Europees Ruimteagentschap

ruimtevaartorganisatie
(Doorverwezen vanaf European Space Agency)

Het Europees Ruimteagentschap ESA houdt zich in Europees verband bezig met projecten op het gebied van ruimtevaart, onderzoek van de Aarde, ruimteonderzoek, ontwikkeling van op satellietsystemen gebaseerde technologieën en de bevordering van de Europese economie. ESA werkt nauw samen met de Europese Unie maar maakt daar formeel geen deel van uit.

Europees Ruimteagentschap (ESA)
Europees Ruimteagentschap
Hoofdkantoor van ESA in Parijs
Geschiedenis
Opgericht 30 Mei 1975
Structuur
Voorzitter Josef Aschbacher
Directeur-generaal
Werkgebied Ruimtevaart
Hoofdkantoor Parijs
Aantal leden 22 lidstaten
Aantal werknemers 2200
Media
Website http://www.esa.int
Portaal  Portaalicoon   Ruimtevaart
Het European Space Operations Centre (ESOC) in Darmstadt, Duitsland

OprichtingBewerken

ESA is in 1975 ontstaan uit de European Space Research Organisation (ESRO) en de European Launcher Development Organisation (ELDO).[1] De ESRO leverde aanvankelijk raketten en satellieten voor deelnemende landen en had haar eerste lanceringen op 6 en 9 juli 1964.

MissieBewerken

Door bundeling van financiële en intellectuele bronnen is de ESA in staat projecten te realiseren die voor afzonderlijke lidstaten onbereikbaar zijn. ESA werkt ook nauw samen met Europese (DLR, NLR, CNES etc.) en internationale ruimtevaartorganisaties (waaronder de NASA, Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA) en de Indian Space Research Organisation (ISRO)).ESA is onder andere verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de Arianeraketten waarmee kunstmanen in de ruimte worden gebracht.

LidstatenBewerken

ESA heeft nu tweeëntwintig lidstaten: België, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Spanje, Tsjechië, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Zwitserland. Er zijn dus landen die lid zijn van ESA, maar niet van de Europese Unie, en omgekeerd. ESA kan daarom niet worden beschouwd als ruimtevaartorganisatie van de Europese Unie.

Buiten deze volwaardige leden heeft ESA ook een samenwerkingsovereenkomst met Slovenië, Slowakije, Letland, Litouwen en Bulgarije, deze landen krijgen daardoor de status van "European Cooperating State" (ECS). ESA heeft ook nog een andere soort samenwerkingsverband met Turkije, Oekraïne, Cyprus, Israël, en Malta, deze landen hebben een zogenaamd "Cooperation Agreement" getekend. Ook met andere (niet-Europese) landen werkt ESA samen, bijvoorbeeld met Canada voor bepaalde projecten.

Landen Contributie.
(%)
  Oostenrijk &&&&&&&&&&&&&&01.4000001,4%
  België &&&&&&&&&&&&&&04.6000004,6%
  Tsjechië &&&&&&&&&&&&&&00.8000000,8%
  Denemarken &&&&&&&&&&&&&&00.8000000,8%
  Estland &&&&&&&&&&&&&&00.1000000,1%
  Finland &&&&&&&&&&&&&&00.5000000,5%
  Frankrijk &&&&&&&&&&&&&028.10000028,1%
  Duitsland &&&&&&&&&&&&&022.20000022,2%
  Griekenland &&&&&&&&&&&&&&00.3000000,3%
  Hongarije &&&&&&&&&&&&&&00.1000000,1%
  Ierland &&&&&&&&&&&&&&00.5000000,5%
  Italië &&&&&&&&&&&&&010.10000010,1%
  Luxemburg &&&&&&&&&&&&&&00.7000000,7%
  Nederland &&&&&&&&&&&&&&01.9000001,9%
  Noorwegen &&&&&&&&&&&&&&01.5000001,5%
  Polen &&&&&&&&&&&&&&00.8000000,8%
  Portugal &&&&&&&&&&&&&&00.4000000,4%
  Roemenië &&&&&&&&&&&&&&01.1000001,1%
  Spanje &&&&&&&&&&&&&&04.8000004,8%
  Zweden &&&&&&&&&&&&&&01.8000001,8%
  Zwitserland &&&&&&&&&&&&&&03.8000003,8%
  Verenigd Koninkrijk &&&&&&&&&&&&&&08.8000008,8%
  Canada &&&&&&&&&&&&&&00.3000000,3%
  Slovenië &&&&&&&&&&&&&&00.1000000,1%
Overig &&&&&&&&&&&&&&04.8000004,8%
 
