Portaal:Centraal-Europa/Uitgelicht

Deze pagina geeft een overzicht van alle uitgelichte artikels en/of afbeeldingen op het portaal Centraal-Europa. Voor elke week van het jaar is er zo'n artikel en/of afbeelding. Voel u vrij om deze te bewerken door de bijhorende bewerk-link te volgen.
Uitgelicht deze week (15)

Angela Dorothea Merkel (Hamburg, 17 juli 1954) is een Duits christen-democratische politica. Sinds 22 november 2005 is ze bondskanselier van Duitsland en daarmee de eerste vrouwelijke regeringsleider van dat land. Op 10 oktober 2005 werd bekend gemaakt dat Angela Merkel, als de coalitiebesprekingen met de SPD slagen, de nieuwe bondskanselier van Duitsland zou worden. Op 22 november werd Merkel door de bondsdag tot kanselier verkozen. lees verder >>>

Ga naar week
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53


Week 1
De Tisza bij Szeged

De Tisza (Roemeens, Slowaaks en Servisch: Tisa, Oekraïens: Tysa, Duits: Theiß) is de voornaamste zijrivier van de Donau. De rivier meet 962 km (voorheen 1420 km) en het stroomgebied 157.220 km². De rivier wordt tegenwoordig meestal met haar Hongaarse naam aangeduid (584 km verloopt op Hongaars grondgebied). In de overige landen waar de rivier doorheen stroomt wordt de naam weliswaar anders geschreven, maar hetzelfde uitgesproken. lees verder >>>

[bewerk]

Week 2
Daniela Hantuchová

Daniela Hantuchová (23 april 1983) is een Slowaakse tennisster.

Ze is geboren in het plaatsje Poprad en woont tegenwoordig in Monte-Carlo, Monaco. Sinds 1999 is ze professioneel tennisster.

Ze behaalde in 2002 de 5e plaats op de wereldranglijst, haar hoogste notering. In 2002 stond ze ook 5e op de wereldranglijst voor dubbels. lees verder >>>

[bewerk]

Week 3
Het Verdrag van München is een verdrag tussen Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Italië over de toekomst van Tsjechoslowakije.

Het verdrag werd afgesloten op 30 september 1938 waarbij Tsjechoslowakije zelf niet aanwezig was. Hitlers agressieve annexatie van het Tsjechische Sudetenland werd hiermee door de 'grote mogenheden' geaccepteerd.

Dit was het verdrag dat in Europa de vrede moest garanderen, en door premier Chamberlain van het Verenigd Koninkrijk werd aangeduid met 'Peace in our time'. Binnen een jaar was de Tweede Wereldoorlog uitgebroken. lees verder >>>

[bewerk]

Week 4
Met de Poolse Delingen verdween aan het eind van de 18e eeuw in drie stappen de Pools-Litouwse confederatie van de kaart van Europa. Het gebied van Polen en Litouwen werd in drie verdragen verdeeld tussen het Pruisen van Frederik de Grote, het Rusland van Catharina de Grote en het Oostenrijk van Maria Theresia. Tegen de drie opkomende grootmachten was het intern zeer verdeelde Polen-Litouwen niet opgewassen.

Bij de Poolse delingen werd het Poolse kernland (waar de meerderheid der bevolking Pools was) verdeeld onder Oostenrijk en Pruisen, terwijl Rusland alleen gebieden kreeg waar de meerderheid van de bevolking Wit-Russisch, Oekraiens of Litouws was. lees verder >>>

[bewerk]

Week 5
De Helvetische Republiek was een staat die overeenkwam met het huidige Zwitserland en bestond tussen 1798 en 1803.

Op 5 maart 1798 marcheerden Franse troepen het gebied dat vandaag Zwitserland is binnen. Het toen bestaande Zwitsers Eedgenootschap stortte in elkaar. Op 12 april 1798 werd de Helvetische Republiek opgericht; een van de bufferstaten die Napoleon oprichtte om Frankrijk te beschermen. lees verder >>>

[bewerk]

Week 6
Villach (Sloveens Beljak) is een zelfstandige stad in de Oostenrijkse deelstaat Karinthië. De gemeente heeft ongeveer 57.600 inwoners. Het is de op een na grootste stad van Karinthië en ligt aan de rivier de Drau (Sloveens Drave).

