Hoofdmenu openen

Aarlen

gemeente in Luxemburg (provincie), België

Aarlen (Frans: Arlon; Duits en Luxemburgs: Arel) is een stad in en tevens de hoofdstad van de Belgische provincie Luxemburg. De stad telt ruim 29.000 inwoners (die Aarlenaars[1] worden genoemd) en is daarmee de kleinste Belgische provinciehoofdstad. Met Tongeren en Doornik wordt Aarlen beschouwd als de oudste stad van België.

Aarlen
Arlon
Stad in België Vlag van België
Vlag van Aarlen Wapen van Aarlen
(Details) (Details)
Aarlen (België (hoofdbetekenis))
Aarlen
Geografie
Gewest Vlag Waals Gewest Wallonië
Provincie Vlag Luxemburg Luxemburg
Arrondissement Aarlen
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
118.64 km² (2017)
75,48%
6,23%
18,29%
Coördinaten 49° 41' NB, 5° 49' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
29.858 (01/01/2019)
49,84%
50,16%
251,68 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2019)
20,69%
63,34%
15,96%
Buitenlanders 16,45% (01/01/2019)
Politiek en bestuur
Burgemeester Vincent Magnus (Arlon 2030)
Bestuur Arlon 2030, MR
Zetels
Arlon 2030
Ecolo+
MR
Pour vouS
29
12
7
6
4
Economie
Gemiddeld inkomen 20.722 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 9,76% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
6700
6700
6700
6700
6704
6706
Deelgemeente
Aarlen
Bonnert
Heinsch
Toernich
Guirsch
Autelbas
Zonenummer 063
NIS-code 81001
Politiezone Arlon-Attert-Habay-Martelange
Hulpverleningszone Luxemburg
Website www.arlon.be
Detailkaart
ArlonLocation.png
ligging binnen het arrondissement Aarlen
in de provincie Luxemburg
Portaal  Portaalicoon   België
Sint-Donatuskerk (17e eeuw)

Inhoud

Plaatsen in de gemeenteBewerken

GeschiedenisBewerken

Reeds vóór de Romeinse verovering was er een Keltische nederzetting. Het Romeinse stadje Orolaunum bevond zich op het kruispunt van wegen die Reims, Trier en Keulen met elkaar verbonden. Bij opgravingen zijn er veel voorwerpen uit de Galloromaanse periode gevonden, waarvan er de nodige in het Archeologisch Museum worden tentoongesteld.

Door het huwelijk van hertog Hendrik I van Limburg met de erfdochter van de graaf van Aarlen kwam het graafschap Aarlen in het bezit van het hertogdom Limburg.[noot 1][2] Na de dood van Walram III van Limburg in 1226 komt Aarlen aan zijn jongste zoon, Hendrik V van Luxemburg.

Bij de verdeling van Luxemburg tussen België en de Duitse Bond, in 1839, werd Aarlen tezamen met het Franstalige westen van Luxemburg aan België toegewezen, ofschoon er in het Land van Aarlen hetzelfde Frankisch-Duitse dialect werd gesproken als in het Groothertogdom Luxemburg. De stad Aarlen, die hoofdstad werd van de Belgische provincie Luxemburg, is in de loop van de 19e eeuw verfranst, maar in de dorpen eromheen is het Luxemburgs langer gehandhaafd (veelal tot aan de Tweede Wereldoorlog).

BezienswaardighedenBewerken

  Zie Lijst van beschermd erfgoed in Aarlen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • Archeologisch museum: collectie van Galloromaans beeldhouwwerk, aardewerk en dergelijke
  • Musée Gaspar: museum gewijd aan de werken van de in Aarlen geboren beeldhouwer Jean Gaspar (1861-1931)
  • Sint-Donatuskerk, gelegen boven op de centrale heuvel "Knipchen". Oorspronkelijk bevond zich hier een kasteel, dat in 1552 door de Fransen werd verwoest. De kerk werd in de 17e eeuw op de ruïnes van het kasteel gebouwd.
  • Joods kerkhof, deel uit gemeentelijk kerkhof. De grootste Joodse begraafplaats van Wallonië.
  • Sint-Maartenskerk. Een van 1907 - 1914 in opdracht van koning Leopold II gebouwde kerk in neogotische stijl met een toren van niet minder dan 97 meter hoog.
  • Bron van de rivier de Semois.
  • Kasteel van Barnich
  • Tankmonument

PolitiekBewerken

Burgemeesters van Aarlen waren:

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij 10-10-1976[3] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[4] 14-10-2012[5] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 27 % 27 % 27 % 27 % 27 % 29 % 29 % 29
PS 25,9 7 23,77 7 26,88 8 28,71 8 26,15 8 - 26,1 8 -
Bourgmestre - - - - - 30,36 9 - -
PSC1/CDH2 33,591 9 - 311 9 34,951 11 29,791 9 40,052 12 37,172 11 -
ECOLO1/Ecolo+2 - 4,841 0 5,931 1 6,891 1 12,851 3 9,481 2 15,161 4 22,802 7
PRL1/MR2 21,931 6 30,381 9 26,221 7 24,191 7 25,451 7 20,112 6 21,582 6 22,432 6
UDRT - 1,3 0 - - - - - -
UDC 18,58 5 - - - - - - -
JEUNE - 2 0 - - - - - -
UC - 37,71 11 - - - - - -
GERONS - - 9,97 2 5,27 0 - - - -
R.L. - - - - 4,21 0 - - -
UDDU - - - - 1,54 0 - - -
Arlon 2030 - - - - - - - 39,09 12
Pour vouS - - - - - - - 15,68 4
Totaal stemmen 15099 15383 15559 15754 16573 17206 17345 18144
Opkomst % 92,88 91,88 92,14 91,69 87,67 89,18
Blanco en ongeldig % 4,09 6,44 5,98 6,07 9,03 7,53 7,92 9,26

Demografische evolutieBewerken

 
  • Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1977= inwonertal per 1 januari
  • 1977: aanhechting van Autelbas, Bonnert, Guirsch, Heinsch en Toernich

Demografische evolutie van de fusiegemeenteBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

 
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

CultuurBewerken

In het omringende Land van Aarlen is de volkstaal van oudsher het Luxemburgs, dat ook in het aangrenzende Groothertogdom Luxemburg wordt gesproken. In 1990 heeft de Franse Gemeenschap de streektalen op haar grondgebied erkend, waaronder het Luxemburgs, echter zonder verdere maatregelen te nemen. Hoewel in de stad Aarlen de taal bijna uitsluitend door bezoekers uit de streek en het groothertogdom gesproken wordt heeft het gemeentebestuur van Aarlen de afgelopen jaren wel veel straatnamen tweetalig of eentalig Luxemburgs gemaakt. De Duits- en Luxemburgstalige naam van de stad is Arel; in het Waals is dit Årlon.

GeborenBewerken

StedenbandenBewerken

Externe linkBewerken