorer(s) Vlag van Bulgarije Christo Stoitsjkov
Vlag van Rusland Oleg Salenko
(6 goals)
Beste speler Vlag van Brazilië Romário
Portaal  Portaalicoon   Voetbal

De Colombiaanse voetballer Andrés Escobar schoot bij de groepswedstrijd tegen de Verenigde Staten in eigen doel, waardoor Colombia met 2-1 verloor en in de eerste ronde uitgeschakeld werd. Hij betaalde hier met zijn leven voor: op 2 juli 1994 werd hij tijdens het uitgaan in Medellín vermoord.

KwalificatieBewerken

  Zie het artikel Wereldkampioenschap voetbal 1994 (kwalificatie) voor een uitgebreide beschrijving van de kwalificaties
FIFA-lid Confederatie Kwalificatie Kwal.
datum
Aantal dln.
(incl. 1994)
Dln.
op rij
Eerste
dln.
Laatste
dln.
Titels
(excl. 1994)
Beste
prestatie
  Nigeria CAF Winnaar Groep 1 8 oktober 1993 1e 1 1994 n.v.t. n.v.t. n.v.t.
  Marokko CAF Winnaar Groep 2 10 oktober 1993 3e 1 1970 1986 0 Achtste finale
  Kameroen CAF Winnaar Groep 3 10 oktober 1993 3e 2 1982 1990 0 kwartfinale
  Zuid-Korea AFC Tweede finaleronde 28 oktober 1993 4e 3 1954 1990 0 Groepsfase
  Saoedi-Arabië AFC Winnaar finaleronde 28 oktober 1993 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
  Duitsland1 UEFA Titelverdediger 8 juli 1990 13e 11 1934 1990 3 Wereldkampioen
  Italië UEFA Winnaar groep 1 17 november 1993 13e 9 1934 1990 3 Wereldkampioen
  Zwitserland UEFA Tweede groep 1 17 november 1993 7e 1 1934 1966 0 Kwartfinale
  Nederland UEFA Winnaar groep 2 17 november 1993 5e 2 1934 1990 0 Tweede
  Noorwegen UEFA Tweede groep 2 13 oktober 1993 2e 1 1938 1938 0 Groepsfase
  Spanje UEFA Winnaar groep 3 17 november 1993 9e 5 1934 1990 0 Vierde
  Ierland UEFA Tweede groep 3 17 november 1993 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
  België UEFA Winnaar groep 4 17 november 1993 9e 4 1930 1990 0 Vierde
  Roemenië UEFA Tweede groep 4 17 november 1993 5e 1 1930 1970 0 Groepsfase
  Rusland2 UEFA Winnaar groep 5 2 juni 1993 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
  Griekenland UEFA Tweede groep 5 23 mei 1993 1e 1 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
  Bulgarije UEFA Winnaar groep 6 17 november 1993 6e 1 1962 1990 0 Vierde
  Zweden UEFA Tweede groep 6 10 november 1993 9e 2 1934 1978 0 Tweede
  Verenigde Staten CONCACAF Gastland 4 juli 1988 5e 2 1930 1990 0 Derde
  Mexico CONCACAF Finaleronde 1e 9 mei 1993 10e 1 1930 1986 0 Kwartfinale
  Colombia CONMEBOL Winnaar groep 1 5 september 1993 3 2 1962 1990 0 Achtste finale
  Brazilië CONMEBOL Winnaar groep 2 19 september 1993 15 15 1930 1990 3 Wereldkampioen
  Bolivia CONMEBOL Tweede groep 2 19 september 1993 3 2 1930 1950 0 Groepsfase
  Argentinië CONMEBOL Intercontinentale play-off
(CONMEBOL–OFC–CONCACAF)
17 november 1993 11 6 1930 1990 2 Wereldkampioen
  • (1) = inclusief 10 deelnames als West-Duitsland tussen 1954 en 1990
  • (2) = exclusief 7 deelnames van de Sovjet-Unie.

GroepenBewerken

 
Deelnemende landen
Groep A Groep B Groep C

  Colombia
  Roemenië
  Verenigde Staten
  Zwitserland

  Brazilië
  Kameroen
  Rusland
  Zweden

  Bolivia
  Duitsland
  Spanje
  Zuid-Korea

Groep D Groep E Groep F

  Argentinië
  Bulgarije
  Griekenland
  Nigeria

  Ierland
  Italië
  Mexico
  Noorwegen

  België
  Marokko
  Nederland
  Saoedi-Arabië

Stadions/SpeelstedenBewerken

Foxborough (Boston) Pontiac (Detroit) Chicago Pasadena (Los Angeles)
Foxboro Stadium Pontiac Silverdome Soldier Field Rose Bowl
Capaciteit:53.664 Capaciteit:77.557 Capaciteit:63.117 Capaciteit: 91.794
       
Orlando Stadions WK 1994
Steden en speellocaties
Citrus Bowl
Capaciteit: 61.219
 
Dallas East Rutherford (New York) Washington D.C. Stanford (San Francisco)
Cotton Bowl Giants Stadium RFK Memorial Stadium Stanford Stadium
Capaciteit: 63.998 Capaciteit: 75.338 Capaciteit: 53.142 Capaciteit: 80.906
       

