Maçonnieke kalender

Een maçonnieke kalender is de tijdrekening die in gebruik is bij de vrijmetselarij. De meeste maçonnieke kalenders zijn eenvoudige verschuivingen ten opzichte van de gregoriaanse kalender, en in veel van die tijdrekeningen begint het jaar niet op 1 januari. De gangbare startdatum voor een maçonniek jaar is 1 maart, analoog aan de Romeinse kalender vóór de invoering van de juliaanse kalender. Deze datum wordt dan ook aangeduid als maçonniek nieuwjaar.

Maçonnieke gedenkplaat met data volgens de maçonnieke kalender. 19 augustus 1837, 1 oktober 1769, 20 november 1771, 30 augustus 1862

Diverse tijdrekeningenBewerken

Maçonnieke tijdrekeningen worden aangeduid met afkortingen achter het jaartal. Zo kent men A.D. (Anno Deposition), een obscure kalender die duizend optelt bij het gregoriaanse jaar. Deze is gemakkelijk te verwarren met de aanduiding AD (Anno Domini). Die aanduiding wordt meestal vóór een jaartal geplaatst, maar erachter komt ook veel voor, dus voor data uit de geschiedenis is er kans op verwarring. Deze kalender is echter slechts in zeer beperkte kring gebruikt.

Verdere tellingen zijn A.H. (Anno Hebraico), A.L. (Anno Lucis), A.M. (Anno Mundi) en A.O. (Anno Ordinis). De westerse, gregoriaanse tijdrekening kan dan aangeduid worden met P.E. (Profane Era) of P.S. (Profane Stijl); profaan is hier de vrijmetselaarsterm voor 'niet-maçonniek'. In hedendaagse vermeldingen van de jaartellingen wordt niet altijd een nieuwjaarsdatum of informatiebron gespecificeerd, zodat de status en details onduidelijk blijven. Deze jaartellingen volgen het zonnejaar, en de meeste lijken eenvoudige verschuivingen ten opzichte van de gregoriaanse kalender, zodat de jaartallen eenvoudig om te rekenen zijn via een simpele optelling, al dan niet met een verschoven nieuwjaar. In communicatie met de buitenwereld gebruiken de vrijmetselaars in de 21e eeuw de gewone juliaanse kalender, zodat onduidelijk blijft of de afwijkende tellingen tegenwoordig veel betekenis hebben.

De jaartelling A.L. Anno Lucis — volgens “het jaar van het ware licht” — wordt nog gebruikt op diploma's in de blauwe graden. Het jaartal is vierduizend hoger dan bij de gangbare kalender, en het Nederlandse maçonnieke jaar begint op 1 maart. Daardoor wordt een datum volgens A.L. berekend vanaf 1 maart. Voor de maanden januari en februari moet het jaartal dan uiteraard met één verlaagd worden: 29-01-2023 wordt dus: de 29e dag van de 11e maand van het jaar 6022 A.L. Dit wordt soms genoteerd als 29 + 11 * 6022

In het bijbehorende rituaal staat het hervatten van de maçonnieke werkzaamheden centraal, met onder andere het inrichten van de symbolische tempel. Sommige bronnen stellen dat deze tijdrekening gebaseerd is op oude overleveringen, volgens welke de schepping van de wereld ongeveer 4000 jaar voor de geboorte van Christus zou hebben plaatsgevonden. Een onafhankelijke bron voor die overleveringen ontbreekt echter.

Artikelen over de vrijmetselarij
Kernartikelen:Vrijmetselarij · Beginselen · Ordegrondwet · Obediëntie · Regulariteit en irregulariteit · Graden · Ritus · Rituaal · Grootmeester · Vrijmetselaarsloge · Vrijmetselarij in Nederland · Vrijmetselarij in België
Basisgraden:Grootoosten der Nederlanden · Grootloge der Nederlanden · Reguliere Grootloge van België · Grootoosten van België · Grootloge van België
Hogere graden:Hogere gradensystemen · Schotse Ritus · Schotse Ritus in België · York Ritus · Merkmeesters Nederland · Merkmeesters België · Bouwhutten · Hoofdkapittel der Hoge Graden · Heilig Koninklijk Gewelf
Vrouwen- en gemengde loges:Gemengde vrijmetselarij · Le Droit Humain · Vita Feminea Textura · Vrouwengrootloge van België · Wilde loge
Geschiedenis en kunst:Geschiedenis van de vrijmetselarij · Cultureel Maçonniek Centrum · Belgisch Museum van de Vrijmetselarij · Lijst van vrijmetselaarsmusea · Vrijmetselarij in Nederlands-Indië · Propaganda Due · Vrijmetselaarskunst · Maçonnieke muziek
Personen:James Anderson · Albert Pike · Albert Mackey · Chevalier de Ramsay · John Theophilus Desaguliers · Vincent la Chapelle · Johan Radermacher · Goswin de Stassart · Carel baron van Boetzelaer · Frederik der Nederlanden · Hermannus van Tongeren · Lijsten van vrijmetselaars
Symboliek:Vrijmetselaarssymboliek · Opperbouwmeester van het Heelal · Bijbel · Johannes de Evangelist · Johannes de Doper · Tempel van Salomo · Passer en winkelhaak · Alziend oog · Kubieke steen · Vlammende Ster · Voorschoot
Gebruiken en tradities:Open loge · Comparitie · Veldloge · Voorzittend meester · Maçonnieke kalender · Dusteken
Perspectieven:Antivrijmetselarij · Vrijmetselarij en de Rooms-Katholieke Kerk · De Taxil hoax · Judeo-maçonnerie
Verwante stromingen en organisaties:Para-vrijmetselarij · Internationale Orde van Goede Tempeliers · Martinisme · Martinezisme · Independent Order of Odd Fellows · Oude en Primitieve Ritus Memphis-Misraïm · Rozenkruisers · Vereniging van Studerende Kinderen van Vrijmetselaren · Vereniging van Vrouwen van Vrijmetselaren · Louisa Stichting
InternationaalInternationale vrijmetselarij · Vrijmetselarij in Frankrijk · Vrijmetselarij in Luxemburg · Verenigde grootloges Duitsland · United Grand Lodge of England · Grand Lodge of Scotland · Grand Lodge of Ireland · Vrijmetselarij in Suriname · Vrijmetselarij in Zwitserland · Prince Hall-vrijmetselarij · Zweedse Ritus