Hoofdmenu openen

Frank Vandenbroucke (politicus)

Belgisch hoogleraar

Frank Ignace Georgette (Frank) Vandenbroucke (Leuven, 21 oktober 1955) is een gewezen Belgisch sp.a-politicus uit Vlaanderen. Sinds 2011 is hij hoogleraar aan de KU Leuven, de Universiteit Antwerpen en de Universiteit van Amsterdam.

Frank Vandenbroucke
tijdens de feestelijkheden voor 1 mei 2007 in Leuven
tijdens de feestelijkheden voor 1 mei 2007 in Leuven
Volledige naam Frank Ignace Georgette
Vandenbroucke
Geboren Leuven, 21 oktober 1955
Kieskring Flag of the Brussels-Capital Region.svg Brussel-Halle-Vilvoorde
Regio Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Land Vlag van België België
Partij SP / sp.a
Functies
1985-1996 Volksvertegenwoordiger[1]
1985-1995 Lid Vlaamse Raad
1988-1989 Fractieleider Kamer van volksvertegenwoordigers
1989-1996 Gemeenteraadslid Scherpenheuvel-Zichem
1989-1994 Partijvoorzitter SP
1994-1995 Vice-eerste minister
1994-1995 Minister van Buitenlandse Zaken
1995-1996 Fractieleider Kamer van volksvertegenwoordigers
1999-2003 Minister Sociale Zaken
1999-2004 Minister van Pensioenen
2001-2011 Gemeenteraadslid Scherpenheuvel-Zichem
2003-2009 Minister van Werk
2004 Vlaams Parlementslid
2003 Volksvertegenwoordiger[1]
2004-2009 Viceminister-president van Vlaanderen
2004-2009 Vlaams minister van Onderwijs en Vorming
2009-2010 Vlaams Parlementslid[2]
2010-2011 Senator[3]
2009-heden Minister van Staat
Portaal  Portaalicoon   België
Politiek

LevensloopBewerken

Vandenbroucke heeft een katholieke achtergrond en groeide op als jongste kind in een vooraanstaande Leuvense artsenfamilie. Hij behaalde in 1978 een licentiaatsdiploma in de Economische Wetenschappen aan de Katholieke Universiteit Leuven[4], waar hij al in 1974 de eerste studentencursus marxistische economie hielp mee organiseren. Hij trad toe tot het nationaal bestuur van de Trotskistische Revolutionaire Arbeidersliga (RAL)[5], een voorloper van de Stroming voor een Antikapitalistisch Project (SAP). Hij studeerde van 1981 tot 1982 eveneens economie aan de Cambridge en van 1996 tot 1999 aan de Faculty of Social Studies van de Universiteit van Oxford. Hij was van 1978 tot 1980 onderzoeksassistent in het Centrum voor Economische Studiën van de Katholieke Universiteit Leuven en na zijn studie in Cambridge van 1982 tot 1985 staflid van SEVI, de studiedienst van de SP.

Frank Vandenbroucke is door Louis Tobback naar de toenmalige SP gehaald, waar hij al snel opklom in de partij. Van 1985 tot 1996 was hij lid van de Kamer van volksvertegenwoordigers voor het arrondissement Leuven. In de periode december 1985-mei 1995 had hij als gevolg van het toen bestaande dubbelmandaat ook zitting in de Vlaamse Raad. De Vlaamse Raad was vanaf 21 oktober 1980 de opvolger van de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap, die op 7 december 1971 werd geïnstalleerd, en was de voorloper van het huidige Vlaams Parlement. Van 1988 tot 1989 was hij SP-fractieleider in de Kamer.

In januari 1989 werd hij op 33-jarige leeftijd partijvoorzitter, als opvolger van Karel Van Miert.[6] Hij bleef dit tot in oktober 1994. Vervolgens was hij van oktober 1994 tot maart 1995 vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken in de Regering-Dehaene I. In maart 1995 nam hij ontslag uit de federale regering naar aanleiding van het Agustaschandaal,[7]. In 1996 verliet hij tijdelijk de politiek om aan Oxford te studeren. In 1999 maakte hij zijn politieke comeback en werd hij voor de SP verkozen in het Europees Parlement. Hij besloot niet te zetelen en werd bij de vorming van het paars-groene kabinet Verhofstadt in juli 1999 aangesteld tot federaal minister van sociale zaken en pensioenen, wat hij bleef tot in 2003. In deze hoedanigheid was hij onder andere verantwoordelijk voor de creatie van het Zilverfonds. In deze periode lanceerde hij, samen met premier Verhofstadt, het concept van de 'Derde Weg' en de 'Actieve Welvaartsstaat', een synthese van liberale en sociaaldemocratische ideeën en idealen, gelanceerd door de Labour-regering van Tony Blair. Bij de verkiezingen van 2003 werd hij opnieuw verkozen in de Kamer en bij de verkiezingen van 2004 in het Vlaams Parlement. In de Regering-Verhofstadt II werd hij in juli 2003 minister van Werk en Pensioenen. Na de Vlaamse verkiezingen van 13 juni 2004 werd hij viceminister-president en minister van Werk, Onderwijs en Vorming in de Vlaamse Regering.