ScheidsrechtersBewerken

Naam Geboren Duels      
  Puhl, Sándor Sándor Puhl 14/07/1955 4 11 - -
  Quiniou, Joël Joël Quiniou 11/07/1950 4 18 2 1
  Torres Cadena, José José Torres Cadena 15/07/1952 4 21 - 1
  Al Sharif, Jamal Jamal Al Sharif 08/12/1954 3 15 2 -
  Badilla, Rodrigo Rodrigo Badilla 22/06/1957 3 6 - -
  Brizio Carter, Arturo Arturo Brizio Carter 09/03/1956 3 18 - 3
  Mikkelsen, Peter Peter Mikkelsen 01/05/1960 3 10 - 1
  Ende, Mario van der Mario van der Ende 28/03/1956 3 15 - -
  Bujsaim, Ali Ali Bujsaim 09/09/1959 2 10 - -
  Don, Philip Philip Don 10/03/1952 2 10 1 -
  Jouini, Neji Neji Jouini 12/08/1949 2 10 1 1
  Krug, Hellmut Hellmut Krug 19/05/1956 2 7 - 1
  Lamolina, Francisco Francisco Lamolina 25/10/1950 2 7 - -
  Marsiglia, Renato Renato Marsiglia 03/06/1951 2 10 - -
  Mottram, Leslie Leslie Mottram 05/03/1951 2 9 1 -
  Röthlisberger, Kurt Kurt Röthlisberger 21/05/1951 2 7 - -
  Tejada, Alberto Alberto Tejada 11/11/1956 2 9 - -
  Angeles, Arturo Arturo Angeles 12/09/1953 1 3 - -
  Baldas, Fabio Fabio Baldas 19/03/1949 1 2 - -
  Díaz Vega, Manuel Manuel Díaz Vega 01/09/1954 1 5 - -
  Filippi, Ernesto Ernesto Filippi 26/10/1954 1 4 - -
  Karlsson, Bo Bo Karlsson 12/10/1949 1 3 - -
  Chong, Lim Kee Lim Kee Chong 15/05/1960 1 3 - -
  Pairetto, Pierluigi Pierluigi Pairetto 15/07/1952 1 7 - -
Totaal 52 220 7 8

GroepsfaseBewerken

Groep ABewerken

Colombia werd na een 0-5 overwinning in Argentinië door velen getipt als de te kloppen ploeg. Concurrentie was er van Roemenië, Zwitserland en het gastland de Verenigde Staten. Dit WK kreeg als primeur dat voor de eerste keer een wedstrijd werd gespeeld in een indoor stadion, het Pontiac Silverdome in Detroit. Zwitserland en de Verenigde Staten speelden een wedstrijd die dankzij twee vrije trappen in 1-1 eindigde[1].

Het duel tussen Colombia en Roemenië was vooraf tussen twee van de meest dominante spelbepalers Gheorghe Hagi en Carlos Valderrama. Colombia wilde dominant op de aanval te spelen, maar speelde Roemenië in de kaart, omdat hun spel gebaseerd was op de tegenaanval. In de beginfase lanceerde Hagi aanvaller Florin Răducioiu en dat leverde de 1-0 op. Hagi scoorde daarna met een schot van verre afstand, als contrast maakte Valderrama een bleke indruk en ontving een gele kaart. Vlak voor rust zorgde Adolfo Valencia voor de aansluittreffer, maar vlak voor tijd besliste Răducioiu opnieuw de wedstrijd na andermaal een voorzet van Hagi.[2]

De volgende tegenstander van Roemenië Zwitserland hanteerde echter dezelfde spelstijl en na een 1-1 russtand behaalde de Zwitsers een ruime zege (4-1), invaller Ion Vladiou ontving een rode kaart met een wilde tackle en werd na het incident naar huis gestuurd. Op dezelfde dag zorgde ook de Verenigde Staten voor een verrassing door met 2-1 van een onherkenbaar Colombia te winnen. Verdediger Andrés Escobar verwerkte een ongevaarlijk schot in eigen goal en de bij Willem II spelende Earnest Stewart zorgde voor het winnende doelpunt. De meest opvallende speler van de Verenigde Staten was de veel op Abraham Lincoln lijkende verdediger Alexi Lalas, die met zijn onverzettelijke spel als eerste Amerikaan een transfer verdiende in de Serie A (Padova).

Zwitserland en de Verenigde Staten waren nu al geplaatst, alleen een nederlaag van Roemenië tegen de Verenigde Staten zou Colombia kunnen redden. Roemenië had aan één uitbraak genoeg om een zege te boeken en de zege van Colombia op Zwitserland had geen waarde. In het land was het onrustig, omdat veel drugsdealers geld hadden verloren bij weddenschappen, veel spelers durfden zich niet te vertonen. Escobar ging naar een nachtclub iets drinken en werd na afloop doodgeschoten.[3]. Na 24 jaar werd de uiteindelijke opdrachtgever ontrafeld en veroordeeld.[4]

Land Wed Win Gel Ver DV DT +/− Pnt
  Roemenië 3 2 0 1 5 5 0 6
  Zwitserland 3 1 1 1 5 4 1 4
  Verenigde Staten¹ 3 1 1 1 3 3 0 4
  Colombia 3 1 0 2 4 5 –1 3

18 juni 1994
«onderlinge duels»
11:30 EST
Verenigde Staten   1 – 1   Zwitserland Pontiac Silverdome, Pontiac
Toeschouwers: 73.425
Scheidsrechter: Francisco Oscar Lamolina (  Argentinië)
Wynalda   45' wedstrijdverslag Bregy   39'

18 juni 1994
«onderlinge duels»
16:30 PST
Colombia   1 – 3   Roemenië Rose Bowl, Pasadena
Toeschouwers: 91.856
Scheidsrechter: Jamal Al Sharif (  Syrië)
Valencia   43' wedstrijdverslag Răducioiu   15'  89'
Hagi   34'

22 juni 1994
«onderlinge duels»
16:00 EST
Roemenië   1 – 4   Zwitserland Pontiac Silverdome, Pontiac
Toeschouwers: 61.428
Scheidsrechter: Neji Jouini (  Tunesië)
Hagi   35' wedstrijdverslag Sutter   16'
Chapuisat   52'
Knup   65'  72'

22 juni 1994
«onderlinge duels»
16:30 PST
Verenigde Staten   2 – 1   Colombia Rose Bowl, Pasadena
Toeschouwers: 93.869
Scheidsrechter: Fabio Baldas (  Italië)
Escobar   35' (e.d.)
Stewart   52'
wedstrijdverslag Valencia   90'