De oudste sporen van menselijke nederzettingen rondom Villach dateren van 3500 voor Christus. Veel Romeinse voorwerpen werden daar gevonden. In 1348 verwoestte een aardbeving een groot deel van Villach; in 1690 volgde nog een aardbeving. Ook viel de stad ten prooi aan enkele grote branden. In de 16e eeuw kreeg Villach voor het eerst een burgemeester. Gedurende Napoleon's heerschappij was Villach onderdeel van Frankrijk. lees verder >>>

[bewerk]

Week 7
Matterhorn

De Alpen zijn een bergketen in Europa, met een oppervlakte van meer dan 200.000 km², die zich uitstrekt van Frankrijk (Franse Alpen) tot ver in Oostenrijk en Slovenië (Julische Alpen) en van Italië tot in het Zuid-Duitse Beieren (Beierse Alpen). Zwitserland is voor meer dan de helft Alpengebied. De Alpen zijn een relatief jong gebergte, voornamelijk gevormd in het Krijt (zoals de Dent du Villard duidelijk laat zien) en in het Tertiair. Maar naast het oudste kerngebied met het Mont Blanc- en het Gotthardmassief, hebben zich nog jongere overdekkingen gevormd. lees verder >>>

[bewerk]

Week 8
Vorarlberg is een deelstaat (Bundesland) van Oostenrijk. Het ligt in het uiterste westen van het land. De hoofdstad is Bregenz (27.193 inwoners), maar de grootste stad in de deelstaat is Dornbirn (43.583 inwoners). Vorarlberg grenst in het noorden aan Duitsland, in het oosten aan de Oostenrijkse deelstaat Tirol, in het zuiden en in het westen aan Liechtenstein en Zwitserland.

Sinds kort komt er in deze deelstaat een beer voor genaamd JJ2. Deze is vanuit het Italiaanse Trentino naar Oostenrijk gekomen. Ook wordt binnenkort de eerste wolf verwacht die na ruim 100 jaar vanuit Zwitserland weer in Vorarlberg aanwezig is. lees verder >>>

[bewerk]

Week 9
Kaart

Tot 1867 was Hongarije een kroonland van Oostenrijk, in dit jaar kende Oostenrijk-Hongarije een aanzienlijke autonomie toe. Hierdoor ontstond de Dubbelmonarchie, waarin landsdelen volledig autonoom waren behalve op het gebied van defensie, financiën en buitenlandse zaken. Men noemt dit de ausgleich. In 1867 werd ook het kroonland Transsylvanië aan Koninkrijk Hongarije toegevoegd, terwijl het voor die datum nog een zelfstandig kroonland was. lees verder >>>

[bewerk]

Week 10
De Morava (Duits: March) is een rivier in Midden-Europa. Ze ontspringt in de Sudeten en mondt na 353 km uit in de Donau. De Morava stroomt vrijwel volledig over Tsjechisch grondgebied, voor een klein deel als grens met Slowakije. Vanaf de monding van de Thaya (Tsjechisch: Dyje) vormt ze de grens tussen Oostenrijk en Slowakije. Het stroomgebied meet 26.580 km².

De bron van de Morava bevindt zich ten noordwesten van Sumperk en de monding bij Devín, ten westen van Bratislava. Aan de benedenloop bevindt zich het Marchfeld, de grootste laagvlakte van Oostenrijk. lees verder >>>

[bewerk]

Week 11
De gekanaliseerde Altmühl tussen Dietfurt en Kelheim

De Altmühl is een rivier in de Duitse deelstaat Beieren van ongeveer 220 kilometer lang. Het is een zijrivier van de Donau.

De Altmühl ontspringt ten noordwesten van Ansbach en stroomt richting het zuidoosten naar de Altmühlsee bij Gunzenhausen. Vanaf daar stroomt de Altmühl verder langs plaatsen als Treuchtlingen, Eichstätt en Beilngries. lees verder >>>

[bewerk]

Week 12
Lech Kaczyński

Lech Aleksander Kaczyński Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg) (18 juni 1949, Warschau) is een rechts-populistisch Pools politicus. Op 23 oktober 2005 werd hij gekozen tot president, op 23 december 2005 werd hij als Poolse president geïnstalleerd. Kaczyński is van huis uit jurist. In 1980 was hij adviseur van de vakbond Solidarność. Een jaar later werd hij veroordeeld tot gevangenisstraf als een "anti-socialistisch element". Zijn vader was tijdens de Tweede Wereldoorlog lid van de Armia Krajowa en nam deel aan de Opstand van Warschau. lees verder >>>

[bewerk]

Week 13
De Praagse Lente (Pražské jaro) is de naam die men geeft aan de periode in de Tsjechoslowaakse geschiedenis van januari 1968 tot 20 augustus 1968, toen Alexander Dubček het communistische Tsjechoslowakije een meer gematigde koers uitstuurde. Aan deze periode werd abrupt een einde gemaakt door de andere vijf leden van het Warschaupact, onder leiding van de USSR met de inval van hun troepen op 20 augustus 1968. lees verder >>>

