Hoofdmenu openen

Het alfabetisch schrift is een hoofdgroep van het schrift. Bij dit soort schrift wordt voor elke klank of geluidseenheid een symbool gebruikt. De verzameling van de symbolen heet het alfabet.

Deze vorm van het schrift wordt nu het meest gebruikt en is over de wereld het wijdverspreidst van alle. Onder meer het Arabische, het Griekse, het Hebreeuwse, het Latijnse en het Cyrillische alfabet zijn vormen van alfabetisch schrift. Men veronderstelt dat het Fenicische alfabet aan de wieg van veel andere alfabetten heeft gestaan.

Inhoud

ConsonantenschriftBewerken

Sommige talen – vooral de Semitische, zoals Hebreeuws en Arabisch – worden vanouds alleen met consonanten (medeklinkers) geschreven. De bijbehorende klinkers moet men zelf invullen. Soms worden voor de klinkers aparte diakritische tekens ingevoegd; dit noemt men vocalisatie.

OntwikkelingBewerken

In het algemeen zie je een ontwikkeling van beeldschrift naar lettergrepenschrift. Geniaal was de ontdekking door de bewoners van Kanaän / Fenicië, dat men hun, vooral op medeklinkers gebaseerde talen, kon opschrijven met maar een stuk of 25 tekens. Een van de eerste vondsten was het proto-sinaïtische alfabet. Ook in Ugarit werden voorlopers van het alfabet gevonden. Deze ontwikkeling zal rond 2000 voor Christus hebben plaatsgevonden.

De Griekse zeevaarders namen het alfabet van hun Fenicische collega's over met enkele wijzigingen. Ze voerden tekens voor de klinkers in, en gebruikten daarvoor tekens voor de Semitische keelklanken, die ze voor het Grieks niet nodig hadden, zoals alef en ayin. Verder klapten ze het schrift om en schreven van links naar rechts.

  schrift
  kunstmatig geheugensysteem

Het alfabetBewerken

Proto-Sinaïtisch Fenicisch Waarde en naam Afstammelingen
    ʼʾalp "os" א Α A ا
    b bet "huis" ב Β B ب
    g gaml "werpstok" ג Γ C-G ج
      d digg "vis" ד Δ D ذ-د
    h haw / hll "hoera" ה Ε E ه Є
    w waw "haak" ו
Ϝ-Υ
F-U-V-W-Y
و
    z zen /ziqq "handboei" ז Ζ Z ز З
    ḥet "binnenplaats" ח Η H خ-ح
    ṭēt "wiel" ט Θ ظ-ط Ѳ
    yad "arm" י Ι I-J ي
    k kap "hand" כ Κ K ك
    lamd "drijfstok" ל Λ L ل
    m mem "water" מ Μ M م
    n naḥš "slang" נ Ν N ن
    s samek "vis" ס Ξ X Ѯ
  ʻ ʿen "oog" ע Ο O غ-ع
    p piʾt "bocht" פ Π P ف
    ṣad "plant" צ ϻ ص-ض ц
    q qup "aap" ק Ϙ Q ق Ҁ
    r raʾs "hoofd" ר Ρ R ر
    š/ś šimš "zon", "Uraeus" ש Σ S ش-س Ш
    t taw "merkteken" ת Τ T ث-ت

[1]

Het Fenicisch alfabetBewerken

Het Fenicisch alfabet vergeleken met diverse andere alfabetten.

Letter Naam Betekenis Getalswaarde Transliteratie Corresponderende letter in het
Hebreeuws Arabisch Grieks Latijn
  ʾāleph os 1 ʾ א Αα Aa
  bēth huis 2 b ב Ββ Bb
  gīmel kameel 3 g ג Γγ Cc, Gg
  dāleth deur 4 d ד Δδ Dd
  venster 5 h ה Εε Ee
  wāw haak 6 w ו (Ϝ ϝ), Υυ Ff, Uu, Vv, Ww, Yy
  zayin wapen 7 z ז Ζζ Zz
  ḥēth hek 8 ח Ηη Hh
  ṭēth wiel 9 ט Θθ
  yōdh arm 10 y י Ιι Ii, Jj
  kaph palm 20 k כ Κκ Kk
  lāmedh prikkel 30 l ל Λλ Ll
  mēm water 40 m מ Μμ Mm
  nun slang 50 n נ Νν Nn
  sāmekh vis 60 s ס Ξξ, Χχ Xx
  ʿayin oog 70 ʿ ע Οο Oo
  mond 80 p פ Ππ Pp
  ṣādē papyrus 90 צ (Ϻϻ)
  qōph aap 100 q ק (Ϙϙ) Qq
  rēš hoofd 200 r ר Ρρ Rr
  šin tand 300 š ש Σσ Ss
  tāw teken 400 t ת Ττ Tt