Senaki (stad)

nederzetting in Georgië

Senaki (Georgisch: სენაკი) is een stad met 18.332 inwoners (2021[1]) in het westen van Georgië in de regio Samegrelo-Zemo Svaneti op korte afstand van de rechtervoever van de Techoeri. Het ligt 50 kilometer ten westen van Koetaisi en 240 kilometer van hoofdstad Tbilisi en is het administratieve centrum van de gelijknamige gemeente. Van 1935 tot 1990 was de stad vernoemd naar de Georgische bolsjewiek en revolutionair Michail Tschakaja (1865–1950), eerst als Micha Tschakaja (Georgisch: მიხა ცხაკაია, Russisch:Миха-Цхакая) maar vanaf 1976 Tschakaja.

Senaki
სენაკი
Stad in Georgië Vlag van Georgië
Senaki (Georgië)
Senaki
Situering
Regio Samegrelo-Zemo Svaneti
Gemeente Senaki
Coördinaten 42° 16′ 8″ NB, 42° 4′ 4″ OL
Algemeen
Inwoners
(2021)
Gedaald 18.332[1]
Hoogte 28 m
Overig
Website senaki.gov.ge
Foto's
Senaki panorama.jpg
Portaal  Portaalicoon   Georgië

Door de aanwezigheid van een luchtmachtbasis en een militaire basis van de tweede infanterie van het Georgische leger ten zuiden van de stad Senaki werd de omgeving van de stad een belangrijk doelwit van Russische bombardementen en bezetting gedurende de Russisch-Georgische oorlog in augustus 2008.[2][3][4]

GeschiedenisBewerken

 
Akaki Chorava theater in Senaki
 
Station Senaki

Het gebied van Senaki is al sinds de oudheid bewoond, en speelde een belangrijke rol in het oude Colchis, met name rond de Techoeri, waar een van de grootste centra van het koninkrijk was gevestigd. Het dorp Senaki kwam echter pas op met de opening van de Tbilisi - Poti spoorlijn in 1870. Op de plek van het station, 7 kilometer van het oorspronkelijke dorp, ontstond een nieuw centrum van Senaki, dat in 1921 tot stad gepromoveerd werd. Het oorspronkelijke dorp werd omgedoopt tot Dzveli (Oud) Senaki, en het huidige Senaki werd Achalsenaki (Nieuw-Senaki). Senaki werd het centrum, en ook bestuurscentrum van de regio. Toen in de jaren 1930 en 1940 de spoorverbinding via Zoegdidi en Soechoemi naar Adler in Rusland in delen open ging, werd Senaki een belangrijk punt in het Georgische spoorwegnetwerk.

Historisch gezien was Senaki een van de belangrijkste culturele en educatieve centra van de regio. Twee jaar na de oprichting van het Georgische Theater in 1879 vond de eerste uitvoering plaats in Senaki. Een van de eerste adellijke scholen in Georgië werd geopend in 1884 in Senaki (nu Dzveli Senaki). Beroemde Georgische schrijvers, academici en publieke figuren, waaronder Simon Janasjia, Konstantine Gamsachoerdia, en anderen kregen les in deze school.

Tussen 1935 en 1990 had Senaki de naam Micha Tschakaja, naar de Georgische bolsjewiek en revolutionair Michail Tschakaya (1865–1950). Hij was een van de vijf ondertekenaars van de verklaring ter vorming van de Sovjet-Unie in 1922, en leider van de georgische SSR tussen 1923 en 1931. De naam Micha Tschakaja werd in 1976 ingekort naar Tschakaja, en in 1990 werd de naam Senaki weer teruggegeven, onderdeel van Georgische de-Sovjetisering van plaatsnamen.

De jaren na de ineenstorting van de Sovjet-Unie en de herwonnen onafhankelijkheid bleken bijzonder moeilijk voor Senaki. De stad was een van de epicentra van de burgeroorlog gedurende 1991-1993. Als gevolg hiervan werd de stad meerdere keren geplunderd en gebombardeerd. De meeste fabrieken in Senaki hielden op te functioneren en gingen failliet.

In 2005-2006 werd de uit de Sovjet periode bestaande militaire basis in de stad verbouwd naar NAVO-normen voor circa 3000 militairen, in het licht van de NAVO aspiraties van het land. Het werd in augustus 2008 door Russische militaire volledig gevandaliseerd.[5][6]

GeografieBewerken

 
Typsische huizen van rode baksteen

Senaki ligt op een hoogte van ongeveer 30 meter boven zeeniveau, langs de rechteroever van de Techoeri, die ten zuiden van Senaki in de Rioni uitmondt. Net buiten de stad aan de noordzijde rijst een heuvelrug uit het Colchis laagland, met een maximale hoogte van ruim 460 meter boven zeeniveau. Hier bevinden zich enkele historische ruïnes.

DemografieBewerken

Begin 2021 had Senaki 18.332 inwoners,[1] een daling van ruim 15% ten opzichte van de volkstelling in 2014 en een voortzetting van een langjarige trend. De bevolking van Senaki bestaat vrijwel geheel uit Georgiërs.

Jaar 1897 1922 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2002[7] 2014 2021
Aantal 1.248   4.524   5.498   12.120   17.907   25.354   27.030   29.161   28.082   21.596   18.332
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden[8][7]

BezienswaardighedenBewerken

 
Kerkje in Dzveli Oud Senaki

In Senaki en directe omgeving zijn enkele historische bezienswaardigheden te zien:

  • De stad Senaki kent enkele monumenten uit de Sovjet bloeiperiode, met als hoogtepunt het Akaki Chorava theater uit 1959.
  • Fort Sjchepi, een middeleeuws fort op een heuvel tussen de stad en Dzveli Senaki uit de 4e tot 17e eeuw.[10]
  • Andere forten, zoals Medzji, Eki en Kotianeki.

VervoerBewerken

De belangrijkste hoofdweg in Georgië, S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi - Abchazië), passeert door de stad, en verbindt naar het westen met Zoegdidi, via de S2 / E70 met Poti en Batoemi, en naar het oosten met Samtredia en Tbilisi. Verder is Senaki het startpunt van de regionaal belangrijke noord-zuid nationale hoofdwegen Sh5 en Sh6. De Poti - Tbilisi en Zoegdidi - Tbilisi spoorlijnen komen in Senaki samen. Hiermee is de stad ook per spoor verbonden aan centrale infrastructuur.

StedenbandenBewerken

Senaki heeft stedenbanden met:[11]

Geboren in SenakiBewerken

Commons heeft mediabestanden in de categorie Senaki.