[bewerk]

Week 14
Teamgeist

De Teamgeist (Duits voor teamgeest) is de officiële bal van het Wereldkampioenschap voetbal 2006. Voorafgaand aan elk Wereldkampioenschap wordt er een nieuwe bal ontworpen. De bal werd voor het eerst gepresenteerd op 9 december 2005, tijdens de loting van de poules. In tegenstelling tot andere voetballen bestaat de Teamgeist uit 14 vlakstukken, wat de structuur zou verbeteren en de bal ronder zou laten aanvoelen. Voor elke wedstrijd van het WK wordt een nieuwe Teamgeist-bal gebruikt, met hierin de naam van deelnemende teams aan de wedstrijd. lees verder >>>

[bewerk]

Week 15
Angela Dorothea Merkel (Hamburg, 17 juli 1954) is een Duits christen-democratische politica. Sinds 22 november 2005 is ze bondskanselier van Duitsland en daarmee de eerste vrouwelijke regeringsleider van dat land. Op 10 oktober 2005 werd bekend gemaakt dat Angela Merkel, als de coalitiebesprekingen met de SPD slagen, de nieuwe bondskanselier van Duitsland zou worden. Op 22 november werd Merkel door de bondsdag tot kanselier verkozen. lees verder >>>

[bewerk]

Week 16
Het Reuzengebergte (Tsjechisch: Krkonoše, Pools: Karkonosze) is een gebergte op de grens tussen Tsjechië en Polen. Het maakt deel uit van de Sudeten. Het gebergte dankt zijn naam aan volgens de verhalen daar wonende reus Rübezahl (Tsjechisch: Krakonoš). De hoogste berg is de Sněžka (Tsjechische naam) of Śnieżka (Poolse naam), gelegen in Tsjechië. Deze is 1603 meter boven zeeniveau. De rivier Elbe begint als een klein beekje in het Reuzengebergte. lees verder >>>

[bewerk]

Week 17
Árpád Szakasits (Boedapest, 6 december 1888 - Boedapest, 3 mei 1965), was van 1948 tot 1950 president van Hongarije.

Szakasits was stratenmaker en timmerman. In 1918 sloot hij zich aan bij de Sociaal-Democratische Partij. Szakasits vertegenwoordigde de linkervleugel van zijn partij.

Hij werd voorzitter van een sociaal-democratische vakbond en raakte met regelmaat in conflict met de rechtse Hongaarse regent, admiraal Miklós Horthy, wiens regime hij bestreed. Tijdens de Tweede Wereldoorlog trad hij naar voren als tegenstander van Hongarijes alliantie met de Duitsers. lees verder >>>

[bewerk]

Week 18
De fluwelen revolutie staat voor een politieke revolutie, die zich voltrekt zonder (of met betrekkelijk weinig) bloedvergieten. De term vindt haar oorsprong in de politieke omwenteling die zich in Tsjechoslowakije heeft voltrokken in het najaar van 1989, waarbij het communistische regime omver werd geworpen zonder dat daarbij een militair ingrijpen aan te pas kwam. Deze revolutie vond plaats in de nasleep van de val van de Berlijnse Muur en de verkiezing van de niet-communistische Tadeusz Mazowiecki tot premier van Polen, waarbij de communistische regimes in de Oost-Europese satellietstaten van de Sovjet-Unie ten val kwamen.

Het feit dat deze revolutie zich geweldloos voltrokken heeft, was te danken aan de weigering van de Sovjetleider Michael Gorbatsjov om troepen naar Praag te sturen. lees verder >>>

[bewerk]

Week 19
Vlag

De Duitse Democratische Republiek (DDR), vaak kortweg Oost-Duitsland genoemd, was een land in Europa. De DDR ontstond op 7 oktober 1949 met het van kracht worden van de grondwet, ruim vier maanden na de Bondsrepubliek Duitsland (informeel: West-Duitsland). Door de stichting van deze twee staten was de tweedeling van het naoorlogse Duitsland een feit. De DDR hield op 3 oktober 1990 op te bestaan, toen het grondgebied deel ging uitmaken van de Bondsrepubliek. lees verder >>>

[bewerk]

Week 20
Oben am jungen Rhein is het volkslied van Liechtenstein. De melodie is gelijk aan God Save the Queen van Engeland. De reden hiervoor moet niet gezocht worden in verbondenheid tussen Liechtenstein en Engeland, maar ligt eerder in de relatie met Zwitserland en Pruisen. Tot 1866 behoorde Liechtenstein tot de Duitse bond. De volksliederen van Zwitserland en Pruisen hadden voorheen eveneens deze melodie.

