Joe Biden

47e vicepresident van de Verenigde Staten

Joseph Robinette "Joe" Biden jr. (Scranton (Pennsylvania), 20 november 1942) is een Amerikaans politicus van de Democratische Partij. Hij was de 47e vicepresident van de Verenigde Staten van 2009 tot 2017 onder president Barack Obama en daarvoor senator voor Delaware van 1973 tot 2009. Op 25 april 2019 kondigde Biden aan zich kandidaat te stellen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020, om vervolgens in juni 2020 de veronderstelde winnaar van de Democratische presidentiële voorverkiezingen te worden en de genomineerde presidentskandidaat te zijn namens de Democratische Partij om het op te nemen tegen de zittend president Donald Trump op 3 november 2020.[1]

Joe Biden
Joe Biden in 2020
Joe Biden in 2020
Geboren 20 november 1942
Scranton, Pennsylvania
Vlag van de Verenigde Staten Verenigde Staten
Politieke partij Democratische Partij
Partner Neilia Hunter (1966–1972) †
Jill Jacobs (vanaf 1977)
Beroep Politicus
Advocaat
Religie Rooms-katholiek
Handtekening Handtekening
47e vicepresident van de Verenigde Staten
Aangetreden 20 januari 2009
Einde termijn 20 januari 2017
President Barack Obama
Voorganger Dick Cheney
Opvolger Mike Pence
Senator voor Delaware
Aangetreden 3 januari 1973
Einde termijn 15 januari 2009
Voorganger Caleb Boggs
Opvolger Ted Kaufman
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Biden stelde zich eerder tweemaal kandidaat voor het presidentschap, in 1988 en 2008. Tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2008 werd hij door de kandidaat van de Democratische Partij Barack Obama gevraagd als diens running mate.[2] Obama versloeg de Republikeinse kandidaat John McCain en diens running mate Sarah Palin. Biden werd de 47e vicepresident.[3] Na de herverkiezing van Obama in 2012 kreeg hij een tweede ambtstermijn als vicepresident.[4]

Op 12 januari 2017 onderscheidde Obama Biden met de Presidential Medal of Freedom met distinctie, de hoogste civiele onderscheiding in de Verenigde Staten.[5]

BiografieBewerken

Opleiding en begin carrièreBewerken

Biden, de oudste zoon van een rooms-katholieke zakenman, woonde de eerste tien jaar van zijn leven in Pennsylvania. Daarna verhuisde zijn familie naar Delaware, waar zijn vader verkoper werd van tweedehands auto's. Biden haalde zijn Bachelor of Arts aan de Universiteit van Delaware in 1965 en een graad in de rechten aan de Universiteit van Syracuse in de staat New York in 1968. Als student interesseerde hij zich meer voor sport dan voor studie. Biden werd beëdigd tot advocaat in 1969 en vestigde zich in Wilmington (Delaware). Hij werd vrijgesteld van militaire dienst in Vietnam wegens astma; hij was niet politiek actief tot hij zich in 1970 met succes kandidaat stelde voor de New Castle County Council, waar hij aanbleef tot 1972.

SenaatBewerken

 
Senator Joe Biden en president Jimmy Carter in het Ovale Kantoor in 1977.
 
Secretaris-generaal van de VN Kofi Annan en senator Joe Biden in het Capitool op 11 maart 1998.
 
Vicepresident Joe Biden en president Barack Obama in het Ovale Kantoor op 22 januari 2009.
 
Vicepresident Joe Biden, premier van Italië Silvio Berlusconi en president van Rusland Dmitri Medvedev tijdens een bezoek in Rome op 2 juni 2011.
 
Minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton, vicepresident van China Xi Jinping en vicepresident Joe Biden in Washington D.C. op 14 februari 2012
 
Premier van Israël Benjamin Netanyahu en vicepresident Joe Biden tijdens een bezoek in Jeruzalem op 13 januari 2014.

In 1972 werd Biden voor de eerste keer verkozen tot senator voor Delaware. Met zijn dertig jaar was hij een van de jongste senatoren ooit. Hij was kandidaat voor de Democratische nominatie bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen 1988. Tijdens deze campagne kwam hij in opspraak toen bleek dat hij delen van een toespraak van de Britse Labour Party-leider Neil Kinnock geplagieerd had. Biden trok zich vervolgens terug uit de race, die werd gewonnen door Michael Dukakis.