26 juni 1994
«onderlinge duels»
13:00 PST
Zwitserland   0 – 2   Colombia Stanford Stadium, Palo Alto
Toeschouwers: 83.401
Scheidsrechter: Peter Mikkelsen (  Denemarken)
wedstrijdverslag Gaviria   44'
Lozano   90'

26 juni 1994
«onderlinge duels»
13:00 PST
Verenigde Staten   0 – 1   Roemenië Rose Bowl, Pasadena
Toeschouwers: 93.869
Scheidsrechter: Mario van der Ende (  Nederland)
wedstrijdverslag Petrescu   18'

Groep BBewerken

Al 24 jaar wachtte Brazilië op een nieuwe wereldelftal, in vijf WK's werd maar twee keer de halve finale gehaald. Onder coach Carlos Alberto Parreira hoopte men met een mix van samba-voetbal en ingebouwde defensieve zekerheid eindelijk weer succes te halen. Sterkste troef was het aanvalsduo Romario- Bebeto die met hun Spaanse clubs FC Barcelona en Deportivo La Coruña een spannende titelrace uitvochten die FC Barcelona op doelsaldo won [5]. De eerste twee wedstrijden tegen Rusland en Kameroen leverden twee makkelijke overwinningen op, de eerste helft tegen Zweden leverde genoeg problemen en een 1-0 achterstand op. Romario redde de wedstrijd met een slalom, maar na de wedstrijd werd de aanvallende middenvelder Rai vervangen voor meer defensieve zekerheid, de degelijke Dunga werd de nieuwe aanvoerder.

Zweden plaatste zich ook voor de achtste finales dankzij een 3-1 zege op Rusland, Martin Dahlin scoorde twee doelpunten. Rusland en Kameroen waren uitgeschakeld, maar hun onderlinge wedstrijd leverde wel twee records op: Oleg Salenko scoorde namens Rusland vijf doelpunten, tot op heden een record [6] en voor Kameroen scoorde de 42-jarige Roger Milla en werd daarmee de oudste speler die een doelpunt maakte op een WK.

Land Wed Win Gel Ver DV DT +/− Pnt
  Brazilië 3 2 1 0 6 1 5 7
  Zweden 3 1 2 0 6 4 2 5
  Rusland 3 1 0 2 7 6 1 3
  Kameroen 3 0 1 2 3 11 –8 1

19 juni 1994
«onderlinge duels»
16:30 PST
Kameroen   2 – 2   Zweden Rose Bowl, Pasadena
Toeschouwers: 93.194
Scheidsrechter: Alberto Tejada (  Peru)
Embé   31'
Omam-Biyik   47'
wedstrijdverslag Ljung   8'
Dahlin   75'

20 juni 1994
«onderlinge duels»
13:00 PST
Brazilië   2 – 0   Rusland Stanford Stadium, Palo Alto
Toeschouwers: 81.061
Scheidsrechter: Lim Kee Chong (  Mauritius)
Romário   26'
Raí   52' (pen.)
wedstrijdverslag

24 juni 1994
«onderlinge duels»
13:00 PST
Brazilië   3 – 0   Kameroen Stanford Stadium, Palo Alto
Toeschouwers: 83.401
Scheidsrechter: Arturo Brizio Carter (  Mexico)
Romário   39'
Márcio Santos   66'
Bebeto   73'
wedstrijdverslag

24 juni 1994
«onderlinge duels»
19:30 EST
Zweden   3 – 1   Rusland Pontiac Silverdome, Pontiac
Toeschouwers: 71.528
Scheidsrechter: Joël Quiniou (  Frankrijk)
Brolin   37' (pen.)
Dahlin   59'  81'
wedstrijdverslag Salenko   4' (pen.)

28 juni 1994
«onderlinge duels»
16:00 PST
Rusland   6 – 1   Kameroen Stanford Stadium, Palo Alto
Toeschouwers: 74.914
Scheidsrechter: Jamal Al Sharif (  Syrië)
Salenko   15'  41'  44' (pen.)  72'  75'
Radchenko   81'
wedstrijdverslag Milla   46'

28 juni 1994
«onderlinge duels»
16:00 EST
Brazilië   1 – 1   Zweden Pontiac Silverdome, Pontiac
Toeschouwers: 77.217
Scheidsrechter: Sándor Puhl (  Hongarije)
Romário   46' wedstrijdverslag K. Andersson   23'

Groep CBewerken

Duitsland had bijna dezelfde selectie als het team dat vier jaar eerder wereldkampioen werd: alleen Matthias Sammer en Stefan Effenberg waren nieuw in de basiselftal. Het openingsduel van het toernooi leverde een kleurloze 1-0 overwinning op Bolivia dankzij een doelpunt van Jürgen Klinsmann[7]. De enige vedette van Bolivia Marco Etcheverry was niet fit, viel in en kreeg snel een rode kaart na een trappende beweging tegen Lothar Matthäus. Na een 1-1 gelijkspel tegen Spanje kwam Duitsland tegen Zuid- Korea voor rust op een 3-0 voorsprong mede dankzij een acrobatische omhaal van Klinsmann en een inschattingsfout van de Koreaanse doelman. Na een kwartier in de tweede helft maakten de Koreanen twee doelpunten en in het snikhete Chicago werd de wereldkampioen overspeeld. Steffan Effenberg was het doelwit van ontevreden Duitse supporters, hij werd gewisseld en stak zijn middelvinger naar het publiek [8]. Effenberg werd na het incident op het vliegtuig gezet en zou niet meer spelen voor de nationale ploeg[9]. Spanje plaatste zich ook voor de achtste finales na een 3-1 zege op Bolivia.