De tekst uit 1850 is van Jakob Joseph Jauch en werd in 1963 iets aangepast. In de originele tekst werd namelijk de verbondenheid met het Heilige Roomse Rijk aangehaald. Ook werd de eerste regel gewijzigd; van Duitse Rijn naar de jonge Rijn. lees verder >>>

[bewerk]

Week 21
De wijnbouw in Zwitserland concentreert zich voornamelijk rondom het Meer van Genève in kanton Vaud en Genève, in het merendistrict rondom het meer van Neuchâtel in de kantons Neuchâtel, Bern en Fribourg, in het kanton Wallis en in het kanton Ticino. Ongeveer 0,2% van alle wijn in de wereld wordt in Zwitserland geproduceerd. Andere, minder belangrijke, wijnbouw treft met aan in de kantons Thurgau, Sankt Gallen, Zürich, Schaffhausen, Aargau, Basel-Landschaft, Graubünden en bij het meer van Thun in Bern.

Zwitserse wijn wordt niet veel geëxporteerd, hoewel de kwaliteit van enige wijnen voldoende is om de concurrentie op de Europese markt aan te gaan. lees verder >>>

[bewerk]

Week 22
Becherovka-fles

Becherovka is een typisch Tsjechische sterke drank. Het is een soort "kruidenbitter". Bevat 38% alcohol. Oorspronkelijk gemaakt (1807) door Jan Becher en een apotheker. Aanvankelijk was dit een maagmedicijn. Jaarlijks wordt er in Karlovy Vary, voorheen Carlsbad, zo'n 18 miljoen liter "Becher" gemaakt. Het grootste gedeelte blijft in het land. In Nederland zie je het zelden, maar omdat Tsjechië steeds vaker door toeristen uit Nederland bezocht wordt neemt de bekendheid wel toe. lees verder >>>

[bewerk]

Week 23
Vlag van Liechtenstein (ratio 3:5)

De vlag van Liechtenstein bestaat uit twee gelijke horizontale banden met blauw (boven) en rood met een gouden kroontje aan de linkerkant in het blauwe gedeelte. De kleuren stammen waarschijnlijk af van de kleuren van de dienstkleding van de vorstelijke huishouding in de 18e eeuw. Het kroontje werd er aan toegevoegd in 1937, nadat ze op de Olympische Spelen ontdekt hadden dat hun vlag identiek aan die van Haïti was. lees verder >>>

[bewerk]

Week 24
De Hohenzollerische Lande in 1930

De Hohenzollernsche Lande (sinds 19 november 1928 Hohenzollerische Lande) vormden van 1850 tot 1946 een Kommunalverband (intergemeentelijk publiekrechtelijk lichaam) en een Regierungsbezirk (Regierungsbezirk Sigmaringen) in Pruisen. Het Regierungsbezirk Sigmaringen werd in het leven geroepen nadat de vorsten van Hohenzollern-Hechingen en Hohenzollern-Sigmaringen in 1849 troonsafstand hadden gedaan ten gunste van het - eveneens door het Huis Hohenzollern geregeerde - Pruisen. Uit deze twee staten werd in 1850 een Regierungsbezirk met grotendeels provinciale bevoegdheden samengesteld. lees verder >>>

[bewerk]

Week 25
Stefanus I de Heilige (Hongaars: Szent István, ongeveer 97515 augustus 1038), was de eerste koning van Hongarije. Hij werd als heiden geboren onder de naam Vajk (held). In 985 lieten hij en zijn vader zich dopen door de heilige Adalbert van Praag. Zijn doopnaam werd Stefanus, naar de vroeg-christelijke heilige Stefanus. Stefanus verdeelde Hongarije in 50 comitaten (graafschappen) en beval elk dorp een kerk te bouwen en een priester aan te stellen. Ook stichtte hij verschillende kloosters en kathedralen en schonk de kerk veel geld. lees verder >>>

[bewerk]

Week 26
Rieka Vah - Piestany.jpg

De Váh (Hongaars: Vág) is een zijrivier van de Donau en de langste rivier van Slowakije. De lengte bedraagt 403 km. De rivier ontstaat uit de samenvloeiing van de Witte Váh (Biely Váh) en de Zwarte Váh (Cierny Váh) die in respectievelijk de Hoge Tatra en de Lage Tatra ontspringen. De rivier scheidt onderweg naar het westen deze beide gebergten en loopt door het gebied dat bekendstaat als Liptov (Duits: Liptau). De Váh breekt vervolgens bij de Kloof van Strecno door de Kleine Fatra (Malá Fatra) en buigt voorbij Žilina, de grootste stad aan de Váh, af naar het zuiden. De monding in de Donau bevindt zich bij Komárno. lees verder >>>

[bewerk]

Week 27
Podhale is de streek aan de voet van de Tatra in het zuiden van Polen rondom Zakopane. Een hal is een hoog gelegen bergweide, pod betekent onder. Letterlijk betekent het dus de streek aan de voet van de bergen.