 ESA-lidstaten
 ECS-staten
 Samenwerkingsovereenkomst

OrganisatieBewerken

In maart 2005 had ESA 1907 medewerkers, afkomstig uit alle lidstaten. In 2014 bood de organisatie werk aan 2500 mensen. Het budget voor 2005 was 2977 miljoen euro. Nederland draagt per jaar ± 100 miljoen euro bij. Daarnaast spendeert het land de komende jaren nog eens 140 miljoen aan de ontwikkeling van ruimtevaartprogramma's, zoals de Ariane 6.[2]

Het centrale bestuursorgaan van ESA is de Raad. De Raad bepaalt de algemene richtlijnen op basis waarvan ESA haar ruimtevaartpolitiek vorm geeft. Elke lidstaat is in de Raad vertegenwoordigd en heeft een stem, ongeacht zijn grootte of financiële bijdrage.

ESA ontwikkelt en bouwt niet zelf satellieten maar definieert een gedetailleerd eisenpakket en fungeert vervolgens als opdrachtgever aan de hand waarvan de industrieën van de landen die lid zijn van ESA de ontwikkeling en bouw ter hand nemen. Ook heeft ESA een technisch centrum in Noordwijk, het European Space Research and Technology Centre (ESTEC), waarin satellieten in hun bouw- en testfase getest kunnen worden om te verifiëren of aan de gestelde eisen voldaan wordt.

ESA houdt zich alleen bezig met burgerlijke projecten.

VestigingenBewerken

ESA’s hoofdkwartier ligt in Parijs en hier worden ook de belangrijkste besluiten over toekomstige projecten getroffen. De overige ESA-vestigingen zijn over heel Europa verspreid en elke vestiging heeft haar eigen verantwoordelijkheden.[3]

  • ESTEC (European Space Research and Technology Centre) vormt de ontwerpafdeling voor de meeste ruimtevaartuigen van ESA en is gevestigd in Noordwijk, Nederland. Ook ESA educatie is daar gevestigd.
  • ESOC (European Space Operations Centre) is het vluchtleidingscentrum voor ESA’s satellieten en is in Darmstadt, Duitsland gevestigd.
  • EAC (European Astronauts Centre) verzorgt de training van astronauten voor toekomstige missies en is gevestigd in Keulen, Duitsland.
  • ESRIN (European Space Research Institute) is gevestigd in Frascati, in de buurt van Rome in Italië. ESRIN verzamelt, beheert en verspreidt de gegevens van ESA’s satellieten aan ESA’s partners en fungeert als informatietechnologiecentrum.
  • ESAC (European Space Astronomy Centre) is de basis van de operationele centra met betrekking tot astronomie en planetaire missies. Het is gevestigd in Villafranca del Castillo, Villanueva de la Cañada, dicht bij Madrid in Spanje.

ESA heeft verder nog kantoren in Brussel, Houston, Washington en Moskou en diverse grondstations elders in de wereld. ESA draagt twee derde van de kosten van het Centre Spatial Guyanais nabij Kourou (Frans-Guyana) bij.

ESA educatie, die ruimtevaarteducatie promoot op Europees niveau, heeft in verschillende landen een lokaal kantoor opgericht om deze missie te volbrengen op nationaal niveau, en aangepast aan het nationaal (en regionaal) onderwijs. Ze dragen de naam ESERO, een afkorting van European Space Education Resource Office. Voor elk van deze nationale diensten is er een lokale partner die hen huisvest en mee financiert. Volgende landen hebben al een ESERO:

land opgericht locatie lokale partner
Nederland 2007 Amsterdam Nemo Science Centre
België 2007 Brussel KSB en Planetarium van Brussel
Verenigd Koninkrijk - York National STEM centre York
Ierland - Dublin Science Foundation Ireland
Portugal 2014 Lissabon cienca viva
Roemenië 2014 Bucharest ROSA
Scandinavië (N,S,DK,FIN) 2009 Andenes NAROM en anderen
Tsjechië 2014 Praag -
Oostenrijk 2016 Wenen -
Polen 2014 Warschau Copernicus science centre

AstronautenBewerken

De groep astronauten van ESA staat bekend als het Europees astronautenkorps. Het korps is gevestigd in het European Astronaut Centre in de Duitse stad Keulen.