In 2002 won Biden met 58% van de stemmen een zesde senaatstermijn. Binnen de senaat was Biden voorzitter van de commissie voor buitenlandse zaken en lid (en tevens oud-voorzitter) van de commissie voor justitie. Biden was in de senaat bekend om zijn kritiek op het Irak-beleid van de regering-Bush. Biden werd gewaardeerd om zijn vele wetsvoorstellen en praktische alternatieven. Zijn voorstel om Irak in drie autonome regio's op te delen, een Koerdisch, een soennitisch en een sjiitisch deel, kreeg ook in Republikeinse kringen bijval. In het conflict tussen Israël en de Palestijnen en in het kader van het diplomatiek conflict met Iran verklaarde Biden dat hij "overtuigd Zionist" is. In een interview in 2007 zei hij: "Ik ben een zionist. Je hoeft geen Jood te zijn om zionist te zijn". Biden beschouwt Israël als de belangrijkste VS-bondgenoot in het Midden-Oosten en is een fervent voorstander van de enorme financieel-militaire steun die Washington jaarlijks aan de Joodse staat overmaakt. Biden beseft dat een militair sterk Israël van groot belang is voor de ambities van de VS in die regio. Na de aanslagen van 11 september 2001 zei Biden: "Veel Amerikanen kunnen nu proeven hoe het voor Israëlische ouders moet voelen wanneer zij hun kind naar school sturen of op de bus zetten".

Presidentsverkiezingen 2008Bewerken

Biden was vanaf 1 februari 2007 een van de kandidaten voor de Democratische nominatie bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2008. Hij stapte uit de race na minder dan 1% van de stemmen gehaald te hebben in de Iowa caucus op 3 januari 2008.

Op 23 augustus 2008 maakte presidentskandidaat Barack Obama bekend dat hij Biden had gekozen als running mate. Biden bracht veel ervaring op het gebied van buitenlands beleid mee, iets wat Obama zou missen. Bij de presidentsverkiezingen op 4 november 2008 werd Biden tot vicepresident gekozen. Hij werd tevens herkozen als senator uit Delaware. Aangezien een president of vicepresident van de Verenigde Staten geen andere functies mag bekleden volgens de Amerikaanse grondwet zou hij zich voor zijn installering op 20 januari 2009 terugtrekken uit de Senaat. De Democratische gouverneur van Delaware, Ruth Ann Minner, benoemde Ted Kaufman, jarenlang de assistent van Biden, tot zijn plaatsvervanger in de senaat.

Hij overwoog ook om zich kandidaat te stellen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 maar besloot uiteindelijk in oktober 2015 om dit niet te doen.

Presidentsverkiezing 2020Bewerken

In april 2019 kondigde hij zijn kandidatuur aan voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen 2020. In allerlei polls, debatten, enz. slaagt Biden erin om zich in dat jaar als "frontrunner" te manifesteren en te handhaven in een veld van (aanvankelijk) ruim twintig presidentskandidaten. Zijn speerpunt is meer nog dan zijn programma zijn overtuiging dat hij de persoonlijkheid en ervaring heeft om president Trump te verslaan.

Medio 2019 komt op onvoorziene wijze tot uitdrukking dat president Trump inderdaad Joe Biden als zijn grootste concurrent voor de presidentsverkiezing in november 2020 ziet. Openbaar wordt dan dat door een klokkenluider in het Witte Huis conform zijn instructie is gerapporteerd dat president Trump een persoonlijke gunst heeft gevraagd aan een buitenlandse regeringsleider, in ruil voor steun vanuit de V.S. Het blijkt te gaan om de kersverse president van Oekraïne, Volodymyr Zelensky. De persoonlijke gunst die Trump verlangt is dat het - zeer van de financiële en politieke steun van de V.S. afhankelijke - Oost-Europese land een corruptie-onderzoek instelt naar de Bidens.

Joe Bidens tweede zoon en jurist Hunter Biden werd in 2014 aangesteld voor een zeer hoog salaris (zeker $ 50.000 per maand) als directielid bij het Oekraïense gasbedrijf Burisma, hoewel hij geen kwalificaties zou hebben voor deze functie in dat land. In dezelfde tijd manifesteert zijn vader als toenmalig vice-president van de V.S. zich politiek ingrijpend in Oekraïne door het ontslag van een corrupte procureur-generaal af te dwingen.[6]

Trumps heimelijke, door zijn persoonlijke advocaat Rudy Giuliani geregisseerde, actie is voor de Democratische meerderheid in het Congres aanleiding een afzettingsprocedure tegen Trump in voorbereiding te nemen wegens Quid pro quo. Met uitzondering van een enkele Republikein, wordt Trump nochtans door zijn partijgenoten verdedigd, veelal met het door hem gebruikte argument: "Waarom zo moeilijk doen? Het was een uitstekend gesprek!" Van enige corruptie en/of wetsovertreding door de Bidens in Oekraïne is geen enkel bewijs geleverd. Niettemin werd in de impeachmentprocedure tegen president Trump in januari 2020 door de verdediging van Trump ernstig aan de kaak gesteld dat de zoon van de vicepresident miljoenen aan salaris ontving bij een als corrupt bekend staand bedrijf in Oekraïne voor werkzaamheden waarvoor hij geen bijzondere kwalificaties bezat. Tijdens de impeachmentprocedure daalde de steun voor Bidens presidentiële campagne. Bij de eerste voorverkiezing voor het kandidaatschap van de Democraten behaalde hij in februari 2020 een voor hem teleurstellende vierde plaats. In een poging het tij te keren bracht de Biden campagne een denigrerend filmpje over rivaal Pete Buttigieg uit.[7] De voorverkiezing in de staat South Carolina wist hij op 29 februari 2020 met ruime voorsprong te winnen. Hij kreeg veel steun van de Afrikaans-Amerikaanse kiezers. Na de voorverkiezing in South Carolina trokken Pete Buttigieg en Amy Klobuchar zich als kandidaat terug en gaven zij aan de kandidatuur van Biden te gaan steunen. Op 3 maart 2020, Super Tuesday, maakte Biden een opmerkelijke electorale comeback door in tien van de veertien staten waar voorverkiezingen voor de Democratische kandidatuur plaatvonden, de overwinning te boeken, daaronder Texas en Minnesota. Hij werd daarmee meteen 'frontrunner' in de strijd om de nominatie van de Democraten voor het presidentschap. Hij verdrong Bernie Sanders die in de grootste staat Californië wist te winnen, van de eerste plaats. Nadat Sanders zich op 8 april 2020 als kandidaat had teruggetrokken, werd Biden favoriet voor de Democratische nominatie.