Naast dat de streek een bekend Pools wintersportgebied is, met Zakopane als toeristisch centrum, valt deze streek om andere redenen op.

De bewoners, de góraly of bergbewoners, hechten sterk aan tradities, cultuur en hun eigen traditionele muziek. De taal van de Podhale wijkt wat af van het standaard Pools, en heeft overeenkomsten met Slowaaks. lees verder >>>

[bewerk]

Week 28
Hamburg in 1895

De Vrije en Hanzestad Hamburg is de op één na grootste stad van Duitsland en heeft de belangrijkste haven van het land. De stad ligt aan de rivier de Elbe. De stad maakt geen deel uit van een deelstaat, maar vormt er zelf een. Hamburg kent diverse vormen van industrie, en heeft een metro en vliegvelden (Hamburg Airport). De Alte Elbtunnel (1911) was de eerste rivierondertunneling op het Europese continent. lees verder >>>

[bewerk]

Week 29
CZ-cleneni-Cechy-wl.png

Bohemen (Tsjechisch: Čechy) is een historische regio in Tsjechië. Het beslaat zo'n twee derde van het Tsjechische grondgebied. De rest van Tsjechië valt onder Moravië en een klein deel van Silezië. Het gebied beslaat zo'n 52.750 km² en telt 6,25 miljoen inwoners. Tot Bohemen behoren de grote steden Praag, Plzeň, České Budějovice, Liberec, Teplice en Hradec Králové. Het gebied is erg populair onder westerse toeristen. Dat geldt vooral voor de stad Praag en de natuurgebieden het Boheems Paradijs (Český ráj) en het Reuzengebergte (Krkonoše). lees verder >>>

[bewerk]

Week 30
De binnenstad van Kitzbühel

Kitzbühel is met amper 8574 inwoners een klein stadje in het Oostenrijkse Bundesland Tirol.

Mede door haar goede ligging groeide Kitzbühel al snel uit tot een van de meest prestigieuze skioorden van Oostenrijk. Jaarlijks verzamelt de wereldtop van skiërs zich voor de afdaling van de Hahnenkamm (1655 meter), die tot de moeilijkste afdalingen behoort. lees verder >>>

[bewerk]

Week 31
De Slowaakse kroon of koruna is de munteenheid van Slowakije. Eén kroon is honderd heller (Slowaaks:halier).

De kroon werd tijdens de Oostenrijkse-Hongaarse monarchie in 1892 geïntroduceerd. In 1919, een jaar na de onafhankelijkheid, werd de Tsjechoslowaakse kroon ingevoerd. De koruna was de munteenheid van Tsjechoslowakije tot 1993 en is daarna in zowel Tsjechië als Slowakije de munteenheid gebleven. Beide munteenheden zullen door de euro worden vervangen zodra aan de eisen daarvoor wordt voldaan. Het streven van Slowakije daarvoor is 2009. Lees verder >>>

[bewerk]

Week 32
Locatie in Duitsland

Het Ruhrgebied (Duits: Ruhrgebiet) is een Duitse regio in de deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen met ongeveer 5,7 miljoen inwoners. De belangrijkste plaatsen zijn: Duisburg, Oberhausen, Mülheim an der Ruhr, Bochum, Gelsenkirchen, Essen, Hagen, Hamm en Dortmund.

In de tijd van de Industriële revolutie groeide het Ruhrgebied uit tot een van de grootste industriegebieden in Europa. Lees verder >>>

[bewerk]

Week 33
Großglockner

De Großglockner is met een hoogte van 3798 meter de hoogste berg van Oostenrijk, gelegen in de Hoge Tauern. Hier ontspringt ook de Pasterze-gletsjer.

De berg is bereikbaar via de Großglockner Hochalpenstraße, die vanaf Zell am See via Bruck richting Heiligenblut loopt. Lees verder >>>

[bewerk]

Week 34
Het wapen van Vaduz

Het dorp Vaduz is de hoofdstad van het Europese ministaatje Liechtenstein. Vaduz is niet de grootste plaats van het land. Het heeft een oppervlakte van 17,3 km² en ligt op 455 meter hoogte, in de dal van de Rijn.