Land Wed Win Gel Ver DV DT +/− Pnt
  Duitsland 3 2 1 0 5 3 2 7
  Spanje 3 1 2 0 6 4 2 5
  Zuid-Korea 3 0 2 1 4 5 –1 2
  Bolivia 3 0 1 2 1 4 –3 1

17 juni 1994
«onderlinge duels»
14:00 CST
Duitsland   1 – 0   Bolivia Soldier Field, Chicago
Toeschouwers: 63.117
Scheidsrechter: Arturo Brizio Carter (  Mexico)
Klinsmann   61' wedstrijdverslag

17 juni 1994
«onderlinge duels»
18:30 CST
Spanje   2 – 2   Zuid-Korea Cotton Bowl, Dallas
Toeschouwers: 56.247
Scheidsrechter: Peter Mikkelsen (  Denemarken)
Salinas   51'
Goikoetxea   55'
wedstrijdverslag Hong Myung-bo   85'
Seo Jung-Won   90'

21 juni 1994
«onderlinge duels»
15:00 CST
Duitsland   1 – 1   Spanje Soldier Field, Chicago
Toeschouwers: 63.113
Scheidsrechter: Filippi Cavani (  Uruguay)
Klinsmann   48' wedstrijdverslag Goikoetxea   14'

23 juni 1994
«onderlinge duels»
19:30 EST
Zuid-Korea   0 – 0   Bolivia Foxboro Stadium, Foxborough
Toeschouwers: 54.453
Scheidsrechter: Leslie Mottram (  Schotland)
wedstrijdverslag

27 juni 1994
«onderlinge duels»
15:00 CST
Bolivia   1 – 3   Spanje Soldier Field, Chicago
Toeschouwers: 63.089
Scheidsrechter: Rodrigo Badilla (  Costa Rica)
E. Sánchez   67' wedstrijdverslag Guardiola   19' (pen.)
Caminero   66'  70'

27 juni 1994
«onderlinge duels»
15:00 CST
Duitsland   3 – 2   Zuid-Korea Cotton Bowl, Dallas
Toeschouwers: 63.998
Scheidsrechter: Joël Quiniou (  Frankrijk)
Klinsmann   12'  37'
Riedle   20'
wedstrijdverslag Hwang Sun-hong   52'
Hong Myung-bo   63'

Groep DBewerken

Diego Maradona trad aan voor zijn vierde WK, al was hij geen aanvoerder meer. Argentinië begon het WK voortvarend met een 4-0 zege op Griekenland, Gabriel Batistuta scoorde drie maal. Maradona scoorde het vierde doelpunt na kort, vlot comibinatie-spel, net zo opvallend waren de uitpuilende ogen waarmee Maradona naar de camera liep [10]. Een andere favoriet in deze groep, Afrikaans kampioen Nigeria trad aan met de Nederlandse coach Clemens Westerhof en met twee spelers uit de Nederlandse competitie, Finidi George van Ajax en doelman Peter Rufai, de doelman van Go Ahead Eagles en begon het WK ook voortvarend met een 3-0 zege op Bulgarije[11]. In het onderlinge duel scoorde Claudio Caniggia twee maal na een snel Nigeriaans doelpunt, hij kwam terug na een schorsing wegens gebruik van cocaïne [12]. Maradona werd uitgekozen voor de dopingcontrole en kwam hand in hand met een verpleegster het veld op[13].

In de monster vond men de stof efedrine en de FIFA schorste Maradona voor de wedstrijd tegen Bulgarije[14]. Bulgarije, dat genoeg had een gelijkspel om de achtste finales te halen rook bloed en nam een 1-0 voorsprong door een doelpunt van Hristo Stoitsjkov. De strijd om de eerste plaats in de groep was nu opeens weer interessant, aangezien op hetzelfde moment Nigeria met 1-0 voor stond tegen Griekenland. Door twee late doelpunten van Nigeria en Bulgarije zakte Argentinië van de eerste naar de derde plaats in de groep, alle drie de landen waren wel geplaatst.[15]

Land Wed Win Gel Ver DV DT +/− Pnt
  Nigeria 3 2 0 1 6 2 4 6
  Bulgarije 3 2 0 1 6 3 3 6
  Argentinië¹ 3 2 0 1 6 3 3 6
  Griekenland 3 0 0 3 0 10 –10 0

21 juni 1994
«onderlinge duels»
12:30 EST
Argentinië   4 – 0   Griekenland Foxboro Stadium, Foxborough
Toeschouwers: 54.456
Scheidsrechter: Arturo Angeles (  V.S.)
Batistuta   2'  44'  90' (pen.)
Maradona   60'
Wedstrijdverslag

21 juni 1994
«onderlinge duels»
18:30 CST
Nigeria   3 – 0   Bulgarije Cotton Bowl, Dallas
Toeschouwers: 44.132
Scheidsrechter: Rodrigo Badilla (  Costa Rica)
Yekini   21'
Amokachi   43'
Amunike   55'
wedstrijdverslag

25 juni 1994
«onderlinge duels»
16:00 EST
Argentinië   2 – 1   Nigeria Foxboro Stadium, Foxborough
Toeschouwers: 54.453
Scheidsrechter: Bo Karlsson (  Zweden)
Caniggia   21'  28' wedstrijdverslag Siasia   8'

26 juni 1994
«onderlinge duels»
11:30 CST
Bulgarije   4 – 0   Griekenland Soldier Field, Chicago
Toeschouwers: 63.160
Scheidsrechter: Ali Bujsaim (  Verenigde Arabische Staten)
Stoitsjkov   5' (pen.)  55' (pen.)
Letchkov   65'
Borimirov   90'
Wedstrijdverslag

30 juni 1994
«onderlinge duels»
18:30 CST
Argentinië   0 – 2   Bulgarije Cotton Bowl, Dallas
Toeschouwers: 63.998
Scheidsrechter: Neji Jouini (  Tunesië)
wedstrijdverslag Stoitsjkov   61'
Sirakov   90'

30 juni 1994
«onderlinge duels»
19:30 EST
Griekenland   0 – 2   Nigeria Foxboro Stadium, Foxborough
Toeschouwers: 53.001
Scheidsrechter: Leslie Mottram (  Schotland)
wedstrijdverslag George   45'
Amokachi   90'

Groep EBewerken

Italië werd vooraf gezien als een van de favorieten, de Italiaanse clubs domineerden al jaren in de Europa Cup toernooien en Juventus-speler Roberto Baggio werd verkozen tot speler van het jaar in Europa[16]. De start tegen Ierland was echter hopeloos, in New York waar veel Italiaanse en Ierse supporters woonden kwam Ierland al snel op een 1-0 voorsprong door een doelpunt van Ray Houghton en Italië was niet bij machte de stugge Ierse verdediging open te breken. Daarnaast raakte het aanvoerder Franco Baresi kwijt met een blessure, hij zou tijdens het toernooi geopereerd worden.

