Hoofdmenu openen

Aubel

gemeente in Luik (provincie), België

Aubel (Nederlands Aubel, met de klemtoon op de eerste lettergreep, in het Limburgs Aobel, in het Waals Åbe) is een plaats en gemeente in de provincie Luik in België, in de zogeheten Platdietse streek. De gemeente telt ruim 4000 inwoners. Binnen de gemeentegrenzen liggen naast Aubel ook de dorpjes Sint-Jansrade (Saint-Jean-Sart), Godsdal (Val-Dieu) en Kluis (La Clouse).

Aubel
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Aubel Wapen van Aubel
(Details) (Details)
Aubel (België (hoofdbetekenis))
Aubel
Geografie
Gewest Vlag Waals Gewest Wallonië
Provincie Vlag Luik (provincie) Luik
Arrondissement Verviers
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
18.83 km² (2017)
84,74%
7,04%
8,22%
Coördinaten 50° 42' NB, 5° 51' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
4.221 (01/01/2018)
48,99%
51,01%
224,13 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2018)
19,31%
61%
19,69%
Buitenlanders 5,92% (01/01/2018)
Politiek en bestuur
Burgemeester Freddy Lejeune (Aubel Demain)
Bestuur Aubel Demain
Zetels
Aubel Demain
Aubel Citoyen
15
10
5
Economie
Gemiddeld inkomen 18.346 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 6,5% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
4880
Deelgemeente
Aubel
Zonenummer 087
NIS-code 63003
Politiezone Pays De Herve
Hulpverleningszone Vesdre - Hoëgne & Plateau
Website www.aubel.be
Detailkaart
AubelLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Verviers
in de provincie Luik
Portaal  Portaalicoon   België

Inhoud

MarktplaatsBewerken

Aubel is bekend om zijn streekproducten: hervekaas, stroop, cider en bier. Deze worden verhandeld op de markten op dinsdag- en zondagochtend. In het verleden was de markt van Aubel zeer bekend. Van heinde en verre kwamen de boeren naar Aubel om hun producten te verkopen. Zelfs vanuit de omgeving Sittard (op ongeveer 35 km) bezochten de boeren de markt van Aubel. Vooral de kaas uit Aubel, de Aubeloise, is erg bekend onder de liefhebbers. Het is een kaas die scherp en pittig van smaak is en ook zo ruikt. De kaas is beschermd als Hervekaas (uit het Land van Herve) door middel van de Europese kwalificatie: beschermde oorsprongsbenaming.

NaamBewerken

'Aubel' (1141-78 Albela) is als nederzettingsnaam afgeleid van een prehistorische waternaam: < Albhalā, bij de stam albh- ‘wit’.

GeschiedenisBewerken

Oorspronkelijk maakte Aubel deel uit van het graafschap Dalhem en sinds 1244 onrechtstreeks van het hertogdom Brabant. Tot de opheffing van het graafschap Dalhem was Aubel de hoofdplaats van een van de Dalhemse schepenbanken. Het graafschap Dalhem was een van de Landen van Overmaas. Op 26 december 1661 ging Aubel ten gevolge van het Partagetraktaat (delingsverdrag) tussen de Republiek en Spanje deel uitmaken van het Spaanse deel van het graafschap Dalhem (Spaans Partage).

Net als de rest van het graafschap, in zoverre het gelegen was in de Oostenrijkse Nederlanden, werd Aubel in 1795 bij de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden door de Franse Republiek in 1797 opgenomen in het nieuw gevormde Ourthedepartement, hetgeen later werd omgevormd tot de Nederlandse provincie Luik.

In het centrum van Aubel staan nog vele authentieke panden en het kerkhof herbergt een groot aantal grafstenen uit de 16e eeuw. Daarnaast herbergt Aubel de Abdij van Godsdal, gelegen in het dal van de Berwijn, waarvan de oudste gedeeltes dateren van 1216. Het is de enige abdij van België die de Franse Revolutie doorstaan heeft. Vermeldenswaard zijn de Romeinse grondvesten van het complex, de diverse bouwwerken uit de 17e en 18e eeuw en de abdijtuin in Engelse landschapsparkstijl.