De naam Vaduz is afkomstig uit de Retoromaanse taal en stamt uit de tijd toen de Romeinen de heersers waren van de provincie 'Rätien'. Lees verder >>>

[bewerk]

Week 35
Een schilderij van het ontstaan van het Zwitsers Eedgenootschap op de weide de Rutli aan het meer van Luzern (Rutlischwur)

Het Zwitsers Eedgenootschap of de Bondsbrief was een overeenkomst tussen drie Zwitserse staatjes (de oerkantons) Uri, Schwyz en Unterwalden om elkaar bij te staan in hun verzet tegen de Habsburgers. Ze werd gesloten op 1 augustus 1291. Deze alliantie zou uitgroeien tot een echt staatsverband, dat alzo definitief erkend werd bij de Vrede van Westfalen in 1648. In de loop van de jaren werden de drie staten vervoegd door verschillende andere staatjes, zoals Bern (1353) en Appenzell (1513). Lees verder >>>

[bewerk]

Week 36
Satellietfoto Balatonmeer

Het Balatonmeer (Hongaars: Balaton) is het grootste meer (592 km²) van Midden-Europa.

Het meer ligt in het westen van Hongarije en heeft een langgerekte vorm: de lengte is 79 km, de grootste breedte 15 km. De maximale diepte is elf meter, de gemiddelde diepte bedraagt echter slechts twee meter, waardoor het water 's zomers relatief warm wordt. Het meer is mede daardoor een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van dat land. Lees verder >>>

[bewerk]

Week 37
Het Hongaars (Magyar) is de officiële taal van Hongarije en daarnaast de taal van omvangrijke minderheden in Roemenië, Slowakije, Servië en Oekraïne, en van kleinere minderheden in Kroatië, Slovenië en Oostenrijk. De taal heeft daarmee zo'n 14,5 miljoen sprekers. Het is daarmee de grootste taal in Europa (buiten Turkije) die niet tot de Indo-Europese talen behoort. Het Hongaars is een Finoegrische taal, de grootste van die taalfamilie. Binnen de Finoegrische talen vertegenwoordigt het Hongaars, samen met het Mansi en het Chanti, de Oegrische tak. Geen enkele andere Finoegrische taal lijkt zoveel op het Hongaars dat er sprake zou kunnen zijn van onderlinge verstaanbaarheid. lees verder >>>

[bewerk]

Week 38
Nad Tatrou sa blýska is het volkslied van Slowakije. Het lied komt uit 1844 en is ontstaan tijdens demonstratietocht van studenten van het Evangelisch Luthers Lyceum van Presburg (Slowaaks: Prešporok, sinds 1919 Bratislava) naar Leutschau (nu Levoča) als protest tegen het ontslag van hun leraar Ľudovít Štúr door de Hongaarse autoriteiten. De tekst is geschreven door Janko Matúška op de melodie van het volkslied Kopala studienku. Het lied werd populair tijdens de Slowaakse Vrijwilligersdemonstraties van 1848-1849, maar verscheen pas in 1851 voor het eerst op papier.

In 1993, na de onafhankelijkheid van Slowakije, werden de eerste twee coupletten van dit lied, het volkslied van Slowakije. Het gehele lied heeft vier coupletten. lees verder >>>

[bewerk]

Week 39
Tsjechoslowakije was een republiek in Midden-Europa, ontstaan uit het uiteenvallen van de Donau-monarchie (Oostenrijk-Hongarije) na de Eerste Wereldoorlog. Op 1 januari 1993 werd zij (vreedzaam) opgedeeld in Tsjechië en Slowakije. Ze ontstond als staat na het uiteenvallen van Oostenrijk-Hongarije, toen men de Oostenrijkse delen Bohemen en Moravië samen plaatste met de Hongaarse delen Slowakije en Roethenië (Roethenië werd in 1939 bezet door Hongarije. Na de Tweede Wereldoorlog werd Roethenië geannexeerd door de Sovjet-Unie.) Tsjechoslowakije is nooit echt een stabiele staat geweest maar er was altijd een sterk nationaal besef, ondanks de etnische diversiteit van het land. Adolf Hitler maakte hier handig gebruik van (o.a. van de Duitse minderheid in Sudetenland en het onafhankelijkheidsstreven van Slowakije) om in 1939 Tsjechië te bezetten en toe te voegen aan Duitsland. Tsjechoslowakije

[bewerk]