De volgende tegenstander Noorwegen stond bekend als nog stugger, Nederland en Engeland werden in de kwalificatie verslagen met afwachtend voetbal en op het WK zelf was één moment vlak voor tijd van Kjetil Rekdal was genoeg om de wedstrijd tegen Mexico te winnen. Het noodlot sloeg toe toen doelman Gianluca Pagliuca snel uit het veld werd gestuurd, trainer Arrigo Sacchi baarde opzien door uitgerekend sterspeler Robberto Baggio te wisselen voor een doelman. Noorwegen weigerde echter ook met een man meer aan te vallen en uiteindelijk scoorde Dino Baggio het verlossende doelpunt [17]. Omdat een dag later Mexico van Ierland won stonden alle vier de landen gelijk met drie punten uit twee wedstrijden, alleen Ierland en Mexico hadden een voorsprong, doordat ze één doelpunt meer scoorden dan Italië en Noorwegen.

Op de laatste speeldag kwam Noorwegen niet verder dan een doelpuntloos gelijkspel tegen Ierland, waardoor Ierland geplaatst was. Noorwegen schoot nauwelijks op doel in een wedstrijd die ze moesten winnen. Noorwegen was alleen gebaat bij een overwinnaar bij de wedstrijd Italië-Mexico, maar na een 1-1 gelijkspel was Noorwegen uitgeschakeld, alle vier landen eindigden gelijk, maar de Noren scoorden de minste doelpunten[18].

Land Wed Win Gel Ver DV DT +/− Pnt
  Mexico 3 1 1 1 3 3 0 4
  Ierland 3 1 1 1 2 2 0 4
  Italië¹ 3 1 1 1 2 2 0 4
  Noorwegen 3 1 1 1 1 1 0 4

18 juni 1994
«onderlinge duels»
16:00 EST
Italië   0 – 1   Ierland Giants Stadium, East Rutherford
Toeschouwers: 75.338
Scheidsrechter: Mario van der Ende (  Nederland)
wedstrijdverslag Houghton   11'

19 juni 1994
«onderlinge duels»
16:00 EST
Noorwegen   1 – 0   Mexico RFK Stadium, Washington D.C.
Toeschouwers: 52.395
Scheidsrechter: Sándor Puhl (  Hongarije)
Rekdal   84' wedstrijdverslag

23 juni 1994
«onderlinge duels»
16:00 EST
Italië   1 – 0   Noorwegen Giants Stadium, East Rutherford
Toeschouwers: 74.624
Scheidsrechter: Hellmut Krug (  Duitsland)
D. Baggio   69' wedstrijdverslag

24 juni 1994
«onderlinge duels»
12:30 EST
Mexico   2 – 1   Ierland Citrus Bowl, Orlando
Toeschouwers: 60.790
Scheidsrechter: Kurt Röthlisberger (  Zwitserland)
García   42'  65' wedstrijdverslag Aldridge   84'

28 juni 1994
«onderlinge duels»
12:30 EST
Italië   1 – 1   Mexico RFK Stadium, Washington D.C.
Toeschouwers: 52.535
Scheidsrechter: Francisco Oscar Lamolina (  Argentinië)
Massaro   48' wedstrijdverslag Bernal   57'

28 juni 1994
«onderlinge duels»
12:30 EST
Ierland   0 – 0   Noorwegen Giants Stadium, East Rutherford
Toeschouwers: 72.404
Scheidsrechter: José Torres Cadena (  Colombia)
wedstrijdverslag

Groep FBewerken

Zoals vaker in de geschiedenis was het vooraf onrustig in het Nederlandse kamp, Johan Cruijff was voorbestemd de coaching op zich te nemen, maar ging uiteindelijk niet mee [19] en Ruud Gullit trok zich terug na kritiek op coach Dick Advocaat op zijn inziens te aanvallende tactiek [20]. Oranje presteerde moeizaam in de eerste ronde, de wedstrijden tegen Saoedi-Arabië en Marokko werden moeizaam met 2-1 gewonnen door doelpunten in de slotfase van invallers Gaston Taument en Bryan Roy. Tussen deze wedstrijden door werd met 1-0 van België verloren, vooral door uitmuntend keeperswerk van Michel Preud'homme.[21] Saoedi-Arabië zorgde al voor een verrassing door te winnen van Marokko en speelde de laatste wedstrijd tegen het al geplaatste België, dat veel spelers rust gaf. Al na vijf minuten scoorde Al-Owairan na een imponerende rush, dat later uitgeroepen werd als het doelpunt van het toernooi [22]. België kwam de klap niet te boven en zakte van de eerste naar de derde plaats in deze groep en moest nu spelen tegen de regerende kampioen Duitsland.

