Hoofdmenu openen

Gvba9.png Tramlijn 9 is een voormalige tramlijn in Amsterdam. Tot 22 juli 2018 reed deze op de route Centraal StationPlantageWatergraafsmeerDiemen (Sniep). Na bijna 115 jaar kwam het einde voor deze tramlijn, die sinds 1903 de verbinding tussen de Linnaeusstraat, de Plantage en het Centraal Station had verzorgd.

Lijn 9
Totale lengte8,4 km
Aangelegd doorGemeentetram Amsterdam (GTA)
Geopend
28 december 1903: DamOosterpark
Huidige statusopgeheven per 22 juli 2018
Aantal sporen2
Tramdienst doorGVB
Lijn 9
uKBHFaBSicon .svg Centraal Station
uABZgl+lBSicon .svg tram 26
uHSTBSicon .svg Dam
uABZg+rBSicon .svg tram 14
uHSTBSicon .svg Spui
uHSTBSicon .svg Muntplein
uABZgrBSicon .svg tram 16 en 24
uHSTBSicon .svg Rembrandtplein
uABZgrBSicon .svg tram 4
uWBRÜCKE1BSicon .svg Blauwbrug over de Amstel
uHSTBSicon .svg Waterlooplein
uKRZtBSicon .svg metro  51 ,  53 ,  54 
uHSTBSicon .svg Mr. Visserplein
uHSTBSicon .svg Artis
uHSTBSicon .svg Plantage Lepellaan
uKRZBSicon .svg tram 10
uHSTBSicon .svg Alexanderplein tram 14
uABZglBSicon .svg tram 14
uHSTBSicon .svg Eerste van Swindenstraat
uHST(R)BSicon .svg Wijttenbachstraat
uKRZBSicon .svg tram 3 en 7
uHST(L)BSicon .svg Wijttenbachstraat
umKRZuBSicon .svg Spoorlijn Utrecht - Amsterdam
uHSTBSicon .svg Pretoriusstraat
uHSTBSicon .svg Hogeweg
uHSTBSicon .svg Hugo de Vrieslaan
uHSTBSicon .svg Kruislaan
uHSTBSicon .svg Brinkstraat
uSKRZ-AuBSicon .svg A10
uHSTBSicon .svg Arent Krijtsstraat
uHSTBSicon .svg Schoolstraat
uHSTBSicon .svg Nicolaas Lublinkstraat
umKRZuBSicon .svg Spoorlijn Leiden - Weesp
uABZgrBSicon .svg Aansluiting Hoofdwerkplaats Tram
uKBHFeBSicon .svg Diemen Sniep

Beknopte geschiedenisBewerken

 
Tramlijn 9 met motorwagen 64 voor de Muiderpoort; 1904.
 
Tramlijn 9 bij de Muiderpoort.
 
Tramlijn 9 met gelede wagen 730 (8G) op het Stationsplein; 1976.
 
Museumtramstel 236+748 maakte ritten op lijn 9 t.g.v. het 75-jarige bestaan op 28 december 1978.
 
Tramlijn 9 op het Muntplein

In 1884 startte de Amsterdamse tramlijn 9 als paardentram.[1] Vanaf 28 december 1903 was deze geëlektrificeerd en reed hij de route DamRokinMuntpleinRembrandtpleinWaterloopleinPlantage MiddenlaanLinnaeusstraatOosterpark. Vanaf 1904 reed lijn 9 door vanaf de Dam via Damrak naar Centraal Station.

Van 1915 tot 1921 reed lijn 9 vanaf het Stationsplein door naar de De Ruijterkade (IJveer). Met de komst van Kringlijn 22 werd lijn 9 weer ingekort tot het Stationsplein.

In 1932 werd lijn 9 vanaf het Alexanderplein verlegd via MauritskadeZeeburgerdijkBorneostraatJavaplein naar de Molukkenstraat.

In 1940 werd deze route verlaten. Lijn 9 ging vanaf de Mauritskade weer via de Linnaeusstraat rijden en werd daarbij verlengd naar de Middenweg in de Watergraafsmeer. Hierbij werd gedeeltelijk gebruikgemaakt van de kort tevoren door de Gooische Stoomtram verlaten sporen op de Middenweg. In 1948 werd de keerlus bij Betondorp in gebruik genomen.

Van 3 november 1958 tot 26 november 1960 werd de Hortusbrug vernieuwd waarbij de lijn moest omrijden via de Sarphatistraat en de Utrechtsestraat.[2]Tot 1967 reed lijn 9 richting Watergraafsmeer door de Nieuwe Amstelstraat. In dat jaar ontstond ruimte op het Waterlooplein en werd het traject door de Nieuwe Amstelstraat verlaten door voortaan in beide richtingen via het plein te rijden. Tot 1985 reed lijn 9 richting Centraal Station langs de Amstel. Daarna werd in beide richtingen via de Amstelstraat – Rembrandtplein – Reguliersbreestraat gereden.

In 1990 kwam de verlenging via de Hartveldseweg naar Diemen (Sniep) tot stand. Hiermee kreeg Diemen een halve eeuw na opheffing van de Gooise tram weer een tramverbinding met de Watergraafsmeer en verder. De Ajaxlus bleef echter beschikbaar voor het opstellen van extra trams bij een thuiswedstrijd. Met het verdwijnen van het stadion en de komst van een nieuwe woonwijk rond 1996 verdween de lus. Ter compensatie verscheen echter bij het Voorlandpad een keerdriehoek waar middels driehoeken ter plaatse nog altijd gekeerd kan worden. In 2018 werd de rijrichting van de lus in Diemen in verband met woningbouw omgedraaid.

Op 22 juli 2018, de dag dat de exploitatie op de Noord-Zuidlijn startte, werd lijn 9 opgeheven. Lijn 14 heeft het traject van het Centraal Station tot Alexanderplein overgenomen en lijn 19 heeft het traject overgenomen tussen het Alexanderplein en Diemen (Sniep).

Externe linkBewerken