Week 40
Het Koninkrijk Saksen ontstond in 1806 toen keurvorst Frederik August III van Saksen door zijn deelname aan de Rijnbond als Frederik August I tot koning werd verheven. Het koninkrijk was van 1815 tot 1866 lid van de Duitse Bond. Koning Johan trad in 1867 toe tot de Noord-Duitse Bond en in 1871 tot het Duitse Keizerrijk. De laatste koning Frederik August III deed in de Novemberrevolutie evenals alle andere Duitse vorsten troonsafstand. Saksen werd een vrijstaat in de Weimarrepubliek. Het Koninkrijk Saksen kwam voort uit het Keurvorstendom Saksen, dat voordien min of meer hetzelfde gebied besloeg en geregeerd werd door dezelfde dynastie. lees verder >>>

[bewerk]

Week 41
Het Reto-Romaans (ook gespeld als Rheto-Romaans of Raetoromaans) of Alpenromaans is een verzameling dialecten en talen in de Zwitserse en Italiaanse Alpen die behoort tot de Romaanse talen. Er zijn drie groepen: het Rheto-Romaans van het Zwitserse kanton Graubünden, dat van de Dolomieten in Zuid-Tirol (ook: Ladinisch) en dat van Friuli-Venezia Giulia (ook: Friulisch). Onderling zijn deze talen nauwelijks verstaanbaar en velen beschouwen ze als aparte talen. Dit artikel gaat uitsluitend in op het Reto-Romaans in enge zin: dat van Zwitserland. Het Reto-Romaans (ter plaatse meestal kortweg: Romaans) heeft ca. 66000 sprekers en heeft in het drietalige kanton Graubünden de status van officiële taal. Elders in Zwitserland en op federaal niveau is dat niet zo. lees verder >>>

[bewerk]

Week 42
De Rijn (Duits: Rhein, Frans: Rhin) is met zijn 1320 kilometer een van de langste rivieren van Europa. Daarvan ligt 800 kilometer in Duitsland, zoals ook het grootste deel van het stroomgebied (120.000 van de 185.000 km²) op Duits grondgebied ligt.

De Rijn ontspringt in Graubünden, in de Zwitserse Alpen, en doet achtereenvolgens zes landen aan:

Daarnaast maken ook delen van Italië, België en Luxemburg deel uit van het totale stroomgebied van de Rijn. lees verder >>>

[bewerk]

Week 43
Schlossvaduz.jpg

Het Kasteel Vaduz troont uit boven Vaduz, de hoofdstad van Liechtenstein.

De vroegste vermelding van het kasteel is te vinden in een oorkonde van de graaf Rudolf von Werdenberg-Sargans voor een verpanding aan Ulrich von Matsch. De toenmalige bezitters - waarschijnlijk ook de bouwers - waren de graven van Werdenberg-Sargans. lees verder >>>

[bewerk]

Week 44
De Wildspitze is een vanuit het Ötztal en het Pitztal bereikbare bergtop in een uitgestrekt gletsjerlandschap met imposante ijsformaties. Met 3774 m is het de hoogste berg van de Ötztaler Alpen en na de Großglockner de hoogste berg van Oostenrijk.

Leander Klotz beklom de zuidtop voor het eerst in 1848, samen met een onbekende boer. De toen nog hogere noordelijke bergtop bedwong hij in 1861, via een verbinding vanaf de zuidtop. Inmiddels is de noordtop als gevolg van afsmelting lager dan de zuidelijke bergtop. lees verder >>>

[bewerk]

Week 45
De metro van Wenen (of U-Bahn), werd geopend in 1976, hoewel de basis van het systeem al veel ouder is. De exploitatie van de metro is in handen van Wiener Linien, het gemeentelijk vervoersbedrijf in de Oostenrijkse hoofdstad.

Op dit moment bestaat de Weense metro uit vijf lijnen, is het 61 kilometer lang en heeft 85 stations. De treinen rijden tussen ongeveer 05.00 uur en 0.30 uur met tussenposen van 2 tot 5 minuten, afhankelijk van het tijdstip en de dag van de week. lees verder >>>

[bewerk]

Week 46
De Piac-straat, Debrecens hoofdstraat

Debrecen is met 207.000 inwoners de tweede stad van Hongarije. Het is gelegen in het oosten van het land, in de Hongaarse laagvlakte (Alföld). Het is de hoofdstad van het comitaat Hajdú-Bihar. Sinds 1954 heeft de stad de status van "stad met comitaatsrecht" (megyei jogú város) en maakt ze zelf geen deel meer uit van dit comitaat.

Debrecen kreeg in 1361 stadsrechten. In 1849, tijdens de Hongaarse onafhankelijkheidsstrijd tegen de Oostenrijkse Habsburgse keizer, was de stad tijdelijk hoofdstad van Hongarije. lees verder >>>

[bewerk]

Week 47
Sopot (['sɔpɔt]?; Duits: Zoppot) is een stad in Polen aan de Oostzee en gelegen in een agglomeratie die Driestad wordt genoemd. De stad heeft ongeveer 40.000 inwoners.

