Mochi

Japans rijstcakeje gemaakt van mochigome-rijst

Mochi (Japans: 餅; ook wel o-mochi) is een rijstgerecht uit de Japanse keuken dat traditioneel rond nieuwjaar (shogatsu of oshogatsu) gegeten wordt (vergelijk met de Nederlandse oliebol), maar tegenwoordig wordt het het hele jaar door gegeten. Het zijn een soort cakejes van gestoomde Japanse kleefrijst in pastelkleuren met vaak een ronde vorm.[1][2] Mochi is een zeer populaire wagashi (Japanse lekkernij) en wordt vaak geserveerd met matcha (groene thee). Binnen de wagashi valt de mochi onder de namagashi, welke een vochtgehalte van 30% of meer hebben.

Mochi 餅 
Mochi, rijstcake gemaakt van kleefrijst
Alternatieve naam o-mochi
Land Vlag van Japan Japan
Streek Oost-Azië
Hoofdingrediënt(en) Traditioneel: geplette kleefrijst, modern: kleefrijstmeel
Varianten Zie variaties
Gang tussendoor
Type Wagashi
Gegeten met Matcha (groene thee)
Portaal  Portaalicoon   Eten en drinken
Japan

Traditionele bereiding (mochi-tsuki)Bewerken

Mochi wordt verkregen door kleefrijst (mochigome, もち米) te weken, stomen en vervolgens (met suiker) in te koken tot een plakkerige rijstepap. Na afloop wordt dit geplet of gevijzeld in een speciaal proces tot er een soort plakkerige deegbol ontstaat, die ook wel wat weg heeft van een hele dikke pasta. Traditioneel wordt dit pletten gedaan tijdens een ceremonie (mochi-tsuki 餅搗き•もちつき) in een grote houten kom (usu), waar met minimaal 2 mensen het mochi-deeg om de beurt wordt gestampt met een houten hamer (kine) tot een plakkerige dikke textuur. Hierna wordt de mochi op smaak gebracht en tot balletjes gedraaid of gevuld. Vaak wordt een laagje maïszetmeel of poedersuiker gebruikt om de plakkerige rijstedeeg te kunnen hanteren.[2]

Video van de traditionele mochi-tsuki ceremonie.

Het is dan ook verschillend ten opzichte van dango, welke wordt gemaakt door vermalen kleefrijstmeel (mochiko) te mengen met koud water tot een kleverige rijstedeeg. Vervolgens wordt dit deeg gedraaid tot balletjes, die vaak nog kort worden gekookt tot ze mooi stevig zijn. Daarna worden ze vaak met 3 tot 5 op een stokje geregen. Uiteindelijk kan gekozen worden om de dango te serveren met een topping.[3]

Tegenwoordig wordt ook mochi net als dango gemaakt van kleefrijstmeel (mochiko), waardoor het ook thuis kan worden bereid. Dit kleefrijstmeel wordt gemengd met water en gekookt op een fornuis of in de magnetron tot een plakkerig, opaak wit rijstedeeg.[1]

GezondheidBewerken

Mochi wordt in Japan ook gebruikt als medicinaal voedsel bij ziekte of zwakheid, het is gemakkelijk verteerbaar. Het wordt verkocht in natuurwinkels, maar kan ook bereid worden door rijst langdurig te koken en daarna langdurig te stampen. Over het algemeen wordt mochi, bij medicinaal gebruik, niet gecombineerd met groenten of kruiden, maar als pap gegeten. De energetische werking is gericht op het herstellen van zwakte, anemie en het verbeteren van de kwaliteit van moedermelk.

Doordat mochi erg kleverig is, overlijden er jaarlijks Japanners (minder dan 10) door verstikking nadat ze een mochi gegeten hebben.[2]

VariatiesBewerken

Er bestaan veel soorten mochi-variaties. Mochi kan worden gebruikt als toevoeging aan zoete gebakjes of voor hartige gerechten. Deze zijn ontstaan als gerecht voor de viering van feestdagen, of zijn een unieke lokale specialiteit. Ze worden gegeven als cadeau tijdens feestdagen, maar kunnen ook gebruikt worden als traktatie om uit te delen aan gasten. Verschillende plaatsen in Japan hebben mochi met een unieke smaak als hun lokale specialiteit. Vaak worden ze na een (zaken)reis als souvenir voor thuis meegenomen. Er bestaan mochi met of zonder smaakmakers en met of zonder vulling. De algemene term voor mochi met een zoete vulling is daifuku. Tegenwoordig is mochi met ijsvulling erg populair.[4]

Naam Japans Omschrijving[5] Afbeelding
Akumaki kleefrijstcake gekookt in loog en omwikkeld door bamboe-blad,

oorspronkelijk uit Kyushu en gegeten tijdens het kodomo no hi (kinderdag) op 5 mei

 
Botamochi /

Ohagi

ぼたもち zoete mochi bal omwikkeld met een laag anko  
Daifuku 大福

let. veel geluk

algemene term voor mochi gevuld met een zoete vulling (meestal anko)  
Dango だんご klein, plakkerig, zoet balletje van kleefrijstmeel (mochiko),

traditioneel met 3 tot 5 bolletjes op een brochette gestoken en per drie stokjes geserveerd

