Landkreis Emsland

district in Nedersaksen
(Doorverwezen vanaf Emsland)
Voor de gelijknamige plaats in Overijssel, zie Emsland (Overijssel).

Het Emsland (Nederlands: Eemsland) is een Landkreis in het westen van de Duitse deelstaat Nedersaksen en was tot de hereniging van beide Duitslanden met een oppervlakte van 2.883,64 km² het grootste Landkreis van Duitsland en daarmee groter dan bijvoorbeeld de deelstaat Saarland. De Landkreis telt 328.930 inwoners (31 december 2020)[1].

Emsland
Landkreis in Duitsland Vlag van Duitsland
Wapen
Kaart
Situering
Deelstaat Vlag van de Duitse deelstaat Nedersaksen Nedersaksen
Coördinaten 52°40'12"NB, 7°15'0"OL
Algemeen
Oppervlakte 2.883,64 km²
Inwoners
(31-12-2020[1])
328.930
(114 inw./km²)
Buitenlanders (31-12-2020[2]) 41.090 (12,49%)
Nederlanders (31-12-2020[3]) 5.850 (1,78%)
Gemeenten 60 gemeenten
Bestuurscentrum Meppen
Politiek
Landraad Marc-André Burgdorf (CDU)
Overig
Kreissleutel 03 4 54
Nummerplaat EL
NUTS-code DE949
Website www.emsland.de
Detailkaart
Locatie
Locatie van de Landkreis in de deelstaat
Portaal  Portaalicoon   Duitsland

Geschiedenis

bewerken

Het Emsland behoorde tot 1803 bij het prinsbisdom Münster als onderdeel van het Nederstift dat via een smalle band langs de Eems verbonden was met het bovenstift rond Münster. Van 1803 tot 1810 hoorde het bij het hertogdom Arenberg, van 1810 tot 1815 bij het Eerste Franse Keizerrijk, als deel van de departementen Ems-Supérieur en Lippe, en na 1815 bij het koninkrijk Hannover. In de Tweede Wereldoorlog bevonden zich in dit gebied de Emslandlager.

Het huidige Landkreis is ontstaan op 1 augustus 1977 bij een herindeling van de bestuurslagen in Nedersaksen. Emsland ontstond door fusie van de voormalige Landkreisen Aschendorf-Hümmling, Meppen en Lingen.

Religie

bewerken

Het Emsland is nog altijd voor het grootste deel rooms-katholiek. Bij de laatste volkstelling in 2011 was 68,4% van de bevolking katholiek en 17,3% protestants. Men vindt er verschillende kloosters. In Sögel is een Kapucijnenklooster gevestigd in het bekende jachtslot Clemenswerth, dat eertijds eigendom was van de Münsterse prins-bisschoppen.

Geografie

bewerken

Het Emsland is gelegen in het westen van Nedersaksen rondom de rivier de Eems. Het grenst in het noorden aan de Landkreis Leer in Oost-Friesland, in het oosten aan de Landkreis Cloppenburg en Landkreis Osnabrück, in het zuidwesten aan de Grafschaft Bentheim, in het westen aan de Nederlandse provincies Groningen en Drenthe en in het zuiden aan het Münsterland in Noordrijn-Westfalen.

De volgende streken maken deel uit van de landkreis

Politiek

bewerken

Landraad

bewerken

Tot de eerste bezoldigde landraad (Landrat), die aan het hoofd van het district staat, werd bij de gemeenteraadsverkiezingen van 9 september 2001 Hermann Bröring gekozen. Bij de verkiezingen op 10 september 2006 werd hij herkozen. In 2011 werd hij opgevolgd door Reinhard Winter. De landraad heeft ambtshalve zitting in de districtsraad.

Kreisraad

bewerken

De Kreisraad bestaat uit 66 zetels, waarvan de zetels bij de laatste verkiezingen van 2011, 2016 en 2021 als volgt verdeeld werden:[4]

Partij 2011 2016 2021
CDU 41 39 36
SPD 13 13 13
Bündnis 90/Die Grünen 5 4 6
FDP 2 2 4
Unabhängige Wählergemeinschaft 4 3 3
AfD - 4 2
Die Linke - 1 1
Die PARTEI - - 1
Overige 1 - -

De eerstkomende verkiezingen vinden in 2026 plaats.

