Bordzjomi (stad)

district

Bordzjomi (Georgisch: ბორჯომი) is een toeristenstad in het zuidelijke deel van Centraal-Georgië met 11.122 inwoners (2021[1]) in de regio Samtsche-Dzjavacheti en ligt in het noordwestelijke deel van het gebied in de schilderachtige Bordzjomi-kloof op de oostelijke rand van het Nationaal park Bordzjomi-Charagaoeli. Het is het administratieve centrum van de gelijknamige gemeente op een afstand van hemelsbreed 120 kilometer van hoofdstad Tbilisi.

Bordzjomi
ბორჯომი
Stad in Georgië Vlag van Georgië
Bordzjomi (Georgië)
Bordzjomi
Situering
Regio Samtsche-Dzjavacheti
Gemeente Bordzjomi
Coördinaten 41° 51′ NB, 43° 23′ OL
Algemeen
Inwoners
(2021)
Gestegen 11.122[1]
Hoogte 800 m
Overig
Website borjomi.gov.ge
Foto's
Uitzicht op de stad
Uitzicht op de stad
Portaal  Portaalicoon   Georgië

GeschiedenisBewerken

 
Bordzjomi in 1887

In de Middeleeuwen maakte het gebied van wat nu Bordzjomi is, deel uit van de provincie Tori. Er waren een aantal forten die strategische kruispunten van routes bewaakten die naar de westelijke, oostelijke en zuidelijke provincies van Georgië leidden. Drie belangrijke forten - die van "Gogia", "Petra" en "Sali" - kijken nog steeds uit over de stad vanaf de nabijgelegen heuvels. Van de 16e tot 19e eeuw behoorde het gebied tot de adellijke familie van Avalisjvili, maar was het grotendeels ontvolkt als gevolg van Ottomaanse invallen.

Na de Russische annexatie van Georgië begon het Bordzjomi-gebied te revitaliseren. Het toponiem Bordzjomi wordt voor het eerst geregistreerd in de jaren 1810. De stad en haar omgeving werden onder de Russische militaire autoriteiten geplaatst en begon in de jaren 1820 soldaten te ontvangen. meer gebouwen en baden werden in de jaren 1830 gebouwd. In het begin van de jaren 1840, toen de Russische onderkoning van de Kaukasus Jevgeny Golovin zijn dochter meebracht om te genezen in de mineraalwaters, versnelde hij de officiële overdracht van de bronnen van het leger naar de civiele autoriteiten. De onderkoning Michail Vorontsov, gefascineerd door het lokale landschap en mineraalwater, maakte van Bordzjomi zijn zomerresidentie en renoveerde het met nieuwe parken.

 
Minderaalwaterbron

Het warme klimaat, de mineraalwaterbronnen en de bossen maakten Bordzjomi tot een favoriet zomerresort voor de aristocratie en gaven het de populaire naam "de parel van de Kaukasus". In de jaren 1860 werden nieuwe hotels gebouwd en werd een administratie voor mineraalwater opgericht. In 1871 werd Bordzjomi geschonken aan het koninklijke familielid Groothertog Michaël Nikolajevitsj, toen de onderkoning van de Kaukasus. In de jaren 1890 bouwde de zoon van Mikhail, Nicolaas, een park en een landgoed in Likani, aan de westkant van Bordzjomi. Het mineraalwater in flessen begon op grote schaal te worden geëxporteerd. De stad groeide aanzienlijk door de hoeveelheid Russische migranten en in 1901 overtrof het aantal etnisch Russische inwoners (2.031) voor het eerst het aantal inheemse Georgiërs (1.424).[2] In 1921 kreeg Bordzjomi de stadsstatus, een reflectie van de ontwikkeling van de plaats.

