Hoofdmenu openen
De bolletjestrui
Een speldje van de bolletjestrui
Thomas Voeckler in de bolletjestrui na de 3e etappe in de Ronde van Frankrijk 2008

Het bergklassement van de Ronde van Frankrijk is een nevenklassement, waarvoor punten zijn te verdienen bij passages op bergpassen en andere beklimmingen. De leider in het bergklassement is de wielrenner die bij deze passages de meeste punten heeft verdiend door als eerste of bij de eersten door te komen. Degene die aan het eind van de Tour de France het klassement leidt, wordt tot bergkoning uitgeroepen.

De bolletjestrui is het wielrennersshirt dat wordt gedragen door de leider in het bergklassement en dat wordt uitgereikt na een verreden etappe. Na de laatste etappe van de Ronde van Frankrijk krijgt de winnaar van het bergklassement de laatste bergtrui uitgereikt. De bergprijs bestaat langer dan de daaraan gekoppelde bolletjestrui. De eerste Ronde van Frankrijk waar de leider in het bergklassement de bolletjestrui droeg, was die van 1975; de eerste die hem ooit droeg was Joop Zoetemelk. De eerste eindwinnaar van deze trui was Lucien Van Impe. Hij was enigszins gegeneerd toen hij de bolletjestrui voor het eerst aandeed gezien het toen nog niet ingeburgerde opvallende motief. Daarvóór bestond er geen aparte trui voor de bergkoning.

AlgemeenBewerken

De beklimmingen die meetellen voor het bergklassement worden ingedeeld in 5 categorieën: Hors Catégorie (de grootste en zwaarste beklimmingen, zoals de Mont Ventoux, Tourmalet en Alpe d'Huez) en de eerste tot en met vierde categorie. Beklimmingen van derde en vierde categorie zijn eerder heuvels dan bergen. De te verdienen punten zijn navenant.

De strijd om de bolletjestrui ontbrandt vanaf de eerste etappe: geen enkele rit is namelijk volkomen vlak. Vrijwel altijd zijn er wel enkele hellingen van de derde of vierde categorie. Aan de avonturiers in het peloton biedt dat een kans om zich in de publiciteit te rijden totdat in de echte bergetappes de klimmers de trui overnemen. In 1982 reed Jan Raas, niet bepaald een klimmer, zo één dag in de bolletjestrui: hij had de trui veroverd door in de proloog de snelste tijd neer te zetten over een beklimming die in het parkoers was opgenomen. Op deze manier is het enkele mindere "klimmers" ook gelukt op die manier de echte specialisten voor te blijven in het eindklassement. Pedro Torres (1973), Domingo Perurena (1974) en Bernard Vallet (1982) waren in alle etappes actief om hun punten te sprokkelen en konden in het hooggebergte voldoende meekomen om hun voorsprong te behouden. Laurent Jalabert (2001 en 2002) volgde een iets andere tactiek: hij ging er in de bergetappes vroeg vandoor en reed als eerste over één of twee bergtoppen voordat hij werd ingelopen.

Elk jaar wordt ook de Trofee Henri Desgrange uitgereikt, genoemd naar de oprichter van de Tour de France. Dat is een flinke geldprijs die klaarligt voor de eerst aankomende renner op de hoogste top van de Tour. Meestal is dat de col du Galibier (waar ook een monument ter ere van Desgrange staat). Bij afwezigheid van de Galibier in het Tourschema wordt de prijs doorgaans op de col du Tourmalet gewonnen.

Dragers en recordsBewerken

Recordhouder met zes eindzeges in het bergklassement was lange tijd de Spanjaard Federico Bahamontes. In 1983 werd dat aantal geëvenaard door Lucien Van Impe en in 2004 verbroken door Richard Virenque met zeven titels. Virenque zegevierde eerder in 1994, 1995, 1996, 1997, 1999 en 2003.

Sinds de bergtrui wordt uitgereikt in 1975, tot en met de Tour van 2011 is dit al ruim 700 keer gebeurd. Meer dan 300 keer reed een Fransman in het bolletjestricot. Belgen droegen de trui in totaal 120 keer, iets meer dan het aantal truien dat Italianen droegen. Tot en met de Tour van 2011 zijn er 62 dagen geweest dat een Nederlander de bergtrui droeg. Gert-Jan Theunisse en Steven Rooks droegen er ieder twaalf, Hennie Kuiper acht, Adrie van der Poel, Erik Dekker en Johnny Hoogerland ieder vijf, Maarten Ducrot, Danny Nelissen en Nico Verhoeven ieder drie, Joop Zoetemelk twee en Jan Raas, Jean-Paul van Poppel, Léon van Bon en Karsten Kroon elk één.