 
Frank Vandenbroucke in 2006 in Turnhout.

In het voorjaar van 2006 kreeg zijn onderwijsbeleid scherpe kritiek van studenten en personeel naar aanleiding van zijn voorstel voor een resultaatsgebonden financiering van het hoger onderwijs. Critici vrezen dat deze maatregel een afbouw van de democratisering van het hoger onderwijs betekent en bovendien nefast zal zijn voor de kwaliteit van het onderwijs in universiteiten en hogescholen.

Eveneens in 2006 lag hij aan de basis van de opstart van een inhaalbeweging op het vlak van scholenbouw, later Scholen van Morgen genaamd.

Begin mei 2008 werd bekend dat Frank Vandenbroucke tijdens een sp.a-partijbureau had gedreigd met ontslag als viceminister-president en minister in de Vlaamse regering. Hij was het er niet mee eens dat zijn partij niet wilde wegen op de onderhandelingen voor een nieuwe staatshervorming omdat de Vlaamse socialisten geen deel meer uitmaakten van de federale meerderheid. ‘Hier gaat het om het veiligstellen van ons sociaal model, het versterken van de sociale zekerheid en van alle overheden in dit land’, zo liet hij verstaan.

Na de Vlaamse verkiezingen van 7 juni 2009 werd Frank Vandenbroucke, die een enorme hoeveelheid voorkeurstemmen had behaald in Vlaams-Brabant en de wens had geuit om zijn mandaat voort te zetten, toch niet meer als minister voorgedragen door de voorzitter van de sp.a, Caroline Gennez. Om die reden lag de voorzitter wat onder vuur. Hij werd als Minister van Onderwijs opgevolgd door de Brusselse sp.a-politicus Pascal Smet en als Minister van Werk door N-VA'er Philippe Muyters. Van juni 2009 tot juli 2010 zetelde hij vervolgens in het Vlaams Parlement en besloot hij les te geven aan de Universiteit Antwerpen, waar hij sociaal-economische analyse doceerde in de opleiding sociaal-economische wetenschappen, en aan de Katholieke Universiteit Leuven.

In november 2009 werd hij tot minister van Staat benoemd. Bij de federale verkiezingen van 13 juni 2010 slaagde Frank Vandenbroucke erin om als lijstduwer met een aanzienlijk aantal voorkeurstemmen verkozen te worden voor de Senaat. Na de verkiezingen ging hij er ook zetelen.

Op 1 oktober 2011 nam Vandenbroucke ontslag als senator. Hij legde eveneens zijn ambt als gemeenteraadslid in Scherpenheuvel-Zichem neer, dat hij uitoefende van 1989 tot 1996 en van 2001 tot 2011. Hij wilde zo meer tijd kunnen vrijmaken voor zijn wetenschappelijk onderzoek rond sociale en werkgelegenheidspolitiek.[8] Eind 2011 werd Vandenbroucke aangesteld als hoogleraar aan de Katholieke Universiteit Leuven. Zijn onderzoek richt zich er op sociale ontwikkelingen in de lidstaten van de Europese Unie. Aan de Universiteit Antwerpen bekleedt hij in 2012 als eerste de Leerstoel Herman Deleeck aan het Centrum voor Sociaal Beleid.[9][10] Sinds 1 mei 2011 is hij bijzonder hoogleraar op de Joop den Uyl-leerstoel aan de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam (UvA), waarvoor hij op 7 juni 2012 zijn oratie uitsprak.[11][12] In 2015 werd hij aan deze universiteit universiteitshoogleraar, waar hij zich zal bezighouden met het bevorderen van onderzoek naar en debat over de maatschappelijke betekenis van de Europese Unie. Deze functie combineert hij met zijn leerstoel aan de Antwerpse universiteit en hij blijft ook verbonden aan de KU Leuven.[13] Frank Vandenbroucke was een van de twaalf experts in de Commissie Pensioenhervorming 2020-2040.[14] Op basis van haar eindrapport heeft de regering-Michel I haar pensioenhervormingen uitgewerkt. De commissie is ondertussen vervangen door de Academische Raad van Pensioenen onder leiding van Frank Vandenbroucke.[15]

EretekensBewerken

Externe linksBewerken

Voorganger:
Karel Van Miert
Partijvoorzitter van de SP
1989 - 1994
Opvolger:
Louis Tobback
Voorganger:
Willy Claes
Vice-eersteminister
1994 - 1995
Opvolger:
Erik Derycke
Voorganger:
Willy Claes
Minister van Buitenlandse Zaken
1994 - 1995
Opvolger:
Eric Derycke
Voorganger:
Magda De Galan
Minister Sociale Zaken
1999 - 2003
Opvolger:
Rudy Demotte
Voorganger:
Jan Peeters
Minister van Pensioenen
1999 - 2004
Opvolger:
Bruno Tobback
Voorganger:
Laurette Onkelinx
Minister van Werk
2003 - 2004
Opvolger:
Freya Van den Bossche
Voorganger:
Marleen Vanderpoorten
Vlaams minister van Onderwijs en Vorming
2004 - 2009
Opvolger:
Pascal Smet