Zevendedagsadventisten

internationaal christelijk kerkgenootschap

Het Kerkgenootschap der Zevende-dags Adventisten, kortweg de zevendedagsadventisten (ZDA), ofwel de Adventkerk, is een internationaal christelijk kerkgenootschap. Anno 2021 telde Nederland circa 6000 gedoopte leden binnen 68 adventistische gemeenten.[1] Wereldwijd zijn er in meer dan 204 landen ruim 20 miljoen mensen die zich beschouwen als Adventist.[2] In de loop van de eenentwingste eeuw gingen jaarlijks meer dan 1 miljoen nieuwe leden toetreden. De kerk wordt gerekend tot het restaurationistische protestantse christendom.

Kerkgenootschap der Zevende-dags Adventisten
Adventkerk Apeldoorn, Nederland
Indeling
Hoofdstroming adventisme
Aard
Locatie internationaal
Aantal leden Nederland: ca. 6000 gedoopte leden (2021)[1]
Portaal  Portaalicoon   Christendom

GeschiedenisBewerken

Het Kerkgenootschap van de Zevende-dags Adventisten ontstond in de negentiende eeuw uit een adventistenbeweging in de Verenigde Staten. Deze beweging was vooral in de jaren veertig van de negentiende eeuw dieper gericht op de profetische teksten in de Bijbel over de wederkomst van Jezus. Deze interesse werd vooral teweeggebracht door William Miller, die aankondigde dat Jezus op 22 oktober 1844 terug zou komen op aarde.[3] Een sleutelfiguur in het kerkgenootschap is Ellen White (1827-1915).

Door toedoen van zevendedagsbaptisten, vooral Rachel Oakes uit New Hampshire, aanvaardden een aantal vroege adventisten argumenten dat volgens de Bijbel de sabbat[4] op zaterdag (de zevende dag) gevierd moet worden.

Het kerkgenootschap werd in 1860 gesticht in Washington.[5] De formele oprichting volgde drie jaar later (1863).[6] Door een krachtige zendingsactiviteit vanuit het hart van de organisatie in de Verenigde Staten wist het kerkgenootschap binnen ruim een eeuw uit te groeien tot een groepering met enkele miljoenen aanhangers.[6]

De eerste adventistische zendelingen trokken in 1874 naar Europa. Ze wisten nog voor het begin van de twintigste eeuw kleine groepen adventisten, verspreid over vele Europese landen, te creëren. Enkele decennia later zouden ook andere werelddelen volgen.

In Nederland ontstond de beweging in 1887. Deze bestond uit leden uit een kleine groep zevendedagsbaptisten in Oost-Groningen.[6] Het landelijk kantoor is gevestigd op landgoed Zandbergen te Huis ter Heide.

In België werd de beweging tien jaar later, in 1897, opgericht.[7] Het landelijk kantoor van de Belgisch-Luxemburgse Federatie van de zevende dag Adventisten Kerken bevindt zich in Brussel.

PrincipesBewerken

De belangrijkste verschillen tussen de gevestigde kerken en de zevendedagsadventisten omvatten de visie op de blijvende geldigheid van de wetten van God in het Oude Testament die voor de Israëlieten golden (en nog steeds voor hedendaagse orthodoxe joden) en het in acht nemen van de wederkomst van Jezus. Volgens de zevendedagsadventisten zijn de wetten van God uit het Oude Testament, daarmee verwijzend naar de tien geboden, nooit door Jezus afgeschaft, maar gelden ze nog steeds voor alle mensen die geloven in God.

SabbatsrustBewerken

In plaats van op zondag, zoals de meeste andere christenen, vieren de zevendedagsadventisten van zonsondergang op vrijdagavond tot zonsondergang op zaterdagavond de wekelijkse rustdag van God (de sabbat), volgens hen de zevende dag van de week. In de tien geboden wordt de sabbat als rustdag genoemd (Exodus 20:8-11 en Deuteronomium 5:12). Deze teksten liggen, samen met vele andere (bijv. in Leviticus 19:30) hieraan ten grondslag.

Voeding en gezondheidBewerken

Ellen White zou in een visioen allerlei adviezen voor een goede gezondheid ontvangen hebben. Voedselvoorschriften zouden een belangrijke rol in het kerkgenootschap gaan spelen. Zevendedagsadventisten houden zich aan de spijswetten zoals die beschreven staan in Leviticus 11. Op grond daarvan eten ze onder meer geen paarden- en varkensvlees, garnalen, schaal- noch schelpdieren en geen vis zonder schubben (zoals paling). Dit vertoont grote gelijkenis met koosjer eten en, in mindere mate, ook met halal eten. Daarnaast gebruiken zevendedagsadventisten geen alcoholische dranken en geen tabak.[8]Producten met cafeïne, onder andere van nature voorkomend in koffiebonen, thee en cacaobonen, worden soms eveneens gemeden, vooral door de vegetariërs en veganisten in de beweging. Cornflakes, door zevendedagsadventist en arts John Harvey Kellogg (1852-1943) in 1897 op de markt gebracht, werden over de hele wereld bekend en pasten in de gerichtheid op gezonde voeding. Kellogg was tevens eigenaar van een adventistisch sanatorium.

Als onderbouwing voor het zich houden aan de voedselvoorschriften wordt onder meer verwezen naar 1 Korinthiërs 6:19-20. Daarin wordt beschreven dat God eigenaar is van het menselijk lichaam en een tempel is van de Heilige Geest, hetgeen inhoudt dat mensen God met dit lichaam eer moeten bewijzen. Waar dit door veel andere kerken vooral op geestelijk en seksueel gebied geïnterpreteerd wordt (ook met inachtneming van 1 Korinthiërs 6:12-18), streven de adventisten ernaar om deze tempel ook wat betreft voeding zo zuiver mogelijk te houden en zo de Schepper eer te bewijzen.