Land Wed Win Gel Ver DV DT +/− Pnt
  Nederland 3 2 0 1 4 3 1 6
  Saoedi-Arabië 3 2 0 1 4 3 1 6
  België¹ 3 2 0 1 2 1 1 6
  Marokko 3 0 0 3 2 5 –3 0

19 juni 1994
«onderlinge duels»
12:30 EST
België   1 – 0   Marokko Citrus Bowl, Orlando
Toeschouwers: 61.219
Scheidsrechter: José Torres Cadena (  Colombia)
Degryse   11' wedstrijdverslag

20 juni 1994
«onderlinge duels»
19:30 EST
Nederland   2 – 1   Saoedi-Arabië RFK Stadium, Washington D.C.
Toeschouwers: 50.535
Scheidsrechter: Manuel Díaz Vega (  Spanje)
Jonk   50'
Taument   86'
wedstrijdverslag Amin   18'

25 juni 1994
«onderlinge duels»
12:30 EST
Saoedi-Arabië   2 – 1   Marokko Giants Stadium, East Rutherford
Toeschouwers: 76.322
Scheidsrechter: Philip Don (  Engeland)
Al-Jaber   7' (pen.)
Amin   45'
wedstrijdverslag Chaouch   26'

25 juni 1994
«onderlinge duels»
12:30 EST
België   1 – 0   Nederland Citrus Bowl, Orlando
Toeschouwers: 62.387
Scheidsrechter: Renato Marsiglia (  Brazilië)
Albert   65' wedstrijdverslag

29 juni 1994
«onderlinge duels»
12:30 EST
België   0 – 1   Saoedi-Arabië RFK Stadium, Washington D.C.
Toeschouwers: 52.959
Scheidsrechter: Hellmut Krug (  Duitsland)
wedstrijdverslag Al-Owairan   5'

29 juni 1994
«onderlinge duels»
12:30 EST
Marokko   1 – 2   Nederland Citrus Bowl, Orlando
Toeschouwers: 60.578
Scheidsrechter: Alberto Tejada (  Peru)
Nader   47' wedstrijdverslag Bergkamp   43'
Roy   77'

¹ De beste vier nummers 3 (Verenigde Staten, Argentinië, Italië en België) plaatsen zich ook voor de achtste finales

Knock-outfaseBewerken

Achtste finale Kwartfinale Halve finale Finale
4 juli – Stanford            
   Brazilië  1
9 juli – Dallas
   Verenigde Staten  0  
   Brazilië  3
4 juli – Orlando
     Nederland  2  
   Nederland  2
13 juli – Pasadena
   Ierland  0  
   Brazilië  1
3 juli – Dallas
     Zweden  0  
   Zweden  3
10 juli – Stanford
   Saoedi-Arabië  1  
   Zweden  2 (5)
3 juli – Pasadena
     Roemenië  2 (4)  
   Roemenië  3
17 juli – Pasadena
   Argentinië  2  
   Brazilië  0 (3)
5 juli – Foxborough
     Italië  0 (2)
   Italië  2
9 juli – Foxborough
   Nigeria  1  
   Italië  2
2 juli – Washington
     Spanje  1  
   Spanje  3
13 juli – East Rutherford
   Zwitserland  0  
   Italië  2
5 juli – East Rutherford
     Bulgarije  1   Derde plaats
   Bulgarije  1 (3)
10 juli – East Rutherford 16 juli – Pasadena
   Mexico  1 (1)  
   Bulgarije  2    Zweden  4
2 juli – Chicago
     Duitsland  1      Bulgarije  0
   Duitsland  3
   België  2  

Achtste finalesBewerken

Tien Europese landen haalden de achtste finales, evenveel als vorig WK, Zuid-Amerika ging van vier naar twee plaatsen, Noord-Amerika van één naar twee, Afrika behield zijn ticket en Azië had voor de eerste keer sinds 1966 een vertegenwoordiger in de tweede ronde. Duitsland, Italië, Ierland, Nederland, Roemenië, Spanje, België, Argentinië en Brazilië waren er opnieuw bij, Kameroen en Costa Rica waren respectievelijk uitgeschakeld door Zweden en Mexico, Colombia door zowel Zwitserland als de Verenigde Staten. De plaatsen van Tsjecho-Slowakije, Joegoslavië en Engeland werden overgenomen door Bulgarije en Saoedi-Arabië.

België - DuitslandBewerken


2 juli 1994
«onderlinge duels»
12:00
Duitsland   3 – 2   België Soldier Field, Chicago
Toeschouwers: 60.246
Scheidsrechter: Kurt Röthlisberger (  Zwitserland)
Völler   6'  40'
Klinsmann   11'
wedstrijdverslag Grün   8'
Albert   90'

Na de moeizaam verlopen eerste ronde greep de Duitse bondscoach Berti Vogts voor de wedstrijd tegen België in: matchwinnaar van de finale van het vorige WK Andreas Brehme kwam op de bank terecht en de eerder afscheid genomen Rudi Völler kwam terug in de basis. Hij vormde met Jürgen Klinsmann als vanouds een sterk duo, Völler scoorde twee maal, Klinsmann één. Het was andermaal aan doelman Michel Preud'homme te danken dat de schade voor de Belgen niet verder opliep. Vroeg in de tweede helft was er een controversieel moment: bij een 3-1 stand voor Duitsland werd aanvaller Josip Weber onreglementair gestopt door Thomas Helmer, maar de Zwitserse scheidsrechter Kurt Röthlisberger zag er geen strafschop in.[23] In de slotfase scoorde Philippe Albert een tegendoelpunt, maar de doelpunt kwam te laat om alsnog Duitsland te verontrusten. Troostprijs voor de Belgen was dat doelman Michel Preud'homme werd gekozen tot beste doelman van het toernooi.[24]

Spanje - ZwitserlandBewerken


2 juli 1994
«onderlinge duels»
16:35
Spanje   3 – 0   Zwitserland RFK Stadium, Washington D.C.
Toeschouwers: 53.121
Scheidsrechter: Mario van der Ende (  Nederland)
Hierro   15'
Luis Enrique   74'
Begiristain   86' (pen.)
wedstrijdverslag