Jumelages

bewerken

Emsland heeft sinds 2004 een jumelage met het district (Powiat) Lidzbarski in de Poolse provincie Ermland-Mazurië.

Steden en gemeenten

bewerken
 

Eenheidsgemeenten

  1. Emsbüren
  2. Geeste
  3. Haren (Ems), stad
  4. Haselünne, stad
  5. Lingen (Ems), stad
  6. Meppen, stad
  7. Papenburg, stad
  8. Rhede (Ems)
  9. Salzbergen
  10. Twist

Samtgemeinden en hun deelnemende gemeenten
* hoofdplaats van de samtgemeinde

  1. Dersum
  2. Dörpen*
  3. Heede
  4. Kluse
  5. Lehe
  6. Neubörger
  7. Neulehe
  8. Walchum
  9. Wippingen
  1. Andervenne
  2. Beesten
  3. Freren, stad*
  4. Messingen
  5. Thuine
  1. Dohren
  2. Herzlake*
  3. Lähden
  1. Fresenburg
  2. Lathen*
  3. Niederlangen
  4. Oberlangen
  5. Renkenberge
  6. Sustrum
  1. Bawinkel
  2. Gersten
  3. Handrup
  4. Langen
  5. Lengerich*
  6. Wettrup (578)
  1. Bockhorst
  2. Breddenberg
  3. Esterwegen*
  4. Hilkenbrook
  5. Surwold
  1. Börger
  2. Groß Berßen
  3. Hüven
  4. Klein Berßen
  5. Sögel*
  6. Spahnharrenstätte
  7. Stavern
  8. Werpeloh

Samtgemeinde Spelle (nr. 18)

  1. Lünne
  2. Schapen
  3. Spelle*

Samtgemeinde Werlte (nr. 19)

  1. Lahn
  2. Lorup
  3. Rastdorf
  4. Vrees
  5. Werlte*

Economie

bewerken
 
Transrapid op het testtraject bij Lathen

De streek gold lang als een economisch achtergestelde regio in Duitsland. Er is veel geld gestoken in de ontwikkeling van het gebied. Zo is bij Papenburg een autotestbaan aangelegd. Een andere project is het testtraject van de magneetzweeftrein Transrapid tussen Dörpen en Lathen. Van groot economisch belang is ook de Meyerwerf in Papenburg waar luxe cruiseschepen worden gebouwd.

Toerisme

bewerken

De Hümmling is van toeristisch belang vanwege het landschap. Hier zijn bossen, heuvels en landhuizen te vinden. Bovendien zijn hier ook hunebedden. Op het wapen van de Landkreis Emsland is het Wappengrab afgebeeld, dit is een van de hunebedden van de Hünengräberstraße des Hümmling. Meerdere megalieten behorende tot de Straße der Megalithkultur zijn in Landkreis Emsland gelegen. Dit zijn:

 
Der Steinerne Schlüssel
 
Großsteingräber Deymanns Mühle I-IV

Het Emsland zelf wordt toeristisch meer gepromoot, bijvoorbeeld in de bewegwijzering van (boven)regionale fietsroutes. Voorbeelden zijn hiervan:

  • De United countries Tour: een rondrit door Westerwolde en het Emsland van 180 kilometer.
  • De E(e)mslandroute. Door het Emsland en ook een deel door de Hümmling van 300 kilometer.
  • Fietsroute Dortmund-E(e)mskana(a)l: een lange afstandsfietsroute tussen Dortmund en Norden aan de kust van 340 kilometer.