Sopot is een populaire badplaats en toeristenbestemming. De pier (Molo) is de langste (515.5 m) houten pier van Europa.

Het vissersdorp Sopot werd voor het eerst genoemd in 1283. Bij de Vrede van Thorn (1466) kwam het bij Polen. Het had een nauwe band met Gdańsk (Danzig). Na in de Poolse Successieoorlog (1733) te zijn verwoest, was de plaats tot het midden van de 18e eeuw verlaten. lees verder >>>

[bewerk]

Week 48
Een woiwodschap duidt oorspronkelijk het gebied aan dat door een woiwode wordt bestuurd, en is tegenwoordig de benaming van de zestien regio’s van Polen, de Województwa (enkelvoud: Województwo), waarvan nog steeds een woiwode de hoogste bestuurder is.

Het woord woiwode (ook: wojewode) gaat terug op het Slavische voj-voda, letterlijk: legeraanvoerder. De betiteling is daarmee dezelfde als die van onze hertog.

Het oude koninkrijk Polen had woiwodschappen, maar ook de vorsten van Moldavië en Walachije waren woiwoden. De naam van de regio Vojvodina in het noorden van Servië betekent niets anders dan woiwodschap. lees verder >>>

[bewerk]

Week 49
wapen van Lebus

Lubusz (Pools: Województwo lubuskie) is een woiwodschap in het westen van Polen. Het grenst aan de woiwodschappen West-Pommeren (Zachodniopomorskie), Groot-Polen (Wielkopolskie) en Neder-Silezië (Dolnośląskie). Het woiwodschap Lubusz heeft een oppervlakte van 13,985 km² met ongeveer 1.019.000 inwoners.

Lubusz ontstond op 1 januari 1999 door samenvoeging van de toenmalige woiwodschappen Zielona Góra en Gorzów Wielkopolski. lees verder >>>

[bewerk]

Week 50
Kurt Beck in Mainz, 2006

Kurt Beck (Bad Bergzabern/Pfalz, 5 februari 1949) is een Duits politicus van de (SPD). Sinds 1994 is hij minister-president van Rijnland-Palts en sinds 14 mei 2006 bondsvoorzitter van de SPD. lees verder >>>

[bewerk]

Week 51
De Tweede Praagse Defenestratie, de directe aanleiding tot de Dertigjarige Oorlog

De Dertigjarige Oorlog duurde van 1618 tot 1648 en eindigde met de Westfaalse Vrede, Vrede van Münster en Vrede van Osnabrück. De dertigjarige oorlog geldt als een van de eerste moderne 'landoorlogen'. Zo kwam éénderde van de bevolking van het Heilige Roomse Rijk om het leven, en het land liep een grote achterstand in zijn ontwikkeling op.

De oorzaak van de oorlog ligt op verschillende gebieden. Een van de oorzaken was het spanningsveld tussen de protestanten en de katholieken in Duitsland. Een andere oorzaak wordt gevormd door de geringe macht van het Habsburgse keizerrijk. lees verder >>>

[bewerk]

Week 52
Het vorstendom Liechtenstein is een dwergstaat zonder kust in het midden van Europa. Het wordt begrensd door Zwitserland in het westen en Oostenrijk in het oosten. Het bergachtige land is een wintersportoord en tevens een belastingparadijs.

In 1699 kocht Johan Adam van Liechtenstein het gebied Schellenberg en in 1712 het graafschap Vaduz. Hij beoogde hiermee een zetel te krijgen in de regering van het Heilige Roomse Rijk. Op 23 januari 1719 maakte keizer Karel VI van de samengevoegde graafschappen Vaduz en Schellenberg een vorstendom, genaamd Liechtenstein, ten behoeve van zijn dienaar Anton Florian van Liechtenstein. lees verder >>>

[bewerk]

Week 53
Pools is een lid van de West-Slavische taalgroep. Het wordt gesproken door ongeveer 44 miljoen mensen, voornamelijk in Polen, maar ook in de naburige gebieden in de aangrenzende landen.

Het Pools is een door immigranten geïmporteerde taal in landen zoals het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Australië en nog tal van andere landen. Er kunnen sporen worden teruggevonden van het Pools tot in de 12e eeuw, maar de moderne literaire taal dateert uit de 16e eeuw, gebaseerd op het dialect dat wordt gesproken rond de stad Poznań.

Het Pools is nauw verwant met het Tsjechisch, het Slowaaks en het Sorbisch. Het wordt geschreven in het Latijnse alfabet. lees verder >>>

[bewerk]