Saoedi-Arabië - ZwedenBewerken


3 juli 1994
«onderlinge duels»
16:30
Saoedi-Arabië   1 – 3   Zweden Cotton Bowl, Dallas
Toeschouwers: 60.277
Scheidsrechter: Renato Marsiglia (  Brazilië)
Al-Ghesheyan   85' Wedstrijdverslag Dahlin   6'
K. Andersson   51'  88'

Argentinië - RoemeniëBewerken


3 juli 1994
«onderlinge duels»
13:35
Roemenië   3 – 2   Argentinië Rose Bowl, Pasadena
Toeschouwers: 90.469
Scheidsrechter: Pierluigi Pairetto (  Italië)
Dumitrescu   11'  18'
Hagi   58'
wedstrijdverslag Batistuta   16' (pen.)
Balbo   75'

Ierland - NederlandBewerken


4 juli 1994
«onderlinge duels»
12:05
Nederland   2 – 0   Ierland Citrus Bowl, Orlando
Toeschouwers: 61.355
Scheidsrechter: Peter Mikkelsen (  Denemarken)
Bergkamp   11'
Jonk   41'
wedstrijdverslag

Brazilië - Verenigde StatenBewerken


4 juli 1994
«onderlinge duels»
12:35
Brazilië   1 – 0   Verenigde Staten Stanford Stadium, Stanford
Toeschouwers: 84.147
Scheidsrechter: Joël Quiniou (  Frankrijk)
Bebeto   72' wedstrijdverslag

Italië - NigeriaBewerken


5 juli 1994
«onderlinge duels»
13:05
Nigeria   1 – 2
(nv)
  Italië Foxboro Stadium, Foxborough
Toeschouwers: 54.367
Scheidsrechter: Arturo Brizio Carter (  Mexico)
Amunike   25' wedstrijdverslag R. Baggio   88'  102' (pen.)

Bulgarije - MexicoBewerken


5 juli 1994
«onderlinge duels»
16:35
Mexico   1 – 1
(nv)
  Bulgarije Giants Stadium, East Rutherford
Toeschouwers: 71.030
Scheidsrechter: Jamal Al Sharif (  Syri ë)
García Aspe   18' (pen.) wedstrijdverslag Stoitsjkov   6'
  Strafschoppen  
García Aspe  
Bernal  
Rodríguez  
Suárez  
1 – 3   Balakov
  Guentchev
  Borimirov
  Letchkov

KwartfinalesBewerken

Ten opzichte van het vorige WK haalden alleen (West-) Duitsland en Italië opnieuw de kwartfinales, Argentinië en Tsjecho-Slowakije werden beiden door Roemenië uitgeschakeld, Engeland en Ierland door Nederland, Kameroen door zowel Brazilië als Zweden. De plaats van Joegoslavië werd ingenomen door Spanje en Bulgarije. Europa won één zetel (van zes naar zeven) ten opzichte van de Afrikaanse zetel, Zuid-Amerika behield haar enige deelnemer.


9 juli 1994
«onderlinge duels»
12:05
Italië   2 – 1   Spanje Foxboro Stadium, Foxborough
Toeschouwers: 53.400
Scheidsrechter: Sándor Puhl (  Hongarije)
D. Baggio   25'
R. Baggio   88'
wedstrijdverslag Caminero   58'

9 juli 1994
«onderlinge duels»
14:35 CST
Nederland   2 – 3   Brazilië Cotton Bowl, Dallas
Toeschouwers: 63.500
Scheidsrechter: Rodrigo Badilla (  Costa Rica)
Bergkamp   64'
Winter   76'
wedstrijdverslag Romário   53'
Bebeto   63'
Branco   81'

10 juli 1994
«onderlinge duels»
12:05
Bulgarije   2 – 1   Duitsland Giants Stadium, East Rutherford
Toeschouwers: 72.000
Scheidsrechter: José Torres Cadena (  Colombia)
Stoitsjkov   75'
Letchkov   78'
wedstrijdverslag Matthäus   47' (pen.)

10 juli 1994
«onderlinge duels»
12:35 PST
Roemenië   2 – 2
(n.v.)
  Zweden Stanford Stadium, Stanford
Toeschouwers: 83.500
Scheidsrechter: Philip Don (  Engeland)
Rǎducioiu   88'  101' wedstrijdverslag Brolin   78'
K. Andersson   115'
  Strafschoppen  
Răducioiu  
Hagi  
Lupescu  
Petrescu  
Dumitrescu  
Belodedici  
4 – 5   Mild
  K. Andersson
  Brolin
  Ingesson
  R. Nilsson
  Larsson

Halve finalesBewerken

Ten opzichte van het vorige WK plaatse alleen Italië zich opnieuw, (West-) Duitsland werd uitgeschakeld door Bulgarije, de plaatsen van Argentinië en Engeland werden ingenomen door Bulgarije en Zweden. De verhouding qua continenten bleef hetzelfde, drie maal Europa, één maal Zuid-Amerika.


13 juli 1994
«onderlinge duels»
16:05
Bulgarije   1 – 2   Italië Giants Stadium, East Rutherford
Toeschouwers: 74.110
Scheidsrechter: Joël Quiniou (  Frankrijk)
Stoitsjkov   44' (pen.) wedstrijdverslag R. Baggio   21'  25'

13 juli 1994
«onderlinge duels»
16:05 PST
Zweden   0 – 1   Brazilië Rose Bowl, Pasadena
Toeschouwers: 91.856
Scheidsrechter: José Torres Cadena (  Colombia)
wedstrijdverslag Romário   80'

TroostfinaleBewerken


16 juli 1994
«onderlinge duels»
12:35 PST
Zweden   4 – 0   Bulgarije Rose Bowl, Pasadena
Toeschouwers: 91.500
Scheidsrechter: Ali Bujsaim (  Verenigde Arabische Emiraten)
Brolin   8'
Mild   30'
Larsson   37'
K. Andersson   40'
wedstrijdverslag

FinaleBewerken

De finale was opnieuw een confrontatie tussen Europa en Zuid-Amerika. De finale-plaatsen van (West-) Duitsland en Argentinië werden ingenomen door Italië en Brazilië.