Reglement voor de puntenverdelingBewerken

Puntentelling vanaf 2012
Positie 4e C 3e C 2e C 1e C HC
1e 1 2 5 10 20
2e 1 3 8 15
3e 2 6 12
4e 1 4 10
5e 2 8
6e 1 6
7e 4
8e 2

De punten die de renners kunnen verdienen worden verdeeld al naargelang de doorkomst van de renner en de zwaarte van de berg. Hierbij wordt de volgende onderverdeling gemaakt:[1]

Hors categorie (buitencategorie): respectievelijk 20, 15, 12, 10, 8, 6, 4 en 2 punten voor de eerste tot en met de achtste renner die over de top heen komt.
1e categorie: respectievelijk 10, 8, 6, 4, 2 en 1 punt voor de eerste tot en met de zesde renner die over de top heen komt.
2e categorie: respectievelijk 5, 3, 2 en 1 punt voor de eerste tot en met de vierde renner die over de top heen komt.
3e categorie: respectievelijk 2 en 1 punt voor de eerste twee renners die over de top heen komen.
4e categorie: 1 punt voor de eerste renner die over de top heen komt.

Sinds 2011 geldt dat als de aankomst ligt op een bergtop van buitencategorie, eerste of tweede categorie, de punten worden verdubbeld. Voordien volstond het dat het om de laatste bergtop ging, al dan niet met aankomst.

Als twee rijders gelijk eindigen in het bergklassement, dan krijgt diegene die het vaakst als eerste bovenkwam op een col van de buitencategorie de bolletjestrui. Als de rijders even vaak als eerste op een col van de buiten categorie zijn bovengekomen, dan wordt gekeken naar het onderlinge resultaat op de cols van de eerste en eventueel de tweede, derde en vierde categorie, totdat er een winnaar is. Zijn beide renners even vaak als eerste op een col bovengekomen, dan wordt de winnaar bepaald door te kijken naar de posities in het algemeen klassement.

Als een rijder zowel de gele trui als de bolletjestrui in zijn bezit heeft, wordt de bolletjestrui door de nummer twee van het bergklassement gedragen. Ook de groene trui van het puntenklassement staat boven de bolletjestrui. Het is dus mogelijk dat de nummers 1 en 2 van het bergklassement al de punten- en gele trui dragen, en de bolletjestrui door de nummer 3 uit het bergklassement wordt gedragen.

Puntentelling tot en met 2010Bewerken

Puntentelling tot 2010
Positie 4e C 3e C 2e C 1e C HC
1e 3 4 10 15 20
2e 2 3 9 13 18
3e 1 2 8 11 16
4e 1 7 9 14
5e 6 8 12
6e 5 7 10
7e 6 8
8e 5 7
9e 6
10e 5

De punten die de renners kunnen verdienen worden verdeeld al naargelang de doorkomst van de renner en de zwaarte van de berg. Hierbij wordt de volgende onderverdeling gemaakt:

Hors categorie (buitencategorie): respectievelijk 20, 18, 16, 14, 12, 10, 8, 7, 6 en 5 punten voor de eerste tot en met de tiende renner die over de top heen komt.
1e categorie: respectievelijk 15, 13, 11, 9, 8, 7, 6 en 5 punten voor de eerste tot en met de achtste renner die over de top heen komt.
2e categorie: respectievelijk 10, 9, 8, 7, 6 en 5 punten voor de eerste tot en met de zesde renner die over de top heen komt.
3e categorie: respectievelijk 4, 3, 2 en 1 punt voor de eerste tot en met de vierde renner die over de top heen komt.
4e categorie: respectievelijk 3, 2, en 1 punt voor de eerste tot en met de derde renner die over de top heen komt.

Lijst van winnaarsBewerken

Onderstaand het overzicht van de eerste drie in het eindklassement sinds 1933.