Ethiek en seksualiteitBewerken

De officiële leer van de kerk met betrekking tot abortus is dat het niet is toegestaan om een abortus te laten plaatsvinden ten behoeve van geboortebeperking, vanwege het geslacht van het kind, of uit gemakzucht. In de uitzonderingsgevallen, waarbij morele of medische dilemma's een rol spelen, zoals een levensbedreigende situatie voor de aanstaande moeder, of zwangerschap ten gevolge van verkrachting of incest, wordt iedere situatie individueel begeleid om een keuze te kunnen maken.[9]

Seksuele intimiteit mag volgens de leer alleen plaatsvinden binnen een huwelijk tussen een man en een vrouw. Echtscheiding wordt afgewezen, volgens artikel 23 van de in 2015 door het kerkgenootschap gepubliceerde 'Veranderende geloofspunten'.[10] Een buitenechtelijke relatie van de partner is de enige geldige reden voor het aanvragen van een echtscheiding en een eventueel nieuw huwelijk, naast hertrouwen indien de echtgenoot of echtgenote is overleden.

Binnen de zevendedagsadventisten zijn homohuwelijken niet mogelijk.[11][12] In Nederland spreekt het Kerkgenootschap der Zevende-dags Adventisten zich sterk uit tegen geweld jegens de LHBTI- wereldwijd.[13] Om het geestelijke, emotionele, sociale en fysieke welzijn van homo- en biseksuele en transgenderistische zevendedagsadventisten te ondersteunen, werd in 1976 de internationale organisatie Zevende-dags Adventisten Kinship Internationaal (ZDA Kinship) opgericht.[14]

Wederkomst van ChristusBewerken

Naast het streven de tien geboden strikt na te leven, ligt de nadruk van het kerkgenootschap meer op de zogeheten wederkomst (de profetie dat Jezus Christus elk moment terug kan komen naar de aarde) dan bij overige gevestigde kerken het geval is. Profetieën, met name uit de Bijbelboeken Daniël en Openbaring, vormen voor zevendedagsadventisten een sleutel om te geloven dat het huidige tijdperk de eindgeschiedenis zou inluiden van het menselijk leven op aarde. Zo wordt er bijvoorbeeld van uitgegaan dat op een gegeven moment een verplichting komt om de zondag als rustdag te houden en dat ieder die dan zal meedoen aan de godsdienstige aanbidding op de zondag in plaats van de sabbat het 'merkteken van het beest' ontvangen zal (Openbaring 14:9, 16:2, 20:4).

KritiekBewerken

Kritiek vanuit de gevestigde protestantse en katholieke kerken is er vooral op het strikt naleven van de joodse wetten. De vraag of dat nu wel of niet noodzakelijk is, speelde overigens al tijdens het christendom van de eerste eeuw, hetgeen bijvoorbeeld blijkt uit teksten zoals in Handelingen, hoofdstuk 15. De internationale kerk krijgt ook kritiek vanwege haar sterke antivakbondshouding, die teruggaat op de stelling van Ellen White dat een echte christen niet aangesloten kan zijn bij een vakbond. Een bekend geval dat de pers haalde, was het rechtsgeding in 1998, toen Ukiah Valley Medical Centre, eigendom van de Adventkerk, een uitzondering van de federale arbeidswetgeving omtrent syndicalisering vroeg. Het hospitaal vond dat het wettelijk verplichte toestaan van het personeel om een vakbond te vormen, een inbreuk vormde op zijn godsdienstvrijheid.[15] De adventisten ondervonden ook veel kritiek wegens de zienswijze dat Ellen White geïnspireerd zou zijn geweest op dezelfde wijze als de oudtestamentische profeten. Hoewel de waardering voor Ellen White doorgaans sterk is, zijn adventisten in Europa hierin vaak wat terughoudender dan hun geloofsgenoten in de Verenigde Staten.[16]

Toenadering evangelische bewegingBewerken

In 2006 en 2007 zochten de zevendedagsadventisten en de WEA (World Evangelical Alliance, een koepelorganisatie van verschillende evangelische kerken en organisaties, zoals de Nederlandse en Vlaamse Evangelische Alliantie) toenadering. In een gemeenschappelijke persverklaring naar aanleiding van deze bijeenkomsten, meldden beide partijen dat de grote theologische overeenstemming ruimte biedt voor een samenwerkingsverband. Tevens verklaarden de Zevendedagsadventisten geen formeel samengaan binnen de Raad van Kerken, dan wel lidmaatschap daarvan te hebben besproken, maar als geassocieerd lid van de Raad van Kerken in Nederland te zullen fungeren.[17] Rolf Hille, een WEA-theoloog, zei in 2007 dat de Zevendedagsadventisten op weg waren een 'gewoon' evangelisch kerkgenootschap te worden, waardoor ze lid van de Evangelische Wereldalliantie zouden kunnen worden.[18]

KerkgebouwenBewerken

Deels hebben de adventisten eigen grotere of kleinere kerkgebouwen. Verder hebben ze andere panden in bezit voor hun erediensten en overige bijeenkomsten. Het komt ook voor dat hiervoor gebruik gemaakt wordt van een kerkgebouw of een andere ruimte die een kerkgemeente huurt.[19]

Zie ookBewerken

Bekende ledenBewerken

Externe linksBewerken

Zie de categorie Seventh-day Adventist Church van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.