In april 2020 werd Biden tijdens de campagne door een vroegere medewerkster, Tara Reade, ervan beschuldigd dat hij haar in 1993 onbehoorlijk zou hebben betast[8]. Biden ontkende de beschuldiging met klem. Hij gaf aan dat "wie Reade geloofde niet op hem zou moeten stemmen".[9] De Democraten en de nieuwsmedia kregen het verwijt een dubbele standaard aan te houden in de manier waarop ze de beschuldigingen van aanranding tegen Biden en rechter Kavanaugh hebben aangepakt.[10]

Tijdens een optreden in het radioprogramma The Breakfast Club raakte Biden in mei 2020 een gevoelige snaar vanwege de suggestie dat zwarte kiezers op grond van hun etnische achtergrond vanzelfsprekend op Democraten stemmen. Letterlijk zei hij: ‘Als jij het moeilijk vindt om uit te zoeken of je voor mij of voor Trump bent, dan ben je niet zwart’. Later verontschuldigde Biden zich voor zijn arrogante opmerking. Hij merkte op dat geen enkele kiezer moet stemmen op welke partij dan ook ‘op basis van zijn of haar raciale of religieuze achtergrond’.[11]

Op 11 augustus 2020 maakte Biden bekend dat de Californische senator Kamala Harris zijn 'running mate' wordt bij de presidentsverkiezingen in 2020.[12]

Aan het slot van de conventie van de Democratische Partij in Wilmington, waaraan in verband met de coronacrisis vooral digitaal kon worden deelgenomen, aanvaardde Biden de nominatie voor het presidentschap van zijn partij met een speech die gekenmerkt werd door 'hoop' en 'licht' na de 'duistere' periode voor de Verenigde Staten onder Trump.[13]

Op 29 september 2020 vond in Cleveland, Ohio, het eerste presidentiële debat tussen president Donald Trump en Joe Biden plaats. Het debat had een chaotisch verloop. Biden werd talloze malen door Trump onderbroken. Biden noemde Trump een clown en de slechtste president die de Verenigde Staten ooit had gehad. Het debat wordt gezien als een dieptepunt in de geschiedenis van de Amerikaanse democratie. Toch wist Biden zich staande te houden en toonde hij niet het door de Trump-campagne opgevoerde beeld dat hij seniel zou zijn.[14]

PersoonlijkBewerken

In 1966 trouwde Biden met Neilia Hunter. Ze kregen drie kinderen, waaronder Beau Biden, die van 2007 tot 2015 minister van justitie van de staat Delaware was. In 1972 kwamen Bidens vrouw en hun één jaar oude dochter Naomi Christina om het leven bij een auto-ongeluk. Bij dat ongeval raakten ook zijn beide zoons Beau en Hunter Biden gewond. Voor Biden was dit een reden om tijdens zijn senatorschap niet naar Washington D.C. te verhuizen. Hij reisde tot zijn benoeming tot vice-president iedere avond met de trein terug naar zijn huis in Wilmington om tijd door te brengen met zijn zoons.[15] Zijn liefde voor treinen bezorgde hem de bijnaam "Amtrak Joe", naar spoorwegmaatschappij Amtrak, en in 2011 werd het treinstation van Wilmington omgedoopt tot het Joseph R. Biden Jr. Railroad Station.[16][17]

Biden hertrouwde in 1977 met Jill Tracy Jacobs. Zij kregen een dochter, Ashley. Biden is de eerste katholieke Amerikaanse vice-president. In 1988 werd Biden na een zware hoofdpijn in een ziekenhuis opgenomen, waar een hersenaneurysma werd geconstateerd. Na de operatie duurde het zeven maanden voor hij naar de senaat kon terugkeren. Op 30 mei 2015 overleed zijn zoon Beau op 46-jarige leeftijd aan de gevolgen van hersenkanker.[15]

Externe linksBewerken

Voorganger:
Caleb Boggs
Senator voor Delaware
1973–2009
Opvolger:
Ted Kaufman
Voorganger:
Dick Cheney
Vicepresident van de Verenigde Staten
2009–2017
Opvolger:
Mike Pence
  Zie de categorie Joe Biden van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.