Hoofdmenu openen

De Stadler FLIRT is een elektrisch, lichtgewicht treinstel van de Zwitserse firma Stadler Rail. Volgens de Duitse uitleg van Stadler was het een acroniem voor Flinker Leichter Innovativer Regionaltriebzug, volgens de Engelse stond het voor Fast Light Innovative Regional Train. Vanwege de ontwikkelingen aan het treintype is dit aangepast naar de Duitse Flinker Leichter Intercity- und Regional-Triebzug", of het Engelse Fast Light Intercity- and Regional-Train.

Stadler FLIRT
SBB 523 001-6 in januari 2006 als S1 te Zug (CH)
SBB 523 001-6 in januari 2006 als S1 te Zug (CH)
Aantal zie tekst
Fabrikant Stadler Rail werk Bussnang, werk Altenrhein, werk Berlin-Pankow en werk Siedlce (Polen)
In dienst sinds 2004
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

KenmerkenBewerken

Kenmerken van de FLIRT zijn het snelle optrekken, de grote remkracht en het lage gewicht. De eerste versie kreeg een maximumsnelheid van 160 km/h.

De FLIRT is modulair, waardoor hij makkelijk aan te passen is aan de eisen en wensen van de klant. De aanpasbaarheid komt tot uiting in de maximumsnelheid (120 tot 200 km/h), de lengte (twee tot zes rijtuigen), de vloerhoogte (55 of 76 cm) en de voeding van de bovenleiding (25 kV/50 Hz en 15 kV/16,67 Hz wisselspanning, en 3 kV en 1,5 kV gelijkspanning). De uiteinden van de rijtuigen rusten op jacobsdraaistellen, waardoor brede rijtuigovergangen mogelijk zijn. De aandrijving maakt gebruik van IGBT, die zich in de draaistellen van de kopbakken bevindt. Bij langere treinstellen en treinstellen met een hogere maximumsnelheid kan daarnaast een extra motor geplaatst worden in een draaistel in het midden van de trein.

GeschiedenisBewerken

OntstaanBewerken

Stadler ontwikkelde de FLIRT voor een aanbesteding voor nieuwe regionale treinen van de Zwitserse SBB, die deze wilde gebruiken op S-Bahn-netwerken rond Zug en Basel. Hiermee won Stadler het van concurrent Bombardier, die een nieuwe variant aanbood van treinstellen die dit bedrijf al eerder voor dit doel aan de BLS leverde. Dit was het NiNa-ontwerp, van Niederflur-Nahverkehrszug, ofwel lagevloertrein voor lokaal verkeer, en door de BLS aangeduid als de RABe 525.[1] De eerste treinstellen zijn in 2004 geleverd.

SuccesBewerken

De grote mate van modulariteit maakte het treintype populair bij verschillende spoorwegmaatschappijen in Europa, waardoor de trein nu op veel plaatsen te zien is op het Europese spoorwegnet. Op 22 november 2011 maakte Stadler Rail bekend dat met de order voor de bouw van acht 6-delige Flirt-treinstellen voor de Societá Automobilistica Dolomiti AG (SAD) er in totaal 707 treinen zijn verkocht.[2]

Flirt 3Bewerken

Sinds 2013 worden Flirt-treinen geleverd met een nieuw ontwerp, dat bekendstaat als Flirt 3. Dit ontwerp was nodig, nadat de Europese Commissie nieuwe regels had opgesteld voor de botsveiligheid van treinen, de EN 15227-norm.[3]

WINKBewerken

De WINK – afkorting voor Wandelbarer, Innovativer Nahverkehrs-Kurzzug. De kracht van deze oplossing ligt in de grote flexibiliteit van de aandrijving: DMU met diesel, DMU met HVO, BMU als diesel met accu’s, elektrisch met accu of zelfs brandstofcellen zijn mogelijk.

