Ontledingsreactie

Een ontledingsreactie is een chemische reactie waarbij een chemische binding van een stof wordt verbroken, en waardoor er nieuwe stoffen worden gevormd. Het omgekeerde van een ontledingsreactie is een combinatiereactie.

Bij elke chemische reactie worden de reactanten afgebroken en producten gevormd. Daarom wordt het begrip ontledingsreactie meestal gebruikt voor reacties waarbij een enkele reactant meerdere producten vormt.

Energie-effectenBewerken

Veel ontledingsreacties zijn endotherm: het kost energie om ze te laten verlopen. Dit is in te zien als men kijkt naar het reactiemechanisme van een ontleding. Wat moet er als eerste gebeuren om een ontleding te laten beginnen? Er hoeft niet te worden gewacht tot de reactanten bij elkaar komen, aangezien het alleen een herrangschikking betreft van de atomen die al binnen het molecuul zitten.

Een exotherme ontledingsreactie van een gegeven stof kan thermodynamisch gezien zonder meer verlopen. De enige reden dat de stof niet spontaan ontleedt vormt de kinetiek: de activeringsenergie zorgt ervoor dat de ontleding niet spontaan optreedt. Een dergelijke stof is (slechts) kinetisch stabiel; de stof is echter thermodynamisch instabiel: wanneer zo'n exotherme ontleding ergens toevallig (bijvoorbeeld door een energie-impuls vanuit de omgeving) begint, dan dient de vrijkomende chemische energie als activeringsenergie om ook de naburige moleculen te laten ontleden. Er vindt dan een kettingreactie plaats waarbij de ontleding heel snel afloopt. Hierbij kan, vooral als er gasvormige producten ontstaan, een explosie plaatsvinden. Een voorbeeld is de ontleding van droog picrinezuur: deze kan al beginnen door een mechanische schok.

Alle thermodynamisch stabiele chemische verbindingen hebben endotherme ontledingsreacties: er moet continu energie worden toegevoerd om ze te laten verlopen.

EnergietoevoerBewerken

De energie voor de endotherme ontledingsreactie kan op verschillende manieren worden toegevoerd. Afhankelijk van het type energietoevoer krijgt de reactie een meer specifieke naam:

Zie ookBewerken