  Zie Finale wereldkampioenschap voetbal 1994 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

17 juli 1994
«onderlinge duels»
12:35 PST
Brazilië   0 – 0
(nv)
  Italië Rose Bowl, Pasadena
Toeschouwers: 94.194
Scheidsrechter: Sándor Puhl (  Hongarije)
wedstrijdverslag
  Strafschoppen  
Márcio Santos  
Romário  
Branco  
Dunga  
3 – 2   Baresi
  Albertini
  Evani
  Massaro
  R. Baggio
1994 Wereldkampioen
    
 
BRAZILIË
Vierde titel

ToernooiranglijstBewerken

Plaats Land Groep GW Win Gel Ver DV DT +/- Pnt
1   Brazilië B 7 5 2 0 11 3 +8 17
2   Italië E 7 4 2 1 8 5 +3 14
3   Zweden B 7 3 3 1 15 8 +7 12
4   Bulgarije D 7 3 1 3 10 11 −1 10
Uitgeschakeld in de Kwartfinales
5   Duitsland C 5 3 1 1 9 7 +2 10
6   Roemenië A 5 3 1 1 10 9 +1 10
7   Nederland F 5 3 0 2 8 6 +2 9
8   Spanje C 5 2 2 1 10 6 +4 8
Uitgeschakeld in de Achtste finales
9   Nigeria D 4 2 0 2 7 4 +3 6
10   Argentinië D 4 2 0 2 8 6 +2 6
11   België F 4 2 0 2 4 4 0 6
12   Saoedi-Arabië F 4 2 0 2 5 6 −1 6
13   Mexico E 4 1 2 1 4 4 0 5
14   Verenigde Staten A 4 1 1 2 3 4 −1 4
15   Zwitserland A 4 1 1 2 5 7 −2 4
16   Ierland E 4 1 1 2 2 4 −2 4
Uitgeschakeld in de groepsfase
17   Noorwegen E 3 1 1 1 1 1 0 4
18   Rusland B 3 1 0 2 7 6 +1 3
19   Colombia A 3 1 0 2 4 5 −1 3
20   Zuid-Korea C 3 0 2 1 4 5 −1 2
21   Bolivia C 3 0 1 2 1 4 −3 1
22   Kameroen B 3 0 1 2 3 11 −8 1
23   Marokko F 3 0 0 3 2 5 −3 0
24   Griekenland D 3 0 0 3 0 10 −10 0

StatistiekenBewerken

Aantal wedstrijden 52
Totaal aantal doelpunten 141
Eigen doelpunten 1
Aantal rode kaarten 15
Aantal gele kaarten 235
Doelpuntgemiddelde per wedstrijd 2,71
Toeschouwerstotaal 3.587.538
Toeschouwersgemiddelde 68.991

DoelpuntenmakersBewerken

6 doelpunten
5 doelpunten
4 doelpunten
3 doelpunten


2 doelpunten


1 doelpunt


Eigen doelpunt

Spelers uit de Belgische/Nederlandse competitieBewerken

  Club Spelers (land)
Anderlecht Pär Zetterberg (Zweden), Chidi Nwanu (Nigeria), John Bosman (Nederland) ; Filip De Wilde, Philippe Albert, Michel De Wolf, Marc Emmers, Danny Boffin, Marc Degryse, Luc Nilis (België)
Antwerp Nourredine Moukrim (Marokko), Rudi Smidts (België)
Beerschot Christopher Nwosu (Nigeria)
Cercle Brugge Tibor Selymes, Dorin Munteanu (Roemenië), Josip Weber (België)
Charleroi Jean-Jacques Missé-Missé (Kameroen)
Club Brugge Daniel Amokachi (Nigeria) ; Vital Borkelmans, Dirk Medved, Lorenzo Staelens, Franky Van der Elst, Dany Verlinden, Pascal Renier, Stephan Van der Heyden (België)
KV Kortrijk Roger Feutmba (Kameroen), Augustine Eguavon (Nigeria)
KV Mechelen Michel Preud'homme, Alex Czerniatynski (België)
RFC de Liège Alloy Agu, Sunday Oliseh (Nigeria)
Lierse SK Jahn Ivar Jakobsen, Kjetil Rekdal (Noorwegen)
RWDM Stephen Keshi (Nigeria)
Standard Luik Bogdan Stelea (Roemenië), Mohamed Lashaf (Marokko) ; Marc Wilmots (België)
KSV Waregem Nacer Abdellah (Marokko)
  Club Spelers (land)
Ajax Stefan Pettersson (Zweden), Finidi George (Nigeria) ; Edwin van der Sar, Danny Blind, Frank de Boer, Sonny Silooy, Frank Rijkaard, Ronald de Boer, Marc Overmars, Peter van Vossen (Nederland)
Feyenoord Henrik Larsson (Zweden), Mike Obiku (Nigeria), Rob Witschge, Ed de Goeij, Gaston Taument, Ulrich van Gobbel, John de Wolf (Nederland)
PSV Gheorghe Popescu (Roemenië), Klas Ingesson (Zweden) ; Erwin Koeman, Arthur Numan, Jan Wouters (Nederland)
Roda JC Tijjani Babangida (Nigeria)
Vitesse Ben Iroha (Nigeria)
Willem II Earnest Stewart (Verenigde Staten)

TriviaBewerken

  • Argentijns sterspeler Diego Maradona werd na twee wedstrijden positief getest op het gebruik van efedrine. Hij werd daarop door de FIFA geschorst. Zonder Maradona won Argentinië geen wedstrijd meer dit WK.
  • Michel Preud'homme won de 'Gouden Handschoen' voor beste doelman van het WK. Het was de eerste keer dat deze prijs werd uitgereikt.
  • Marc Overmars werd uitgeroepen tot "Best Young Player".

WK 1994 in beeldBewerken