Hoofdmenu openen
Andere blokken
s-blok
p-blok
d-blok
f-blok
g-blok
Andere reeksen
Overgangsmetalen
Hoofdgroep
Hoofdgroepmetalen
Metalloïden
Niet-metalen
Lanthaniden
Actiniden

Een overgangsmetaal of transitiemetaal is een element uit het d-blok van het periodiek systeem der elementen.

Het d-blok is een verzamelnaam voor die elementen die in hun elektronische grondtoestand een gedeeltelijk gevulde d-subschil hebben (gevuld met 1 tot 9 elektronen) en de groep waartoe het element zink behoort, waarin de d-subschil geheel gevuld is. Het zijn de kolommen 3 tot en met 12 van het periodiek systeem.

Men onderscheidt

In de hedendaagse hoogtechnologische maatschappij neemt het belang van deze overgangsmetalen almaar toe. Sommige van deze metalen zijn slechts in beperkte gebieden te ontginnen. De meeste overgangsmetalen zijn geschikt voor het vormen van coördinatieverbindingen, doordat ze beschikken over vrije atoomorbitalen. Zij worden ook veelvuldig als katalysator ingezet in organische syntheses, zoals palladium bij koppelingsreacties zoals de Heck-reactie, de Sonogashira-koppeling, de Stille-reactie en de Suzuki-reactie.

1 18
1 H
1s1
2 Periodiek systeem 13 14 15 16 17 He
1s2
2 Li
[He] 2s1
Be
[He] 2s2
B
[He] 2s2 2p1
C
[He] 2s2 2p2
N
[He] 2s2 2p3
O
[He] 2s2 2p4
F
[He] 2s2 2p5
Ne
[He] 2s2 2p6
3 Na
[Ne] 3s1
Mg
[Ne] 3s2
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Al
[Ne] 3s2 3p1
Si
[Ne] 3s2 3p2
P
[Ne] 3s2 3p3
S
[Ne] 3s2 3p4
Cl
[Ne] 3s2 3p5
Ar
[Ne] 3s2 3p6
4 K
[Ar] 4s1
Ca
[Ar] 4s2
Sc
[Ar] 4s2 3d1
Ti
[Ar] 4s2 3d2
V
[Ar] 4s2 3d3
Cr
[Ar] 4s1 3d5
Mn
[Ar] 4s2 3d5
Fe
[Ar] 4s2 3d6
Co
[Ar] 4s2 3d7
Ni
[Ar] 4s2 3d8
Cu
[Ar] 4s1 3d10
Zn
[Ar] 4s2 3d10
Ga
[Ar] 4s2 3d10 4p1
Ge
[Ar] 4s2 3d10 4p2
As
[Ar] 4s2 3d10 4p3
Se
[Ar] 4s2 3d10 4p4
Br
[Ar] 4s2 3d10 4p5
Kr
[Ar] 4s2 3d10 4p6
5 Rb
[Kr] 5s1
Sr
[Kr] 5s2
Y
[Kr] 5s2 4d1
Zr
[Kr] 5s2 4d2
Nb
[Kr] 5s1 4d4
Mo
[Kr] 5s2 4d4
Tc
[Kr] 5s2 4d5
Ru
[Kr] 5s2 4d6
Rh
[Kr] 5s2 4d7
Pd
[Kr] 4d10
Ag
[Kr] 5s1 4d10
Cd
[Kr] 5s2 4d10
In
[Kr] 5s2 4d10 5p1
Sn
[Kr] 5s2 4d10 5p2
Sb
[Kr] 5s2 4d10 5p3
Te
[Kr] 5s2 4d10 5p4
I
[Kr] 5s2 4d10 5p5
Xe
[Kr] 5s2 4d10 5p6
6 Cs
[Xe] 6s1
Ba
[Xe] 6s2
Hf
[Xe] 6s2 4f14 5d2
Ta
[Xe] 6s2 4f14 5d3
W
[Xe] 6s2 4f14 5d4
Re
[Xe] 6s2 4f14 5d5
Os
[Xe] 6s2 4f14 5d6
Ir
[Xe] 6s2 4f14 5d7
Pt
[Xe] 6s2 4f14 5d8
Au
[Xe] 6s2 4f14 5d9
Hg
[Xe] 6s2 4f14 5d10
Tl
[Xe] 6s2 4f14 5d10 6p1
Pb
[Xe] 6s2 4f14 5d10 6p2
Bi
[Xe] 6s2 4f14 5d10 6p3
Po
[Xe] 6s2 4f14 5d10 6p4
At
[Xe] 6s2 4f14 5d10 6p5
Rn
[Xe] 6s2 4f14 5d10 6p6
7 Fr
[Rn] 7s1
Ra
[Rn] 7s2
↓↓ Rf
[Rn] 7s2 5f14 6d2
Db
[Rn] 7s2 5f14 6d3
Sg
[Rn] 7s2 5f14 6d4
Bh
[Rn] 7s2 5f14 6d5
Hs
[Rn] 7s2 5f14 6d6
Mt
[Rn] 7s2 5f14 6d7
Ds
[Rn] 7s2 5f14 6d8
Rg
[Rn] 7s2 5f14 6d9
Cn
[Rn] 7s2 5f14 6d10
Nh
[Rn] 7s2 5f14 6d10 7p1
Fl
[Rn] 7s2 5f14 6d10 7p2
Mc
[Rn] 7s2 5f14 6d10 7p3
Lv
[Rn] 7s2 5f14 6d10 7p4
Ts
[Rn] 7s2 5f14 6d10 7p5
Og
[Rn] 7s2 5f14 6d10 7p6
 
Lanthaniden La
[Xe] 6s2 5d1
Ce
[Xe] 6s2 4f2
Pr
[Xe] 6s2 4f3
Nd
[Xe] 6s2 4f4
Pm
[Xe] 6s2 4f5
Sm
[Xe] 6s2 4f6
Eu
[Xe] 6s2 4f7
Gd
[Xe] 6s2 4f7 5d1
Tb
[Xe] 6s2 4f9
Dy
[Xe] 6s2 4f10
Ho
[Xe] 6s2 4f11
Er
[Xe] 6s2 4f12
Tm
[Xe] 6s2 4f13
Yb
[Xe] 6s2 4f14
Lu
[Xe] 6s2 4f14 5d1
Actiniden Ac
[Rn] 7s2 6d1
Th
[Rn] 7s2 6d2
Pa
[Rn] 7s2 5f2 6d1
U
[Rn] 7s2 5f3 6d1
Np
[Rn] 7s2 5f4 6d1
Pu
[Rn] 7s2 5f6
Am
[Rn] 7s2 5f7
Cm
[Rn] 7s2 5f7 6d1
Bk
[Rn] 7s2 5f9
Cf
[Rn] 7s2 5f10
Es
[Rn] 7s2 5f11
Fm
[Rn] 7s2 5f12
Md
[Rn] 7s2 5f13
No
[Rn] 7s2 5f14
Lr
[Rn] 7s2 5f14 6d1
Wikibooks Wikibooks heeft meer over dit onderwerp: Overgangsmetalen.

Zie ookBewerken