Hoofdmenu openen

Het Folketing (Deens: Folketinget [ˈfɔlɡəˌteˀŋ]) is het parlement van het KoninkrijkDenemarken vormt samen met Groenland en de Faeröer. Het tweede lid van de naam gaat terug op het Proto-Germaanse woord *þinga', dat 'volksvergadering' betekent.

Folketing
Folketinget
Wetgevend orgaan van Vlag van Denemarken Denemarken
Seal of the Folketing of Denmark.svg
Algemene informatie
Opgericht in 1849
Aantal leden 179
Ontmoetingsplaats Christiansborg, Kopenhagen
Huidige legislatuur
Verkozen op 18 juni 2015
Voorzitter Pia Kjærsgaard,
Dansk Folkeparti
Zetelverdeling Zetelverdeling van de Folketing
Partijen Blauwe blok (regering) (90)

     Venstre (34)
     Det Konservative Folkeparti (6)
     Liberal Alliance (13)
     Dansk Folkeparti (37)
Rode blok (oppositie) (85)
     Socialdemokraterne (47)
     Radikale Venstre (8)
     Socialistisk Folkeparti (7)
     Enhedslisten (14)
     Alternativet (9)
Afgevaardigden Groenland/Faeröer (neutraal) (4)
     Javnaðarflokkurin (1)
     Inuit Ataqatigiit (1)
     Siumut (1)
     Tjóðveldi (1)

Portaal  Portaalicoon   Politiek

Het Folketing bestaat uit 179 zetels die door evenredige vertegenwoordiging gekozen worden. Twee hiervan zijn voor vertegenwoordigers van de Faeröer, twee voor afgevaardigden uit Groenland. De overige leden worden vanuit de 92 Deense kieskringen gekozen. De leden worden gekozen voor een termijn van maximaal vier jaar. De premier kan, met goedkeuring van de vorst, vervroegde verkiezingen uitschrijven waarmee de termijn voor de parlementsleden vervroegd afloopt.

GeschiedenisBewerken

Het Folketing, het Deense eenkamerige parlement, houdt sinds 1849 zitting in de Christiansborg op het eiland Slotsholmen in het hart van Kopenhagen.

Van 1849 tot 1953 was het Folketing een van de twee kamers in de Deense Rigsdag (Rijksdag). De andere was het Landsting (Landstinget). Beide kamers hadden evenveel macht, maar waar het Folketing het volk vertegenwoordigde, vertegenwoordigde het Landsting de oude aristocratie. Tot 1915 werden de meeste zetels in het Landsting door censuskiesrecht gekozen; de overige zetels werden door de vorst aangewezen. Vanaf 1915 mocht ook de gewone bevolking stemmen, zij het indirect met een districtenstelsel en een hoge kiesgerechtigde leeftijd. In de volgende decennia verloor de Landsting aan invloed - de wetten werden immers in het Folketing gemaakt - en werd een overbodige bureaucratische handeling.

Na een referendum in 1953 werden de twee kamers samengevoegd. Volgens de Deense grondwet ligt de wetgevende macht nu zowel bij het Folketing als bij de koning. De koning tekent aangenomen wetten als een formaliteit, al kan in principe de vorst - zonder gevolgen - een wet weigeren te tekenen.

Omdat de Deense Kieswet een kiesdrempel van slechts twee procent hanteert, komt het zelden voor dat een partij de meerderheid behaalt (laatste keer was 1901). Dientengevolge treden er blokvorming en coaltitieregeringen op. De regeringen-Rasmussen (zowel Anders Fogh Rasmussen als Lars Løkke Rasmussen) hadden de West-Europese primeur van gedoogsteun, die in Denemarken door de ultra-rechtse Dansk Folkeparti verleend werd. In 2011 kwam er een eind aan de tien jaar lange samenwerking.

Bij de verkiezingen van november 2011 werd Venstre onder leiding van premier Lars Løkke Rasmussen met 47 zetels de grootste partij, maar aangezien het rode blok van Helle Thorning-Schmidt méér zetels haalde dan het blauwe blok, werd Rasmussen uitgesloten van regeringsdeelname. Vier jaar later, bij de verkiezingen van 2015, gebeurde het omgekeerde: nu werd Socialdemokraterne van zittend premier Thorning-Schmidt de grootste partij, maar behaalde het blauwe blok gezamenlijk een nipte meerderheid. Hierdoor kon oppositieleider Rasmussen, ondanks dat zijn partij Venstre grote verliezen leed, opnieuw de macht grijpen. Op 28 juni 2015 vormde Venstre een minderheidsregering, waarbij het gedoogsteun krijgt van de andere partijen uit het blauwe blok.[1]

De huidige voorzitter van het parlement is Pia Kjærsgaard van de Deense Volkspartij. Zij is de eerste vrouwelijke voorzitter in de geschiedenis van het Folketing.