Editie Eerste Tweede Derde
1933   Vicente Trueba   Louis Hardiquest   Alfons Schepers
1934   René Vietto   Vicente Trueba   Giuseppe Martano
1935   Félicien Vervaecke   Sylvère Maes   Jules Lowie
1936   Julián Berrendero   Sylvère Maes   Federico Ezquerra
1937   Félicien Vervaecke   Mario Vicini   Sylvère Maes
1938   Gino Bartali   Félicien Vervaecke   Edward Vissers
1939   Sylvère Maes   Edward Vissers   Albert Ritserveldt
1947   Pierre Brambilla   Apo Lazaridès   Jean Robic
1948   Gino Bartali   Apo Lazaridès   Jean Robic
1949   Fausto Coppi   Gino Bartali   Jean Robic
1950   Louison Bobet   Stan Ockers   Jean Robic
1951   Raphaël Geminiani   Gino Bartali   Fausto Coppi
1952   Fausto Coppi   Antonio Gelabert   Jean Robic
1953   Jesús Loroño   Louison Bobet   Joseph Mirando
1954   Federico Bahamontes   Louison Bobet   Richard Van Genechten
1955   Charly Gaul   Louison Bobet   Jean Brankart
1956   Charly Gaul   Federico Bahamontes   Valentin Huot
1957   Gastone Nencini   Louis Bergaud   Marcel Janssens
1958   Federico Bahamontes   Charly Gaul   Jean Dotto
1959   Federico Bahamontes   Charly Gaul   Gérard Saint
1960   Imerio Massignan   Marcel Rohrbach   Graziano Battistini
1961   Imerio Massignan   Charly Gaul   Hans Junkermann
1962   Federico Bahamontes   Imerio Massignan   Raymond Poulidor
1963   Federico Bahamontes   Raymond Poulidor   Guy Ignolin
1964   Federico Bahamontes   Julio Jiménez   Raymond Poulidor
1965   Julio Jiménez   Frans Brands   Joaquim Galera
1966   Julio Jiménez   Joaquim Galera   Aurelio Gonzalez
1967   Julio Jiménez   Franco Balmamion   Raymond Poulidor
1968   Aurelio Gonzalez   Franco Bitossi   Julio Jiménez
1969   Eddy Merckx   Roger Pingeon   Joaquim Galera
1970   Eddy Merckx   Andres Gandarias   Martin Van Den Bossche
1971   Lucien Van Impe   Joop Zoetemelk   Eddy Merckx
1972   Lucien Van Impe   Eddy Merckx   Joaquim Agostinho
1973   Pedro Torres   José Manuel Fuente   Luis Ocaña
1974   Domingo Perurena   Eddy Merckx   José-Luis Abilleira
Invoering Bolletjestrui
1975   Lucien Van Impe   Eddy Merckx   Joop Zoetemelk
1976   Giancarlo Bellini   Lucien Van Impe   Joop Zoetemelk
1977   Lucien Van Impe   Hennie Kuiper   Pedro Torres
1978   Mariano Martínez   Bernard Hinault   Joop Zoetemelk
1979   Giovanni Battaglin   Bernard Hinault   Mariano Martínez
1980   Raymond Martin   Ludo Loos   Ludo Peeters
1981   Lucien Van Impe   Bernard Hinault   Jean-René Bernaudeau
1982   Bernard Vallet   Jean-René Bernaudeau   Beat Breu
1983   Lucien Van Impe   José Patrocinio Jiménez   Robert Millar
1984   Robert Millar   Laurent Fignon   Ángel Arroyo
1985   Luis Herrera   Pedro Delgado   Robert Millar
1986   Bernard Hinault   Luis Herrera   Greg LeMond
1987   Luis Herrera   Anselmo Fuerte   Raúl Alcalá
1988   Steven Rooks   Gert-Jan Theunisse   Pedro Delgado
1989   Gert-Jan Theunisse   Pedro Delgado   Steven Rooks
1990   Thierry Claveyrolat   Claudio Chiappucci   Roberto Conti
1991   Claudio Chiappucci   Thierry Claveyrolat   Luc Leblanc
1992   Claudio Chiappucci   Richard Virenque   Franco Chioccioli
1993   Tony Rominger   Claudio Chiappucci   Oliverio Rincón
1994   Richard Virenque   Marco Pantani   Pjotr Oegroemov
1995   Richard Virenque   Claudio Chiappucci   Alex Zülle
1996   Richard Virenque   Bjarne Riis   Laurent Dufaux
1997   Richard Virenque   Jan Ullrich   Francesco Casagrande
1998   Christophe Rinero   Marco Pantani   Alberto Elli
1999   Richard Virenque   Alberto Elli   Mariano Piccoli
2000   Santiago Botero   Javier Otxoa   Richard Virenque
2001   Laurent Jalabert   Jan Ullrich   Laurent Roux
2002   Laurent Jalabert   Mario Aerts   Santiago Botero
2003   Richard Virenque   Laurent Dufaux -[2]
2004   Richard Virenque -   Michael Rasmussen
2005   Michael Rasmussen   Óscar Pereiro -
2006   Michael Rasmussen   David de la Fuente   Carlos Sastre
2007   Mauricio Soler   Alberto Contador   Jaroslav Popovytsj
2008   Carlos Sastre   Fränk Schleck   Thomas Voeckler
2009   Franco Pellizotti   Egoi Martínez   Alberto Contador
2010   Anthony Charteau   Christophe Moreau   Andy Schleck
2011   Samuel Sánchez   Andy Schleck   Jelle Vanendert
2012   Thomas Voeckler   Fredrik Kessiakoff   Chris Anker Sørensen
2013   Nairo Quintana   Chris Froome   Pierre Rolland
2014   Rafał Majka   Vincenzo Nibali   Joaquim Rodríguez
2015   Chris Froome   Nairo Quintana   Romain Bardet
2016   Rafał Majka   Thomas De Gendt   Jarlinson Pantano
2017   Warren Barguil   Primož Roglič   Thomas De Gendt
2018   Julian Alaphilippe   Warren Barguil   Rafał Majka
2019   Romain Bardet   Egan Bernal   Tim Wellens

