Portaal:Fascisme en nationaalsocialisme in Nederland

Inleiding

Het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten (27 november 1940 - mei 1945) was een van de twee nationaalsocialistische departementen die er tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland zijn geweest. Het behoorde tot de officiële nazipolitiek om de Nederlandse samenleving te ontwikkelen in nationaalsocialistische richting. Hierbij werd gestreefd naar de 'gelijkschakeling' van Nederland. In samenhang hiermee richtte Reichskommissar Arthur Seyss-Inquart op 27 november 1940 een nieuw departement op: het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten (DVK). Dit werd gevormd naar analogie van het Reichsministerium für Volksaufklärung und Propaganda in Berlijn. Onder leiding van Joseph Goebbels hield dit Duitse ministerie zich bezig met voorlichting, propaganda en het was verantwoordelijk voor de gehele kunstsector. Het toenmalige Nederlandse Departement van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (OKW) werd als gevolg van deze maatregel omgedoopt tot het Departement van Opvoeding, Wetenschap en Kultuurbescherming (OWK), dat onder meer verantwoordelijk was voor wetenschappelijke uitgaven en schoolboeken. Dit OWK kwam onder leiding te staan van de Duitsgezinde hoogleraar dr. Jan van Dam. Seyss-Inquart wilde voor de functie van secretaris-generaal van het DVK vanzelfsprekend een nationaalsocialist. Veeleer een Duits georiënteerde, 'Grootgermaans' denkend persoon, dan een NSB-aanhanger. De keus viel op dr. Tobie Goedewaagen, toentertijd privaatdocent in de geschiedenis van de post-kantiaanse filosofie aan de universiteit van Utrecht.

Lees verder...

Fascistische politieke partijen

Partijen met een ideologie, gebaseerd op het (in hoofdzaak Italiaanse) fascisme, of die daar zeer dichtbij stonden.

Fascistische politici en activisten

Nationaalsocialistische politieke partijen

Hier vindt u een overzicht van politieke partijen die hun ideologie baseerden op het Duitse nationaalsocialisme, zoals dat door Hitlers NSDAP werd gepropageerd.

Nationaalsocialistische ambtenaren

Bestuurders en ambtenaren

Burgemeesters

Nationaalsocialistische politici

Algemeen

Politici

Nationaalsocialistische politieke activisten

Nationaalsocialistische journalistiek, uitgevers en uitgeverijen

Journalistiek

Uitgeverijen

Uitgevers

Nationaalsocialistische overheidsorganen

Partijen en politici, niet zelfverklaard fascistisch of nationaalsocialistisch

Niet iedere politieke partij of iedere politicus is eenduidig onder te brengen in de klassering fascisme/fascist of nationaalsocialisme/nationaalsocialist. Toch is er in een aantal gevallen gerede aanleiding om die partijen of personen te relateren aan het fascistische of nationaalsocialistische gedachtegoed. Deze relatie kan tijdsgebonden zijn (het betreft dan 'voorlopers'), ook kan de relatie inhoudelijk/ideologisch zijn (het betreft dan partijen of personen wier ideologie een inhoudelijke samenhang vertoont met die van het fascisme of nationaalsocialisme - zonder dat zij zichzelf beschouwden als fascistisch of nationaalsocialistisch). Voor al die gevallen wordt een subcategorie gehanteerd, waarmee duidelijk kan worden gemaakt hoe die partijen en personen zich verhielden tot fascisme en nationaalsocialisme.

Fascistische en nationaalsocialistische auteurs

Hier vindt u een groot aantal Nederlandse auteurs, die (tussen 1932 en 1945) hun literaire talenten in dienst hebben gesteld van de nationaalsocialistische en fascistische ideologie.

Diverse personen

Hier vindt u diverse personen die op enigerlei wijze gelieerd zijn geweest aan het Nederlandse nationaalsocialisme - vrijwel altijd dat van de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB).

Diverse zaken

Hier vindt u diverse zaken die direct of indirect voortkomen uit de nationaalsocialistische ideologie.

Gelieerd aan de NSB

Overige

Nationaalsocialistische publicaties

Hier vindt u enige nationaalsocialistische kranten, weekbladen en tijdschriften.

Gewenste lemma's

Te schrijven

L.G.A. Coremans (KNHG, Gemeentearchief Rotterdam) - C.C.A. Croin (wel, niet) - J.A. Dekker - Departement van Opvoeding, Wetenschap en Kultuurbescherming (nu redirect) - C.J.M. van Eijsden (bronnen, historici)- W. Emmens (deze??)- Fascistische Jongeren Bond - Genootschap voor Opbouwende Staatkunde - L.M.E.H.J. Geradts (historici) - Johan Göbel - A.J.W. Harloff - J. Hogewind - Tony W. Hooykaas (historici) - K.H.E. de Jong - M. Kardoes - H.M. Kempenaar - H.J. Leeuwenberg - L. Lindeman - Hendrik Lindt - Simon Maas - Arie Meyer Schwenke - Sybren Modderman - Ben Moritz - Nationale Werknemersvereeniging - Nederlandsche Agrarisch Front - NSNAP-De Nederlandsche Hakenkruisers - A.J.D. van Oosten - Johan Pelzer - J. Raatgever - Eduard Rijff - Gerda Schaap - J.G. Schürmann - Rudolf Steinmetz - Miep van der Velde - C. van der Voort van Zijp - Max Wolters

(vul aan↓)

Te verbeteren