Kieswet en ParlementswetBewerken

De Deense Kieswet en Parlementswet lijken op die van Nederland. Toch zijn er grote verschillen:

  • Er is een kiesdrempel van 2% van de stemmen, omgerekend 3,6 zetels in het Folketing.
  • Nieuwe partijen dienen bij deelname aan de verkiezingen het aantal handtekeningen te verzamelen ter grootte van één zetel volgens de kiesdeler, hetgeen overeenkomt met ongeveer 20.000 handtekeningen.
  • Parlementsleden zijn immuun voor vervolging tenzij 1. een meerderheid van het Folketing besluit de immuniteit op te heffen; 2. het parlementslid op heterdaad betrapt is.
  • Debatten en algemene veranderingen mogen in besloten kring (zonder publiek) gehouden worden, al is dit sinds de inval in Denemarken tijdens de Tweede Wereldoorlog niet meer voorgekomen.

Samenstelling van Folketing (2019)Bewerken

Partijen (Lettersymbool) (Nederlandse vertaling) Partijleiders Stemmen Percentage Zetels
Rode blok
Socialdemokraterne (A) (Sociaaldemocraten) Mette Frederiksen 915.415 25,9% 48
Radikale Venstre (B) (Sociaal-liberale partij) Morten Østergaard 304.427 8,6% 16
Socialistisk Folkeparti (F) (Socialistische Volkspartij) Pia Olsen Dyhr 272.062 7,7% 14
Enhedslisten – De Rød-Grønne (Ø) (Eenheidslijst - De Rood-Groenen) Collectief leiderschap[2] 244.664 6,9% 13
Alternativet (Å) (Het Alternatief - Groene partij)[3] Uffe Elbæk 104.149 3,0% 5
Blauwe blok
Det Konservative Folkeparti (C) (De Conservatieve Volkspartij) Søren Pape Poulsen 233.348 6,6% 12
Kristendemokraterne (K) (Christendemocraten) Isabelle Arendt[4] 61.208 1,8% 0
Dansk Folkeparti (O) (Deense Volkspartij) Kristian Thulesen Dahl 308.241 8,7% 16
Venstre (V) (Liberale Partij) Lars Løkke Rasmussen 825.450 23,4% 43
Liberal Alliance (I) (Liberale Alliantie) Anders Samuelsen 82.227 2,3% 4
Overig
Nye Borgerlige (D) (Nieuw Rechts) Pernille Vermund 83.225 2,4% 4
Klaus Riskær Pedersen (E) Klaus Riskær Pedersen 29.621 0,9% 0
Stram Kurs (P) (Strakke Koers) Rasmus Paludan 63.093 1,8% 0
Onafhankelijken 2.774 0.1% 0
blanco/ongeldig 37.801 - -
Totaal 3.569.521 100% 175
Geregistreerde kiezers/opkomst 4.219.537 84,6% -
Faeröer
Sambandsflokkurin (Uniepartij) Bárður á Steig Nielsen 7.349 28,3% 1
Javnaðarflokkurin (Sociaaldemocratische Partij) Aksel Johannesen 6.630 25,5% 1
Hin føroyski fólkaflokkurin (Faeröer Volkspartij) Jørgen Niclasen 6.181 23,8% 0
Tjóðveldi (Republiek) Høgni Hoydal 4.830 18,6% 0
Framsókn (Vooruitgang) Poul Michelsen 639 2,5% 0
Sjálvstýri (Nieuw Zelfbestuur) Jógvan Skorheim 333 1,3% 0
blanco/ongeldig 244 - -
Totaal 26.206 100% 2
Geregistreerde kiezers/opkomst 37.264 70,3% -
Groenland
Inuit Ataqatigiit (Inuitgemeenschap) Múte Bourup Egede 6.881 33,4% 1
Siumut (Voorwaarts) Kim Kielsen 6.058 29,4% 1
Demokraatit (Democraten) Niels Thomsen 2.262 11,0% 0
Nunatta Qitornai (de Afstammelingen van Ons Land) Vittus Qujaukitsoq 1.616 7,8% 0
Partii Naleraq Hans Enoksen 1.565 7,6% 0
Atassut (Solidariteit) Siverth K. Heilmann 1.099 5,3% 0
Suleqatigiissitsisut (Samenwerkingspartij) Michael Rosing 520 2,5% 0
blanco/ongeldig 614 - -
Totaal 20.615 100% 2
Geregistreerde kiezers/opkomst 41.344 49,9% -


Foto'sBewerken