Meervoudige winnaarsBewerken

Renners in het cursief gedrukt zijn renners die nu nog actief zijn.

Overwinningen Renner Land Jaren
7 Richard Virenque   Frankrijk 1994 + 1995 + 1996 + 1997 + 1999 + 2003 + 2004
6 Federico Bahamontes   Spanje 1954 + 1958 + 1959 + 1962 + 1963 + 1964
Lucien Van Impe   België 1971 + 1972 + 1975 + 1977 + 1981 + 1983
3 Julio Jiménez   Spanje 1965 + 1966 + 1967
2 Félicien Vervaecke   België 1935 + 1937
Gino Bartali   Italië 1938 + 1948
Fausto Coppi   Italië 1949 + 1952
Charly Gaul   Luxemburg 1955 + 1956
Imerio Massignan   Italië 1960 + 1961
Eddy Merckx   België 1969 + 1970
Luis Herrera   Colombia 1985 + 1987
Claudio Chiappucci   Italië 1991 + 1992
Laurent Jalabert   Frankrijk 2001 + 2002
Michael Rasmussen   Denemarken 2005 + 2006
Rafał Majka   Polen 2014 + 2016

Overwinningen per landBewerken

Overwinningen Land
24   Frankrijk
18   Spanje
11   België,   Italië
5   Colombia
2   Denemarken,   Luxemburg,   Nederland,   Polen,   Verenigd Koninkrijk
1   Zwitserland

Belgische en Nederlandse prestatiesBewerken

Belgische dragersBewerken

Eindklassement
Félicien Vervaecke: 1935, 1937
Sylvère Maes: 1939
Eddy Merckx: 1969, 1970
Lucien Van Impe: 1971, 1972, 1975, 1977, 1981, 1983
Tussenklassement

In totaal zijn er 147 bergtruien uitgereikt aan Belgen.

# Renner Aantal Jaartal(len)
1 Lucien Van Impe 70 1975, 1976, 1977, 1981, 1983
2 Peter De Clercq 17 1991, 1994
3 Tim Wellens 15 2019
4 Jean-Luc Vandenbroucke 11 1980
5 Ludo Peeters 10 1982
6 Thomas De Gendt 6 2016
Michel Pollentier 6 1978
8 Jelle Vanendert 5 2011
9 Philippe Gilbert 3 2011
Jasper Stuyven 3 2016
11 Greg Van Avermaet 2 2019
11 Hendrik Devos 1 1987

Nederlandse dragersBewerken

Eindklassement
Steven Rooks: 1988
Gert-Jan Theunisse: 1989
Tussenklassement

In totaal zijn er 61 bergtruien uitgereikt aan Nederlanders.

# Renner Aantal Jaartal(len)
1 Gert-Jan Theunisse 12 1989
2 Steven Rooks 11 1988
3 Hennie Kuiper 8 1976, 1977
4 Adrie van der Poel 5 1985
Erik Dekker 5 2000, 2005
Johnny Hoogerland 5 2011
7 Maarten Ducrot 3 1985
Nico Verhoeven 3 1988
Danny Nelissen 3 1996
10 Joop Zoetemelk 2 1975
11 Jan Raas 1 1982
Jean-Paul van Poppel 1 1994
Léon van Bon 1 1996
Karsten Kroon 1 2005