Wagashi

traditionele Japanse zoetwaren

Wagashi (和菓子, wa-gashi) is een brede verzamelnaam voor een aantal traditionele Japanse delicatessen en zoetwaren, die zijn verheven tot echte kunstwerken. Vaak worden ze in combinatie met matcha (groene thee) geserveerd tijdens een theeceremonie. Met name de soorten die gemaakt worden uit mochi (kleefrijst cake), anko (rode azuki bonen pasta) en fruit. Normaliter worden wagashi gemaakt uit plantaardige traditionele Japanse ingrediënten.[1]

Wagashi
Zomerse wagashi
Land Vlag van Japan Japan
Streek Oost-Azië
Hoofdingrediënt(en) suiker
Gang tussendoor
Type wagashi
Gegeten met matcha (groene thee)
Portaal  Portaalicoon   Eten en drinken
Japan

HerkomstBewerken

 
Een kopje matcha (groene thee) met wagashi op een zwart gelakt dienblad

De naam wagashi is een samenstelling van wa 和 (Japans) en kashi/gashi 菓子 snoep. Oorspronkelijk betekende het Japanse woord voor snoep, (菓子, kashi), eigenlijk fruit en noten. Met de toenemende suikerhandel tussen China en Japan werd suiker tegen het einde van de Muromachi-periode een veelgebruikt ingrediënt. Door de introductie van thee en dimsum werd het creëren van wagashi voor theeceremonies erg populair tijdens de Edo-periode in Japan.[2]

KenmerkenBewerken

Kenmerkend voor wagashi is ook dat deze zoveel mogelijk traditionele Japanse ingrediënten bevatten. Denk aan (kleef)rijstmeel, anko (zoete rodebonenpasta), sojabonen, en dus suiker. In tegenstelling tot veel westerse zoetigheid wordt er daarbij ook vrijwel geen boter, eieren, of melk bij gebruikt. Chocolade of vanille zie je er ook maar weinig in terug. In plaats daarvan wordt er gekozen voor matcha (groene thee), koffie, yomogi (wijde alsem) of subtiele fruitsmaken van natuurlijke smaakstoffen.[1] Populaire toppings voor over de wagashi zijn kinako (geroosterd sojameel) en kuromitsu (bruine suikersiroop).

Het maken van wagashi is doorgaans veel werk en wordt gezien als een echte kunstvorm. Voor Japanners zijn de wagashi kleine kunstwerken, die zowel het jaargetijde vertegenwoordigen waarin de wagashi wordt gemaakt als de bescheiden cultuur van Japan. Wagashi zijn vaak erg gedetailleerd ontworpen met gebruik van seizoensgebonden en natuurlijke motieven, zoals bladeren en bloemen om de verschillende objecten van de natuur in de vier seizoenen van Japan weer te geven. De soorten worden meestal vernoemd naar poëzie, historische gebeurtenissen of elementen uit de natuur.

De wagashi worden vaak verkocht in speciale winkels, vergelijkbaar met de banketbakkerijen in Nederland. Ze worden gegeven als cadeau tijdens feestdagen, maar kunnen ook gebruikt worden als traktatie om uit te delen aan gasten. Verschillende plaatsen in Japan hebben wagashi met een unieke smaak als hun lokale specialiteit. Vaak worden ze na een (zaken)reis als souvenir voor thuis meegenomen.

SoortenBewerken

 
Een bord met zes wagashi
 
Wagashi geserveerd met matcha thee
 
Zomerse wagashi

Vaak wordt de namagashi (生菓子) geassocieerd met wagashi, maar dat is een groep welke onderdeel is van de brede verzamelnaam wagashi. Er zijn nog veel meer soorten wagashi, zoals de bekende mochi, daifuku, dango, taiyaki en manjū.

IndelingBewerken

Wagashi wordt ingedeeld naar bereidingsmethode en het vochtgehalte. Het vochtgehalte is erg belangrijk, omdat het de houdbaarheid beïnvloedt. Zo moet namagashi gegeten worden rond de dag van de bereiding, maar kan higashi lang meegaan. De indeling is als volgt:[1][3][4][5]