TaalBewerken

Het overgrote deel van de bevolking van Aubel is Franstalig. Voor de Franse tijd hoorde Aubel bij het graafschap Dalhem en sprak men er Platdiets; een Limburgs dialect dat nog steeds door een deel van de bevolking, naast het Frans, gesproken wordt. Aubel wordt daarom nog steeds gerekend tot de Platdietse streek. Sinds de vastlegging van de taalgrens in 1962 en door de ondersteuning van het Frans door het onderwijs en het gebruik door de plaatselijke overheid en kerk nam de positie van het Frans toe. Bij de eerste talentelling in 1846, zestien jaar na het ontstaan van België, sprak 57% van de bevolking Nederlands en 43% Frans. In 1930 was dit al volledig omgeslagen in 91% Frans en 9% Nederlands. De gemeente kwam daarom bij de vastlegging van de taalgrens in 1962 in het Franse taalgebied terecht. Deze talentellingen, die aan die vastlegging voorafgingen, zijn sterk betwist.

In de huidige tijd hebben de mensen er alleen Waals of Frans als moedertaal, er is geen (Limburgs/Waalse) tweetaligheid meer in Aubel.

Dorpen en gehuchtenBewerken

BezienswaardighedenBewerken

Natuur en landschapBewerken

Het dorp Aubel ligt ingeklemd tussen de vallei van de Bel in het noorden, en die van de Berwijn in het zuiden. Bij Godsdal komen deze riviertjes bij elkaar. De bron van de Bel ligt iets ten noorden van de kom van Aubel, die op een hoogte van ongeveer 200 meter is gelegen. De gemeente maakt deel uit van het Land van Herve en de omgeving wordt gekenmerkt door landbouw. De noordelijke grens van de gemeente wordt gevormd door een heuvelrug die de waterscheiding vormt tussen Bel en Berwijn enerzijds en de Voer en Gulp anderzijds. De zuidelijke grens van de gemeente valt grotendeels samen met de Berwijn.

Nabijgelegen kernenBewerken

BezienswaardighedenBewerken

Zie ook

Verkeer en vervoerBewerken

In Aubel komen verschillende gewestwegen uit:

De N608 en N612 lopen op de heuvelrug die de gemeente in het noorden begrensd.

Spoorlijn 38 werd opgebroken in 1992 en omgevormd tot fietspad.

PolitiekBewerken

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[2] 14-10-2012[3] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 13 % 13 % 13 % 13 % 13 % 15 % 15 % 15
Aubel Demain - - - 56,29 8 66,04 10 71,74 11 73,5 12 62,29 10
ECOLO - - - - 9,43 0 - - -
Baltus 63,04 11 - - - - - - -
Nizet 7,92 0 - - - - - - -
Otten 13,53 1 - - - - - - -
Ruwet 15,5 1 - - - - - - -
ALLCOM - 42,54 5 - - - - - -
INTCOM - 57,46 8 - - - - - -
Liste 12 - - 21,25 2 - - - - -
Liste 13 - - 30,97 4 - - - - -
Liste 15 - - 2,16 0 - - - - -
Liste14 - - 45,62 7 - - - - -
IC - - - 43,71 5 - - - -
O.S.E.R. - - - - 24,52 3 - - -
Aubel Plus - - - - - 28,26 4 - -
Aubel Pluriel - - - - - - - 26,5 3 -
Aubel Citoyen - - - - - - - 37,71 5
Totaal stemmen 2087 2263 2418 2611 2637 2873 2855 2993
Opkomst % 96,18 96,03 94,48 94,07 90,78 91,47
Blanco en ongeldig % 2,64 4,64 4,26 4,4 4,74 3,69 4,83 5,01

Demografische ontwikkelingBewerken

 
  • Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1980= inwonertal per 1 januari

Externe linkBewerken