 
Hanabiramochi 葩餅

let. bloemblad mochi

platte, ronde, zoete, wit-doorschijnende mochi vel gewikkeld rond een vulling van wittebonenpasta gemengd met miso

en een stokje gesuikerde gobo (klis of distelwortel), gegeten rond de nieuwjaarsviering en afkomstig uit Kioto

 
Hishi mochi let. ruit mochi 3 lagen mochi plakken op elkaar (roze-wit-groen) in een ruitvorm,

gegeten tijdens hinamatsuri (meisjesdag) op 3 maart

 
Ice cream mochi bolletje ijs als vulling in een mochi,

gegeten in de zomer en als dessert

 
Ikinari dango gestoomd broodje met een vulling van zoete aardappel en anko,

oorspronkelijk uit Kumamoto

 
Isobe maki gegrilde mochi omwikkeld door een nori-vel en wordt gegeten met sojasaus  
Kirimochi /

kakumochi /

marumochi

plakje ongezoete mochi gemaakt van kleefrijstmeel,

wordt gebruikt om mee te koken

 
Kagami mochi let. spiegel mochi twee grote mochi met glazuur-laagje op elkaar gestapeld met daarop een daidai,

traditioneel gegeten rond de nieuwsjaarsviering op 11 januari[6]

 
Kusa mochi /

yomogi mochi

草餅, 蓬餅

let. kruidenmochi

zoete mochi van rijstmeel (joshinko)[7] gemengd met yomogi (Japanse bijvoetskruid), wat het zijn natuurlijke groene kleur geeft,

gegeten tijdens de lente en tijdens hinamatsuri (meisjesdag) op 3 maart

 
Kuzumochi traditioneel gemaakt van meel van de kuzu-plantwortels in plaats van kleefrijstmeel, waardoor het transparant is, en geserveerd met kinako (geroosterde sojameel) en kuromitsu (bruine suikersiroop),

populair tijdens de zomer

 
Mizu shingen mochi /

Raindrop Cake

let. regendruppel mochi moderne versie van de mochi gemaakt van agaragarpoeder in plaats van kleefrijstmeel, waardoor het transparant is, en geserveerd met kinako (geroosterde sojameel) en kuromitsu (bruine suikersiroop),

populair tijdens de zomer

 
Oshiruko /

zenzai

おしるこ/ぜんざい warm dessert gemaakt van anko in een vloeibare soepvorm, met kleine mochi balletjes erin drijvend  
Sakuramochi 桜餅

let. kersenbloesem mochi

een rijst cake gevuld met anko en gewikkeld in een ingelegd kersenbloesem(sakura)blad,

gegeten tijdens de bloesembloeiperiode (rond eind maart) of de hinamatsuri (meisjesdag) op 3 maart

 
Uirō gestoomde cake gemaakt van rijstmeel (joshinko) en suiker, vergelijkbaar met mochi  
Warabimochi 蕨餅 traditioneel gemaakt van meel van de warabi-plantwortels in plaats van kleefrijstmeel, waardoor het transparant is,

en geserveerd met kinako (geroosterde sojameel) en kuromitsu (bruine suikersiroop),

populair in de Kansai regio en tijdens de zomer

 
Yaki mochi mochi dat wordt geroosterd, waardoor het een gepofte structuur heeft,

wordt warm geserveerd en gewoonlijk gegeten in de winter

 
Yatsuhashi dunne vellen gyūhi (gezoete mochi), verkrijgbaar in verschillende smaken, zoals kaneel,

en gevouwen tot een driehoek rond een bolletje vulling,

oorspronkelijk uit Kioto

 
Yubeshi ゆべし een mengsel van rijstmeel, suiker en sojasaus dat is gestoomd,

komt voor als plak of gevuld in een uitgeholde yuzu (Japanse citrus)

 

Galerij met voorbeeldenBewerken

Zie ookBewerken

  • Wagashi, algemene term voor Japanse delicatessen
  • Dango, Japanse kleefrijstcakejes op een stokje 🍡
  • Daifuku, gevulde mochi

Vergelijkbaar voedsel in andere landen:

ReferentiesBewerken

  1. a b Gimme my mochi: de trend van de Japanse rijstcakejes. Culy.nl (11 januari 2022). Geraadpleegd op 10 maart 2022.
  2. a b c Ferdy, Mochi: Een goddelijk lekker hapje!. The Sushi Times (6 oktober 2020). Geraadpleegd op 9 maart 2022.
  3. Ferdy, Dango: Wanneer je geen genoeg van mochi kan krijgen!. The Sushi Times (10 augustus 2019). Geraadpleegd op 21 maart 2022.
  4. (en) 9 Types of Mochi (Japanese Rice Cakes). gurunavi.com. Geraadpleegd op 11 maart 2022.
  5. What is Mochi? Beginner’s Guide with 17 Types of Mochi. www.byfood.com. Geraadpleegd op 11 maart 2022.
  6. Ferdy, Kagami Mochi: Koning onder de mochi. The Sushi Times (6 januari 2019). Geraadpleegd op 10 maart 2022.
  7. (en) 100% Pure Japan, Shiratamako vs Mochiko vs Joshinko: What Are the Differences?. 100% PURE JAPAN (26 december 2020). Geraadpleegd op 22 maart 2022.