Bevolkingsontwikkeling

bewerken

Emsland telt een flink aantal inwoners van Nederlandse komaf. Dat is mede het gevolg van de ruimere huizenmarkt in Duitsland. In Nederland zijn de huizen relatief duur en over de grens in Duitsland waren de huizen soms 30 tot 40 % goedkoper.[5] Op 31 december 2020 had 12,49% van de inwoners een niet-Duits staatsburgerschap (41.090 niet-Duitsers)[6] en hadden 5.850 inwoners het Nederlandse staatsburgerschap[7]. In de periode 2002 tot en met 2012 steeg het aantal Nederlanders in het Emsland van 1.752 begin 2002 tot 6.400 eind 2012. In het jaar 2007 was de emigratie van Nederlanders naar het Emsland het hoogst, met een aantal van 757 emigranten en een migratiesaldo van 652. Vanaf 2012 daalt het aantal Nederlanders in het Emsland jaarlijks licht.

Bevolkingsontwikkeling 1968-heden[8]
Datum Inwoners Buitenlanders[a]
Totaal % Nederlanders
31.12.2022 338.052
31.12.2021 331.397 42.740 12,9% 5.850
31.12.2020 328.930 41.090 12,49% 5.850
31.12.2019 326.954 40.430 12,37% 5.910
31.12.2018 325.657 38.825 11,92% 6.020
31.12.2017 323.636 36.430 11,26% 6.175
31.12.2016 321.391 3.4110 10,61% 6.220
31.12.2015 319.488 30.225 9,46% 6.278
31.12.2014 315.757 25.259 8% 6.309
31.12.2013 313.689 22.649 7,22% 6.381
31.12.2012 312.855 21.112 6,75% 6.400
31.12.2011 311.634 19.224 6,17% 6.330
31.12.2010 313.056 17.640 5,63% 6.148
31.12.2009 313.098 16.744 5,35% 6.005
31.12.2008 313.824 16.357 5,21% 5.545
31.12.2007 313.533 15.526 4,95% 4.913
31.12.2006 311.965 14.186 4,55% 4.251
31.12.2005 310.088 12.579 4,06% 3.454
31.12.2004 309.245 12.181 3,94% 2.978
31.12.2003 307.734 11.640 3,78% 2.551
31.12.2002 306.685 10.959 3,57% 2.167
31.12.2001 304.698 10.346 3,4% 1.752
31.12.2000 303.034 10.023 3,31% 1.574
31.12.1999 301.079 10.092 3,35% 1.571
31.12.1998 298.886 9.877 3,3% 1.595
31.12.1997 297.496 10.301 3,46% 1.583
31.12.1996 295.443 10.208 3,46% 1.571
31.12.1995 292.993 9.986 3,41% 1.605
31.12.1994 286.282 9.399 3,28% 1.639
31.12.1993 280.689 9.046 3,22% 1.680
31.12.1992 275.057 8.765 3,19% 1.732
31.12.1991 268.233 7.311 2,73% 1.813
31.12.1990 263.890 6.271 2,38% 1.777
31.12.1989 259.547
31.12.1988 257.085
31.12.1987 255.783 4.920 1,92%
31.12.1986 249.397 4.915 1,97%
31.12.1985 248.112 4.501 1,81%
31.12.1984 246.875 4.274 1,73%
31.12.1983 244.786 4.333 1,77%
31.12.1982 243.218 4.395 1,81%
31.12.1981 242.605 4.333 1,79%
31.12.1980 240.748 4.021 1,67%
31.12.1979 239.013 3.703 1,55%
31.12.1978 237.775 3.544 1,49%
31.12.1977 237.273
31.12.1976 236.765
31.12.1975 236.052
31.12.1974 235.700
31.12.1973 235.391
31.12.1972 233.520
31.12.1971 231.374
31.12.1970 229.171
31.12.1969 224.637
31.12.1968 222.408
Datum Inwoners Totaal % Nederlanders
Buitenlanders[a]
  1. a b Vanwege geheimhoudingsredenen (§ 16 Bundesstatistikgesetz) worden de statistieken van buitenlanders vanaf 2016 alleen nog maar afgerond weergegeven (veelvoud van vijf).
bewerken

Literatuur

bewerken
Zie de categorie Landkreis Emsland van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.