Grondster-associatie

De grondster-associatie (Digitario-Illecebretum) is een associatie van het dwergbiezen-verbond, een plantengemeenschap van kale, vochtige en zandige bodems in de heide, vooral bestaande uit eenjarige pionierssoorten.

Grondster-associatie
Grondster-associatie met onder meer grondster
Grondster-associatie met onder meer grondster
Syntaxonomische indeling
Klasse:Isoeto-Nanojuncetea (Dwergbiezen-klasse)
Orde:Nanocyperetalia
Verbond:Nanocyperion (Dwergbiezen-verbond)
Associatie
Digitario-Illecebretum
Diemont, Sissingh & Westhoff, 1940

Naamgeving, etymologie en coderingBewerken

  • Synoniem: Digitario-Illecebretum verticillati Diemont, Sissingh et Westhoff 1940, Digitario ischaemi-Illecebretum verticillati Diemont, Sissingh & Westhoff 1940 nom. mut. propos.
  • Syntaxoncode (Nederland): 28Aa4

De naam Digitario-Illecebretum is afgeleid van de wetenschappelijke namen van twee veel voorkomende soorten binnen de associatie, het glad vingergras (Digitaria ischaemum) en de kensoort grondster (Illecebrum verticillatum).

KenmerkenBewerken

AlgemeenBewerken

Deze plantengemeenschap is voornamelijk te vinden op onbegroeide, vochtige voedselarme tot matig voedselrijke, zwak zure tot neutrale bodems. Voorbeelden zijn vochtige, weinig belopen zandpaden, in de zomer droogvallende sloten en plassen, randen van duinplassen en vennen, zandgroeven en plagplekken in vochtige heide.

Het substraat is meestal leemarm, kalkarm grof zand, waar door opeenhoping van organisch materiaal en/of spoorvorming stagnatie van water optreedt.

StructuurBewerken

Vegetaties van de grondster-associatie worden gekenmerkt door een zeer open, laagblijvende vegetatie met volledige afwezigheid van de boom- en de struiklaag.

In de kruidlaag zijn laagblijvende, eenjarige rozetvormende planten als de grondster dominant, samen met hogere grassen als struisgras en tredplanten als gewoon varkensgras en straatgras.

De moslaag is weinig soortenrijk met het gewoon broedpeermos als meest gevonden soort.

OnderverdelingBewerken

In de grondster-associatie worden in Nederland en België nog twee sub-associaties onderscheiden.

Sub-associatie digitarietosumBewerken

Een subassociatie gekenmerkt door de opvallende aanwezigheid van glad vingergras (Digitaria ischaemum). Syntaxoncode voor Nederland is 28Aa4a.

Sub-associatie peplidetosumBewerken

Een subassociatie gekenmerkt door de opvallende aanwezigheid van waterpostelein (Lythrum portula, synoniem: Peplis portula). Syntaxoncode voor Nederland is 28Aa4b.

SoortensamenstellingBewerken

De associatie heeft in België en Nederland twee kensoorten, waarvan de grondster dikwijls een dominante rol speelt en de rode schijnspurrie op het tweede plan komt. Ze onderscheidt zich van de andere associaties binnen het verbond door de aanwezigheid van gewoon struisgras, schapenzuring en glad vingergras. De belangrijkste begeleidende soorten zijn:

Kensoorten, differentiërende soorten en begeleidende soorten voor de grondster-associatie
Kensoort Diff.soort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking Afbeelding
Boomlaag
Geen soorten
Struiklaag
Geen soorten
Kruidlaag
kA - >90% Grondster Illecebrum verticillatum  
kA - >40% Rode schijnspurrie Spergularia rubra  
kV - >10% Liggend hertshooi Hypericum humifusum  
kV - >10% Waterpostelein Lythrum portula  
kO - >60% Moerasdroogbloem Gnaphalium uliginosum  
kK - >60% Greppelrus Juncus bufonius  
dA >60% Gewoon struisgras Agrostis capillaris tov. andere associaties in het verbond  
dA >50% Schapenzuring Rumex acetosella tov. andere associaties in het verbond  
dA >40% Glad vingergras Digitaria ischaemum tov. andere associaties in het verbond  
dA Riempjes Corrigiola litoralis tov. andere associaties in het verbond  
bg >60% Straatgras Poa annua  
bg >30% Gewoon varkensgras Polygonum aviculare  
bg >30% Gewone spurrie Spergula arvensis  
bg >30% Moerasstruisgras Agrostis canina  
bg >20% Getande weegbree Plantago major subsp. intermedia  
bg >20% Tormentil Potentilla erecta  
bg >20% Gestreepte witbol Holcus lanatus  
bg >20% Tengere rus Juncus tenuis  
bg >20% Waterpeper Persicaria hydropiper  
bg >20% Liggende vetmuur Sagina procumbens  
bg >20% Pijpenstrootje Molinia caerulea  
bg Pitrus Juncus effusus  
Moslaag
kV - >10% Gewoon broedpeermos Pohlia annotina  
kV - <10% Bolletjespeermos Pohlia bulbifera  
- >20% Zandhaarmos Polytrichum juniperinum  

Verspreiding en voorkomenBewerken

De grondster-associatie heeft een beperkt verspreidingsgebied binnen atlantische en subatlantisch Europa. Ze is bekend van België, Nederland en Duitsland.

In Nederland komt deze associatie vooral voor in heidegebieden in het oosten van het land (drents-, subcentreuroop-, gelders- en kempens district), waar ze vrij zeldzaam is. In Vlaanderen is ze, buiten de leemstreek, meer verspreid maar eveneens zeldzaam.