Spijsvertering

biologisch proces

Spijsvertering of digestie is het fysiologische proces waarbij het door een organisme ingenomen voedsel (spijs) met mechanische en biochemische middelen wordt verwerkt tot stoffen, die door het lichaam van het organisme kunnen worden opgenomen.

Kort overzichtBewerken

Het ingenomen voedsel is in die vorm zelden geschikt voor direct gebruik door de lichaamscellen. De spijsvertering zet de vreemde weefsels om in voor de lichaamscellen bruikbare stoffen, waar ze via de stofwisseling vervolgens worden verwerkt tot lichaamseigen stoffen.

De in de vreemde weefsels aanwezige koolhydraten (polysachariden als zetmeel en cellulose) worden tijdens de spijsvertering afgebroken tot de monosacharide glucose, dat vervolgens via de bloedbaan naar de cellen in de verschillende weefsels wordt vervoerd. In de weefselcellen wordt de glucose omgezet in energie of tijdelijk opgeslagen als glycogeen in de lever en de spieren. Eiwitten en vetten worden tijdens de spijsvertering eveneens via hydrolyse tot hun bouwstenen afgebroken (aminozuren voor eiwitten, o.a. vetzuren voor vetten). Na transport via het bloed worden deze bouwstenen in de cellen weer gebruikt voor de aanmaak van lichaamseigen eiwitten (eiwitsynthese), vetten, hormonen.

Voordat het bloed met de voedingsstoffen de overige lichaamscellen bereikt, passeert het via de leverpoortader eerst de lever. In de levercellen begint de stofwisseling: omzetting van fructose en galactose in glucose; tijdelijke opslag van een teveel aan glucose als glycogeen; tijdelijke opslag van vetten; bewerking (transaminering) van een deel van de uit de spijsvertering aangevoerde aminozuren.

Het spijsverteringskanaalBewerken

Het spijsverteringskanaal omvat buizen en lichaamsholten waarin het spijsverteringsproces plaatsvindt. In het maag-darmkanaal wordt het voedsel (de spijsbrij) voortgestuwd en knedend gemengd met de spijsverteringssappen door beweging van het spierweefsel van de darm: de peristaltiek.

StadiaBewerken

Er zijn verschillende fases te onderscheiden bij de spijsvertering:

Ingenomen voedsel legt bij de mens de volgende weg af (de nummers corresponderen met de afbeelding):

 
Een 17e-eeuwse Perzische prent van het spijsverteringsstelsel

Zie ookBewerken

  Zoek spijsvertering op in het WikiWoordenboek.