Arriva NederlandBewerken

De nieuwe treinen voor Arriva Nederland zijn in een eerste fase ontworpen als bi-modale tweedelige treinstellen. Ze worden aangedreven door een Deutz-dieselmotor aangedreven door gehydrogeneerde plantaardige olie (HVO) en hebben ook batterijen om de remenergie op te slaan. Door de opgeslagen energie in de accu's kunnen de dieselmotoren in de stations worden uitgeschakeld met een langere levensduur.

InzetBewerken

De treinstellen van het type FLIRT zijn geleverd in de volgende landen:

AlgerijeBewerken

Series Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
SNTF 541   SNTF 2008-2009 64 4 25 kV 50 Hz Inzet op voorstadstreinen rond Algiers

DuitslandBewerken

Door een fout bij de aanmelding van de treinen die in 2009 voor Berchtesgadener Land Bahn (BLB) en voor Rhein-Ruhr-Express (RRX) werden gebouwd, werd door Eisenbahn-Bundesamt (EBA) geen toelating afgegeven. Deze toelatingen werden eind maart 2010 alsnog verstrekt.

Series Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
ET 22   Abellio Rail 2007 8 2 15 kV 16,7 Hz Inzet in Noordrijn-Westfalen
ET 23   Abellio Rail 2007 9 3 15 kV 16,7 Hz Inzet in Noordrijn-Westfalen
ET 25
(2201-2213)
  Abellio Rail 2016 13 5 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
Inzet in Noordrijn-Westfalen
ET 25
(2301-2307)
Abellio Rail 2017 7 5 15 kV 16,7 Hz
25 kV 50 Hz
1500 V gelijkspanning
Naar het Flirt 3-design
Inzet op de treindienst Arnhem – Düsseldorf
ET 25 Abellio Rail 2019 29 5 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
Inzet in S-Bahn Rijn-Ruhr
Baureihe 427   BLB 2009 5 3 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 427   cantus 2006 14 3 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 428   cantus 2006 6 4 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 429   DB Regio 2007 5 5 15 kV 16,7 Hz Inzet in Mecklenburg-Voor-Pommeren op lijnen rond Rostock en Stralsund
Baureihe 1428   DB Regio AG Haard-Achse (NRW)[4] 2014 14 4 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
Inzet op de Haard-as in Noordrijn-Westfalen
Baureihe 1429   DB Regio AG Rheinland-Pfalz[5] 2014 28 5 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
Inzet in Rijnland-Palts
Baureihe 428   Eurobahn 2007 25 4 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 428   Eurobahn 2009 4 4 15 kV 16,7 Hz Enkele stellen in de Rhein-Ruhr-Express huisstijl
Baureihe 429   Eurobahn 2009 14 5 15 kV 16,7 Hz Enkele stellen in de Rhein-Ruhr-Express huisstijl
Flirt 3 Go Ahead Verkehrsgesellschaft Deutschland GmbH 2019 11 en 15 3 en 5 15 kV 16,7 Hz Stuttgarter Net 1, lot 2 (Rems – Fils)
Flirt 3 Go Ahead Verkehrsgesellschaft Deutschland GmbH 2019 9 en 10 4 en 6 15 kV 16,7 Hz Stuttgarter Net 1, lot 3 (Franken – Enz)
Baureihe 427   Hessische Landesbahn GmbH (HLB) 2010-2014 7 3 15 kV 16,7 Hz
Baureihe 429 Hessische Landesbahn GmbH (HLB) 2010 6 5 15 kV 16,7 Hz
Flirt 3
ET 4.01-08
  Keolis 2017 8 5 1500 volt / 3000 volt = en 15 kV / 25 kV ~~ Inzet Hengelo – Bielefeld
Baureihe 1429
Baureihe 1430
  Nordbahn Eisenbahngesellschaft (NBE)
Schleswig-Holstein: Netz Mitte Los B [6][7]
2014 15 5-6 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
RABe 521   SBB GmbH 2006 9 4 15 kV 16,7 Hz Voor 2011 bekend als RABe 526
Inzet op de enkele lijnen van de Regio S-Bahn Basel
ET 300   Vias GmbH 2010 5 3 15 kV 16,7 Hz
ET 400   Vias GmbH 2010 14 4 15 kV 16,7 Hz
ET 301   MERIDIAN 2013 28 6 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
ET 351   MERIDIAN 2013 7 3 15 kV 16,7 Hz Naar het Flirt 3-design
ET 3   Westfalenbahn 2007 14 3 15 kV 16,7 Hz Teutoburgerwaldnetz per 10 december 2017 naar Keolis
ET 5   Westfalenbahn 2007 5 5 15 kV 16,7 Hz Teutoburgerwaldnetz per 10 december 2017 naar Keolis
ET 4   Westfalenbahn 2015 15 4 15 kV 16,7 Hz Flirt 3-design Inzet: Emslandstrecke