  • Namagashi (生菓子, let. verse zoetwaren) is kneedbaar — vochtpercentage: 30% of hoger,
    voorbeeld: mochi, daifuku, dorayaki, sommige soorten dango, manjū, taiyaki, yokan, anmitsu
    • Jō namagashi (上生菓子) of nerikiri
    • Mochi mono (もち物) — gemaakt van mochiko (kleefrijstmeel) of geplette rijst
    • Mushi mono (蒸し物) — gevormd en dan gestoomd
    • Yaki mono (焼き物) — gebakken
      • Hiranabe mono (平なべ物) — gebakken in een platte pan of op een plaat
      • Ōbun mono (オーブン物) — uit de oven
    • Nagashi mono (流し物) — in gelei
    • Neri mono (練り物) — gekneed
    • Age mono (揚げ物) — gefrituurd
  • Han namagashi (半生菓子, let. half verse zoetwaar) is half-kneedbaar — vochtpercentage: 10% – 30%,
    voorbeeld: monaka, angashi, amanattō, (o)shiruko / zenzai
    • An mono (あん物)
    • Oka mono (おか物) — verschillende delen samengebracht
    • Yaki mono (焼き物) — gebakken
      • Hiranabe mono (平なべ物) — gebakken in een platte pan of op een plaat
      • Ōbun mono (オーブン物) — uit de oven
    • Nagashi mono (流し物) — in gelei
    • Neri mono (練り物) — gekneed
  • Higashi (干菓子, let. droge zoetwaar) is hard en niet kneedbaar — vochtpercentage: 10% of lager,
    voorbeeld: konpeito, goshiki-ito, rakugan, zuurtjes, lolly's, arare, senbei (Japanse zoutjes)
    • Uchi mono (打ち物) — gegoten in een mal
    • Oshi mono (押し物) — samengedrukt
    • Kake mono (掛け物)
    • Yaki mono (焼き物) — gebakken
    • Ame mono (あめ物) — snoepgoed

VoorbeeldenBewerken

Naam Japans Omschrijving[1][6] Afbeelding
Akumaki kleefrijstcake gekookt in loog en omwikkeld door bamboe-blad,

oorspronkelijk uit Kyushu en gegeten tijdens het jongensfestival (Tango no Sekku) op 5 mei

 
Anmitsu あんみつ gekoelde kanten-blokjes geserveerd met anko, fruit,

kuromitsu en mochi-balletjes

 
Amanattō gestoofde en gedroogde azukibonen of andere bonen met suiker (amanattō en nattō zijn niet verwant)  
Daifuku 大福
let. veel geluk
algemene term voor mochi gevuld met een zoete vulling ( meestal anko )  
Dango だんご klein, plakkerig, zoet balletje van mochiko (kleefrijstmeel), traditioneel met 3 tot 5 bolletjes op een brochette gestoken en per drie stokjes geserveerd  
Dorayaki どら焼き rond, plat gebakje bestaande uit twee plakjes castellacake met anko ertussen  
Gokabou gezoete cake gemaakt van rijst gemengd met suiker  
Ikinari dango gestoomd broodje met een vulling van zoete aardappel en anko,

oorspronkelijk uit Kumamoto

 
Imagawayaki zoete vulling ( meestal anko ) omhuld door een gebakken deeglaag in de vorm van een schijf  
Konpeito kristalsuikergoed  
Kuri kinton gezoete mix van gekookte en gepureerde kastanjes  
Manjū 饅頭 of

まんじゅう

gestoomde cakes met een zoete vulling ( meestal anko ) omhuld door een bloemdeeg,

verkrijgbaar in vele vormen zoals esdoornblad (momiji-manjū), perziken, konijnen en matsutake (松茸) paddenstoelen

 
Mochi rijstcake gemaakt van mochiko (kleefrijstmeel) en traditioneel van geplette kleefrijstkorrels ( mochigome )  
Monaka anko-vulling ingeklemd tussen twee delicate en knapperige zoete rijstcrackers  
Shiruko /

oshiroko / zenzai

おしるこ /

ぜんざい

warm dessert gemaakt van anko in een vloeibare soepvorm, met kleine mochi stukjes erin drijvend  
Rakugan kleine, zeer stevige en zoete cake die is gemaakt van rijstmeel en mizuame  
Taiyaki たい焼き een zoete vulling ( meestal anko ) omhuld door een gebakken deeglaag, maar dan in de vorm van een vis, vergelijkbaar met imagawayaki  
Uirō gestoomde cake gemaakt van rijstmeel (joshinko)[7] en suiker, vergelijkbaar met mochi  
Yatsuhashi dunne vellen gyūhi ( gezoete mochi ), verkrijgbaar in verschillende smaken, zoals kaneel,

en gevouwen tot een driehoek rond een bolletje vulling,

oorspronkelijk uit Kioto

 
Yōkan 羊羹 een van de oudste wagashi, een stevig blok anko, verhard met agaragar en extra suiker  
Yubeshi ゆべし een mengsel van rijstmeel, suiker en sojasaus dat is gestoomd,

komt voor als plak of gevuld in een uitgeholde yuzu (Japanse citrus)

 

Galerij met voorbeeldenBewerken

Zie ookBewerken

Externe linksBewerken

ReferentiesBewerken