  Zie Europees astronautenkorps voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

RakettenBewerken

Voor lanceringen beschikt ESA tegenwoordig over drie soorten raketten, namelijk de:

Deze raketten worden door Arianespace uitgebaat. In de komende jaren worden de Ariane 5 en de Vega vervangen door de Ariane 6 en de Vega-C.

Externe linksBewerken

Zonnefysica:ISEE-2 (1977-87) · Ulysses (1990-2009) · SOHO (1995-heden) · Cluster II (2000-heden) · Solar Orbiter (2020-heden) · Vigil (in voorbereiding)
Planetologie:Giotto (1985-92) · Huygens (1997-2005) · SMART-1 (2003-06) · Mars Express (2003-heden) · Rosetta)/Philae (2004-16) · Venus Express (2005-14) · ExoMars Trace Gas Orbiter (2016-heden) · BepiColombo (2018-heden) · Rosalind Franklin rover (2022) · JUICE (2022) · Hera (2024) · Comet Interceptor (2029) · EnVision (2031)
Astronomie/Kosmologie:Cos-B (1975-82) · IUE (1978-96) · Exosat (1983-86) · Hipparcos (1989-93) · Hubble (1990-heden) · EURECA (1992-93) · ISO (1995-98) · XMM-Newton (1999-heden) · INTEGRAL (2002-heden) · Corot (2006-13) · Planck Observatory (2009-13) · Herschel (2009-13) · Gaia (2013-heden) · CHEOPS (2019-heden) · James Webb (2021) · Euclides (2022) · PLATO (2026) · ARIEL (2029) · ATHENA (2031) · LISA (2034)
Aardobservatie:Copernicus (1988-heden) · Meteosat 1e generatie (1977-1997) · ERS-1 (1991-2000) · ERS-2 (1995-2011) · Meteosat 2e generatie (2002-heden) · Envisat (2002-12) · Double Star (2003-07) · Metop (2006-heden) · GOCE (2009-13) · SMOS (2009-heden) · CryoSat-2 (2010-heden) · BIOMASS (2023) · Meteosat 3e generatie (Sentinel-4) (2023) · FLEX (2024) · MetOp-SG (2024) · SMILE (2024) · MetOp-SG-B (2025) · FORUM (2026)
Internationaal ruimtestation (ISS):Columbus (2008-heden) · Jules Verne (2008) · Cupola (2010-heden) · Johannes Kepler (2011) · Edoardo Amaldi (2012) · Albert Einstein (2013) · Georges Lemaître (2014) · European Robotic Arm (2021)
Telecommunicatie:GEOS 2 (1978) · Olympus-1 (1989-93) · Artemis (2001-heden) · GIOVE-A (2005-heden) · GIOVE-B (2008-heden) · HYLAS-1 (2010-heden) · Galileo IOV (2011-heden) · Galileo-FOC (2014-heden) · EGNOS (2016-heden) · EDRS (2016-heden)
Demonstratieproject:ARD (1998) · PROBA-1 (2001-heden) · YES2 (2007) · PROBA-2 (2009-heden) · PROBA-V (2013-heden) · IXV (2015) · LISA Pathfinder (2015-17) · OPS-SAT (2019-heden) · PROBA-3 (2023)
Voorgesteld/Vervallen:AIDA · ALTIUS · Ariane 5 ME · MTFF · CSTS · Darwin · Don Quijote · e.Deorbit · EChO · Eddington · EXPERT · Hermes · Hopper · LOFT · Loena 27 · Lunar Lander · Marco Polo · Marco Polo-R · MSR · ODINUS · SPICA · STE-QUEST · THESEUS
Mislukt:Cluster · CryoSat-1 · GEOS 1 · Schiaparelli EDM lander