EstlandBewerken

Series Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
2200,
2300,
2400
  Elron (ER) 2013-2014 20 2, 3 en 4[8] Dieselelektrisch Breedspoor
1300,
1400
  Elron (ER) 2013-2014 18 3-4[9] 3000 V Gelijkspanning Breedspoor

FinlandBewerken

Series Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
VR Sm 5   Junakalusto Oy 2009, 2012, 2014 41 4 25 kV 50 Hz Breedspoor

HongarijeBewerken

Series Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
MÁV 5341   Magyar Államvasutak (MÁV) 2007, 2009/2010, 2014/2015, 2015/2016 123 4 25 kV 50 Hz
GySEV 6341   Győr-Sopron-Ebenfurti Vasút (GySEV) 2014-2015 10 4 25 kV 50 Hz

ItaliëBewerken

Series Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
ETR 350   FER 2011-2013 32 5 3000 Volt gelijkspanning De draaistellen zijn door AnsaldoBreda vervaardigd.
ETR 155   SAD 2008 4 4 15 kV 16,7 Hz
3000 Volt gelijkspanning
ETR 170   SAD 2008 4 6 15 kV 16,7 Hz
3000 Volt gelijkspanning
ETR 340   ST 2009, 2011 22 4-6 3000 Volt gelijkspanning De draaistellen zijn door AnsaldoBreda vervaardigd
ETR 330 Ferrovie del Gargano (FdG) 2009-2012 10 3-4 3000 Volt gelijkspanning
ETR 340   Ferrotramviaria (FT) 2009, 2010 4 4 3000 Volt gelijkspanning
ETR xxx Region Aostatal 2016 3 5 Dieselelektrisch en 3000 Volt gelijkspanning Naar het Flirt 3-design

NederlandBewerken

Series Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Inzet Opmerkingen
NS FLIRT   Nederlandse Spoorwegen 2016-2017 58 3 en 4 1500 Volt gelijkspanning Het Hoofdrailnet, voornamelijk in Zuidoost-Nederland.
NS R-net FLIRT   Nederlandse Spoorwegen 2016 6 2 1500 Volt gelijkspanning Spoorlijn Gouda - Alphen aan den Rijn In R-net huisstijl.
Arriva FLIRT   Arriva 2016 15 2 1500 Volt gelijkspanning Limburg
Arriva FLIRT   Arriva 2020 13 3 1500 Volt gelijkspanning Limburg
Arriva FLIRT Arriva 2017-2020 8 3 1500 Volt gelijkspanning
3000 Volt gelijkspanning
15 kV 16,7 Hz wisselspanning
Limburg + verbinding Maastricht – Aken Voorbereid voor inzet op de treindienst Maastricht – Luik.
Arriva WINK Arriva 2020 18 2 Hybride diesel-elektrisch / batterijen / 1500 Volt gelijkspanning[10] De Noordelijke Nevenlijnen
Keolis Nederland FLIRT   Keolis Nederland 2017 16 3 en 4 1500 Volt gelijkspanning Blauwnet (Zwolle – Enschede en Zwolle – Kampen)
Connexxion FLIRT   Connexxion 2018 2 3 1500 Volt gelijkspanning Valleilijn