Na de invasie van het Rode Leger in de Democratische Republiek Georgië in 1921 nam het Sovjetregime alle aristocratische herenhuizen in beslag en veranderde ze in sanatoria, bezocht door de elite van de communistische partij. Ondanks aanzienlijke schade veroorzaakt door een overstroming op 18 april 1968, bleef Bordzjomi gedurende het Sovjettijdperk groeien. De post-Sovjet-jaren van politieke en economische crisis belemmerden de ontwikkeling van het gebied, maar het bleef een populaire bestemming voor binnenlands toerisme. In de jaren 2000 hielpen een groeiende overheid en particuliere investeringen in toerisme en gemeentelijke infrastructuur Bordzjomi herstellen van een decennium van verval.[3]

Bordzjomi werd samen met Bakoerjani op 22 juni 2005 door Georgië genoemd als kandidaat-stad voor de Olympische Winterspelen van 2014,[4][5] maar het werd op 22 juni 2006 door het Internationaal Olympisch Comité geëlimineerd als kandidaat.[6]

DemografieBewerken

Begin 2021 had Bordzjomi 11.122 inwoners,[1] een stijging van ruim 5% ten opzichte van de volkstelling in 2014. De bevolking van Bordzjomi bestaat voor 93% uit Georgiërs en 4% uit Armeniërs. Andere minderheden (minder dan 1%) zijn Russen, Osseten, Grieken en Oekraïners. De Osseetse gemeenschap is een overblijfsel uit de periode dat er Osseetse gemeenschappen in het Trialetigebergte woonachtig waren. Deze zijn sinds de etnische conflicten begin jaren 1990 zo goed als verdwenen.

Jaar 1886 1922 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2002[7] 2014 2021
Aantal - 3.913   5.372   14.317   15.332   16.316   18.059   19.007   14.445   10.546   11.122
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden[8][9][7]

BezienswaardighedenBewerken

 
Voormalige zomerresidentie Perzische ambassadeur, nu hotel
  • Bordzjomi is een balneologisch en klimatologisch resort. Tijdens de Sovjettijd had het de status van een vakbondsresort. Het mineraalwater staat bekend om zijn genezende werking.
  • De stad is uitvalsbasis vor het Nationaal park Bordzjomi-Charagaoeli.
  • Het paleis Likani, zomerresidentie van de Russische keizerlijke familie.
  • Centraal Park, een parkomgeving rond de Bordzjomoela rivier, een rechterzijrivier van de Mtkvari. Hier is ook een publieke bron van het heilzame bronwater, en het benedenstation van de kabelbaan.
  • De Bordzjomi - Bakoerjani spoorlijn, een smalspoor naar bergresort Bakoerjani, aangelegd rond 1900 dat een hoogte van 900 meter over 37 kilometer overbrugt (zie ook Vervoer).

VervoerBewerken

 
Trein naar Tbilisi

De Georgische route van internationaal belang S8 die centraal Georgië en Tbilisi met Turkije verbindt via Achaltsiche komt door Bordzjomi. Verder leidt de nationale route Sh20 vanaf Bordzjomi door het Trialetigebergte naar berg- en winterresort Bakoerjani en verder naar Achalkalaki via de 2.417 meter hoge Tschratskaro-pas.

De stad is het tegenwoordige eindpunt van de spoorlijn uit Chasjoeri, een aftakking van de Tbilisi - Poti spoorlijn. Sinds medio 2012 rijden er geen passagierstreinen meer over het traject Bordzjomi - Achaltsiche - Vale. Bordzjomi wordt dagelijks vanuit Tbilisi bediend, een rit van ruim 4 uur.

Bordzjomi is het beginpunt van de 37 kilometer lange smalspoorlijn naar Bakoerjani, die een hoogte overbrugt van 900 meter, een rit van twee uur en dertig minuten per enkele reis. De dienstregeling bestaat uit twee treinen die elkaar in Tsagveri passeren. De bouw van de lijn begon in 1897 en was klaar in 1902 toen de lijn geopend werd. Bij het plaatsje Tsagveri ontwierp Gustave Eiffel een kenmerkende brug die er nog steeds ligt. In 1966 werd de lijn geëlektrificeerd, waarmee de kenmerkende Tsjechische "Krokodil" locomotieven werden geïntroduceerd, die ter plekke ook wel "Koekoesjka" worden genoemd (Russisch voor koekoek). In 2016 werd de spoorlijn flink gerenoveerd,[11] en in 2017 kreeg het de status van cultureel erfgoed monument.[12] De lijn is sinds medio 2021 niet operationeel zonder verdere specificaties over reden of duur.[14]

De treintjes speelden een hoofdrol in aflevering 7 van het 18e seizoen (2018) van het tv-programma "Wie Is De Mol?".[15][16]

StedenbandenBewerken

Bordzjomi heeft stedenbanden met:[17]

Geboren in BordzjomiBewerken

Commons heeft mediabestanden in de categorie Bordzjomi.