NoorwegenBewerken

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
BM 74   NSB 2011-2012, 2014 37
(1 gesloopt)
5 15 kV 16,7 Hz Met afwijkend design
BM 75   NSB 2010-2015
2016-2018
70
26[11]
5 15 kV 16,7 Hz Met afwijkend design

PolenBewerken

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
PKP EN 75   PKP 2008 4 4 3000 Volt gelijkspanning
KM ER 75   KM 2008 10 4 3000 Volt gelijkspanning
ŁKA EN 75   ŁKA 2015 20 2 3000 Volt gelijkspanning Naar Flirt 3-design
PKP ED 160   PKP Intercity 2015[12] 20[13] 8 3000 Volt gelijkspanning Naar Flirt 3-design

ServiëBewerken

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
ŽS 413   Železnice Srbije (ŽS) 2014 21 4 25 kV 50 Hz Naar Flirt 3-design

TsjechiëBewerken

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
LEO Express   LEO Express 2012 5 5 3000 Volt gelijkspanning Inzet op de trajecten
* PraagOstrava
* PraagStaré Město

Verenigd KoninkrijkBewerken

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
Flirt 3 UK Abellio East Anglia[14] 2019 24 10 25 kV 50 Hz elektrisch
24
14
4
3
Hybrid 25 kV 50 Hz met Dieselelektrisch

Verenigde StatenBewerken

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
Flirt 3 Fort Worth Transportation Authority
(TEX Rail)
2017-2018 8 4 Dieselelektrisch[15]
Flirt 3 San Bernardino County Transportation Authority 2021 3 2 Dieselelektrisch[16]

Wit-RuslandBewerken

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
EPg   Belaroeskaja Tsjyhoenka
(BCh) of (BC)
2011-2012 10 4 25 kV 50 Hz Breedspoor

ZwedenBewerken

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
X 74   MTR 2015 6 5 15 kV 16,7 Hz Afgeleid van BM 74
Inzet op het traject StockholmGöteborg

ZwitserlandBewerken

Serie Afbeelding Vervoerder In dienst gesteld Aantal Aantal rijtuigen Aandrijving Opmerkingen
n.n.b. BLS 2021-2026 58 6 15 kV 16,7 Hz 30 voor Regio Express-Verkehr en 28 voor S-Bahn Bern[17]
RABe 521   SBB 2004-2006 30[18] 4 15 kV 16,7 Hz Inzet op S-Bahn rond Basel en Zug
RABe 522   SBB 2011-2012
2017-2019
14[19]
23[20]
4 15 kV 16,7 Hz, 25 kV 50 Hz FLIRT France
RABe 523   SBB 2004-2005
2009-2010
2007-2009
2012-2017
2017
12
19
12*
30
4[21]
4 15 kV 16,7 Hz *12 stellen hernummerd uit de serie RABe 522, deze stellen zijn ook geschikt voor 25 kV 50 Hz
RABe 524.0   Treni Regionali Ticino Lombardia (TILO)[22] 2007, 2013-2014 23 4 15 kV 16,7 Hz
3000 Volt gelijkspanning
Inzet in Ticino en op de verbindingen Ticino – Milaan
RABe 524.1   Treni Regionali Ticino Lombardia (TILO) 2010-2011
2014
11
6 [23]
6 15 kV 16,7 Hz
3000 Volt gelijkspanning
Inzet in Ticino en op de verbindingen Ticino – Milaan
RABe 526   SOB 2007-2008, 2012-2013 23 4 15 kV 16,7 Hz
Flirt 3 SOB 2019
Inzet 2020
6
5
8
4
15 kV 16,7 Hz Voralpen-Express[24]
RABe 527   TRN 2007, 2010 3 4 15 kV 16,7 Hz
RABe 527   TPF 2011-2012 8 4 15 kV 16,7 Hz

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken